"عصرآزادی" مباحث مطرح شده در آیین گرامیداشت روز ملی فرش دستباف در اتاق بازرگانی تبریز را گزارش میکند؛
نیاز مُبرم فرش دستباف تبریز به حفظ اصالت و هویت تاریخی
استاندار آذربایجان شرقی میگوید موزه فرش تبریز میتواند بهترین ویترین برای معرفی تاریخ، هنر و اصالت فرش دستباف باشد که تکمیل و راهاندازی آن در حال انجام است
📌عصرآزادی/ شهرام صادق زاده
پیشکسوتان آذربایجانی از گذشتههای دور همواره تلاش کردهاند تا نام تولیدات این دیار در سطح ایران و جهان پرآوازه مانده و موضوع کیفیت به پدیده قابل اتکا و پرافتخار صنایع این خطه تبدیل شود.
در این اثنا، فرش دستباف تبریز نیز با تلاش فعالان این هنر – صنعت از سنوات گذشته تاکنون توانسته است با وجود مشکلات و چالشهای بسیار زیاد در تولید و صادرات، باز هم نام تبریز و آذربایجان را در مسیر ارائه محصولات منحصربفرد و درخشان، زبانزد جهانیان کند.
مراسم گرامیداشت روز ملی فرش دستباف و تجلیل از پیشکسوتان و فعالان آذربایجانی این هنر – صنعت که میراث گرانبهای اجداد و نیاکان ماست فرصت بسیار مغتنمی را به وجود آورد تا یکبار دیگر بر همه همگان ثابت شود که بدون تلاش و جدیت بزرگان و پیشکسوتان فرش دستباف، این هنر – صنعت نمیتوانست در جهان امروز که رقابت شدیدی بین کشورها در تولید فرش انجام میپذیرد بدرخشد و اکنون باید فعالان آن مورد حمایت قرار گیرند!
در این آیین بزرگداشت که در اولین اطاق تجارت ایران در تبریز برگزار شد بر لزوم تدوین سیاستگذاری منسجم برای صنعت فرش، پیگیری تأمین اعتبار برای تکمیل موزه فرش تبریز، راهاندازی دبیرخانه فرش دستباف و حمایت از بافندگان، تولیدکنندگان و صادرکنندگان این هنر – صنعت تاکید گردید؛ مواردی که میتواند در تقویت اقتصادِ هنر آذربایجان نیز موثر باشد…
◾️بافندگان، ستون اصلی هنر – صنعت فرش هستند
استاندار آذربایجان شرقی با اشاره به زنجیره تولید فرش دستباف تبریز و نقشآفرینی تولیدکنندگان، کارآفرینان و صادرکنندگان فرش گفت: بسیاری از فعالان این بخش بهطور همزمان مسئولیتهای متعددی را بر عهده گرفته و با وجود همه مشکلات، اجازه ندادهاند جایگاه جهانی فرش تبریز آسیب ببیند و این هنر – صنعت همچنان پویا و زنده باقی مانده است.
بهرام سرمست با تأکید بر اهمیت حمایت از بافندگان افزود: بافندگان، ستون اصلی صنعت فرش هستند اما متأسفانه هنوز نتوانستهایم بخشی از مشکلات معیشتی و مطالبات آنان، از جمله پرداخت بهموقع دستمزدها را برطرف کنیم و این موضوع نیازمند توجه و حمایت جدی است لذا حوزه فرش در سالهای گذشته از سیاستگذاری منسجم و پایدار برخوردار نبوده و مرکز ملی فرش باید با تدوین سیاستهای مشخص و بلندمدت، نقش مؤثرتری در هدایت، حمایت و توسعه این صنعت ایفا کند.
وی با اشاره به اهمیت راهاندازی موزه فرش تبریز اضافه کرد: گردشگران خارجی هنگام سفر به تبریز انتظار دارند با هویت و پیشینه فرش دستباف این شهر آشنا شوند و موزه فرش میتواند بهترین ویترین برای معرفی تاریخ، هنر و اصالت فرش تبریز به بازدیدکنندگان داخلی و خارجی باشد لذا تکمیل و راهاندازی آن در حال انجام است.
◾️به یک بسته جامع از اقدامات ساختاری نیاز داریم
رئیس اتاق بازرگانی تبریز با اشاره به اینکه آذربایجانشرقی همواره نقش محوری در بازار فرش داشته و فعالان این حوزه سالهاست در قالب تشکلها و مجموعههای مختلف در عرصه تولید، صادرات و هنرآفرینی فعالیت میکنند گفت: برای توسعه این هنر – صنعت، به یک بسته جامع از اقدامات ساختاری نیاز داریم که اتاق بازرگانی میتواند بهعنوان بازوی مشورتی و اجرایی، نقش مؤثری در این مسیر ایفا کند اما تحقق این هدف مستلزم تدوین و اجرای برنامههای مشخص و عملیاتی است.
یونس ژائله با اشاره به چالشهای زنجیره تأمین و بازاریابی فرش افزود: متأسفانه انحصارطلبی و نبود شفافیت در زنجیره تولید و عرضه، آسیبهای جدی به برند جهانی فرش تبریز وارد کرده است، همچنین تحریمها بزرگترین ضربه را به اقتصاد و صادرات آذربایجان شرقی وارد کرده و مشکلات فراوانی در تأمین مالی و گردش سرمایه به وجود آورده است.
وی، تطابق محصول با نیاز بازار را یکی از مهمترین عوامل موفقیت دانست و اضافه کرد: باید محصولی در شأن و اعتبار فرش تبریز تولید کنیم؛ محصولی که از نظر کیفیت، طراحی و قیمت، پاسخگوی نیاز بازارهای داخلی و خارجی باشد زیرا موفقیت در فروش، زمانی حاصل میشود که محصول مناسب، در بازار مناسب عرضه شود لذا باید از ظرفیت فناوری در طراحی و تولید فرش دستباف بهره بگیریم تا بهرهوری، دقت و خلاقیت در تولیدات افزایش یابد.
◾️باید اصالت و هویت فرش دستباف تبریز حفظ شود
رئیس کمیسیون فرش، صنایع دستی و گردشگری اتاق بازرگانی تبریز نیز در این مراسم با تأکید بر جایگاه تاریخی فرش دستباف ایران گفت: فرش یک صنعت ملی است و ایران را در جهان با فرش میشناسند لذا امروزه نیز بسیاری در دنیا، فرش تبریز را با نام و تلاش فعالان این حوزه میشناسند و باید برای حفظ این جایگاه ارزشمند تلاش کنیم.
احد عظیمزاده با تأکید بر ضرورت حفظ اصالت فرش دستباف تبریز افزود: باید کاری کنیم که اصالت و هویت فرش تبریز حفظ شود زیرا بسیاری از فرشهایی که امروز در موزههای معتبر جهان نگهداری میشوند، دیگر تکرار نشدهاند و اگر هم بخواهیم مشابه آنها را تولید کنیم، با ریسکهای بسیاری مواجه خواهیم بود بنابراین باید برای حفظ هنر اصیل فرش تبریز برنامهریزی کنیم.
وی با اشاره به اینکه اگر برگزاری نمایشگاههای فرش در سطح استان و کشور به ما واگذار شود آمادگی داریم با حضور گسترده تولیدکنندگان، هزاران تخته فرش را در این نمایشگاهها عرضه کنیم تا ظرفیت واقعی فرش تبریز به نمایش گذاشته شود اضافه کرد: موضوعاتی مانند حذف پیمانسپاری ارزی برای صادرات فرش باید مورد توجه قرار گیرد تا صادرکنندگان بتوانند با توان بیشتری در بازارهای جهانی فعالیت کنند.
◾️فرش دستباف هویت فرهنگی دیار آذربایجان است
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت آذربایجان شرقی، اتاق بازرگانی تبریز را اتاقی پیشرو و اثرگذار در سطح کشور دانست و با اشاره به جایگاه تاریخی فرش دستباف در هویت منطقه آذربایجان گفت: فرش تنها یک کالای اقتصادی نیست بلکه بخشی از هویت فرهنگی کشور به شمار میرود لذا آذربایجان همواره یکی از قطبهای اصلی فرش ایران بوده و این هنر ارزشمند نسل به نسل به ما رسیده است اما متأسفانه صادرات فرش دستباف در سالهای اخیر از جایگاه گذشته خود فاصله گرفته و نیازمند حمایت و برنامهریزی جدی است.
صابر پرنیان با اشاره به اینکه قرار است در جلسهای با استاندار، بسته حمایتی ویژهای برای توسعه هنر – صنعت فرش آذربایجان مطرح و پیگیری شود افزود: فرشی که با عشق و تلاش یک بافنده تولید میشود تنها یک محصول نیست بلکه سرمایهای ارزشمند و حاصل ماهها و سالها هنر و زحمات اوست لذا حدود ۲۰۰ هزار نفر در استان از محل فعالیتهای مرتبط با فرش امرار معاش میکنند و حمایت از این حوزه، حمایت از معیشت هزاران هماستانی است.
◾️اعتبار فرش تبریز در دوره صفویه به جهان نمایانده شد
یک پژوهشگر حوزه قالی نیز با اشاره به اینکه اوج شکوفایی و اعتبار قالی تبریز در دوره صفویه به جهانیان نمایانده شد و این میراث گرانبها تا به امروز تداوم یافته است گفت: هرگاه در تبریز از فرش سخن به میان میآید، نام بزرگانی بر زبان جاری میشود که با عمری تلاش و هنر، اعتماد امروز ما را به این صنعت نفیس ممکن ساختهاند؛ اساتید بزرگی همچون استاد عماد و استاد بدیع القلم خیابانی و دهها هنرمند نامآور دیگر که هر یک ستونهایی استوار در این عرصه بودهاند.
امید بنام با اشاره به نقش این اساتید گرانقدر در اعتلای فرش کشور افزود: افتخار امروز ما در حمایت از فرش دستباف تبریز، مرهون هنر و ذوق ۳۰ استاد بزرگی است که راه را برای نسلهای بعد هموار کردند و تبریز را به قطب بیبدیل فرش دستباف ایران بدل ساختند.
شایان ذکر است در پایان این مراسم، فرش اهدایی احد عظیمزاده به اتاق بازرگانی تبریز با حضور فعالان این حوزه رونمایی شده و از خانواده مرحوم حسن محمدی پرویزیان، مرحوم میرحیدر حیدرنامی و مرحوم غلامحسین بدیع زمانی خیابانی به پاس خدمات شایندهشان به هنر – صنعت فرش دستباف آذربایجان قدردانی به عمل آمد و ۲۶ نفر از نمایندگان اتحادیه فروشندگان فرش دستباف تبریز، اتحادیه تولید و صادرکنندگان فرش دستباف، اتحادیه تولید کنندگان فرش دستباف تبریز، اتحادیه شرکت های تعاونی تولیدی فرش دستباف روستایی، اتحادیه تابلو فرش سردرود، انجمن طراحان، اتحادیه رنگرزان به همراه پیشکسوتان و فعالان دانشگاهی این هنر – صنعت مورد تجلیل قرار گرفتند.
