نقش استان آذربایجان غربی در تسریع مراحل احیای دریاچه اورمیه از نگاه "عصرآزادی"
قلب آذربایجانی ها درمان نمی شود!؟
عصرآزادی/ شهرام صادق زاده
دریاچه اورمیه یا همان Urmu Gölü که روزگاری نمادی از زیبایی و جاذبه گردشگری منطقه شمالغرب ایران بود امروزه با بحرانی بی سابقه دست و پنجه نرم میکند و تلاشهای غیرکارشناسی دولت های گذشته هم به سنگ خورده است.
در حقیقت، چالشهای بسیاری همچون تغییرات اقلیمی، سوء مدیریت منابع آبی و بحرانهای زیست محیطی همچنان مسیر بازگشت دریاچه به روزهای اوج را دشوار کرده و همچنان این پرسش مطرح است که دریاچه اورمیه کِی نجات می یابد!؟
دریاچه اورمیه با ۵ هزار کیلومتر مربع وسعت در سالهای اخیر بر اثر کاهش نزولات آسمانی، بهره برداری بی رویه از آبهای سطحی و زیرزمینی، ساخت سدهای مخزنی، افزایش دمای هوا و تبخیر بیش از حد، با بحران کم آبی رو به رو شده و بر اثر بی کفایتی مسئولان امر هر سال این روند تشدید می گردد.
پهنه آبی شمالغرب کشور که رسانه ها از آن به عنوان نگین فیروزه ای آذربایجان یاد می کنند نیازمند یک همت ملی است اما نباید از نقش استان آذربایجان غربی در پروژه احیای آن به سادگی گذشت زیرا آن طور که اخیراً به گوش رسید گویا در اراضی غربی نزدیک دریاچه اقداماتی در خصوص ساخت و سازهایی صورت می گیرد که استاندار جدید باید به آن اشرافیت داشته باشد.
صد افسوس که پس از بی تدبیری دولت های اسبق چاره ای نیست جز اینکه منتظر ماند و دید با اتمام طرحهای به اصطلاح سخت افزاری و آغاز طرحهای نرم افزاری با توجه به اقدامات دولت چهاردهم میتوان به احیای دریاچه ارومیه امید داشت یا بازهم هم به سرخوردگی و افسردگی آذربایجانی ها خواهد انجامید…؟!
باید از ظرفیت شرکتهای دانش بنیان و نهادهای ملی و بین المللی بهره برد
استاندار جدید آذربایجان غربی معتقد است با توجه به اینکه عمده مصرف آب حوضه آبریز دریاچه اورمیه در بخش کشاورزی است باید شیوه های جدیدی به کار گرفته شود تا مصرف آب پایین آمده و به شکل مطلوبی مدیریت شود.
“رضا رحمانی” با اشاره به اینکه برای احیای دریاچه اورمیه باید از راهکارهای علمی و به روز استفاده شود ادامه داد: با توجه به تکنولوژی های جدید در سطح جهان انتظار می رود برای نجات و احیای دریاچه اورمیه از راهکارهای جدید مانند بارورسازی ابرها استفاده شود.
وی به لزوم همراهی مردم در این خصوص اشاره کرد و افزود: احیای دریاچه اورمیه با همگامی و همراهی مردم و همچنین ارائه اطلاعات درست و صحیح به آنها و زمینه سازی برای ارتقای وضعیت معیشت آنها میسر خواهد شد.
رحمانی یادآورشد: برای افزایش منابع آبی حوضه دریاچه اورمیه مدیریت عواملی همچون میزان تبخیر و لایروبی رودخانهها و نهرها در مسیر هدایت آبهای جاری به سمت دریاچه، به صورت جدی در دستور کار دستگاههای متولی قرارگیرد.
استاندار جدید آذربایجان غربی با تاکید بر گسترش مطالعات علمی برای بررسی راهکارهای جدید احیای دریاچه اورمیه تاکید کرد: با وجود تلاشهای ارزشمند گذشته، خروجی اقدامات، نتیجه قابل توجهی برای نجات نگین آبی آذربایجان نداشته است و لذا استفاده از ظرفیت شرکتهای دانش بنیان و نهادهای ملی و بین المللی باید مورد توجه قرار گیرد.
اقدامات دولت سیزدهم در احیای دریاچه اورمیه کُند و ضعیف بود
به باور کارشناسان حوزه آب، اجرای پروژه انتقال آب از سد کانی سیب پیرانشهر به پهنه آبی اورمیه کاملاً مقطعی و بدون در نظر گرفتن آینده اراضی مناطق پیرامون و مسیر طرح انتقال اجرا شده بود به طوری که برخی از نمایندگان مردم اورمیه در مجلس نیز معتقدند در حوزه مدیریت بخش کشاورزی، دولت سیزدهم برای احیای دریاچه اورمیه کُند و ضعیف عمل کرد.
نماینده مردم اورمیه در مجلس با گلایه از وضعیت موجود دریاچه گفت: اینکه در دولتهای گذشته چه اقداماتی برای احیای دریاچه اورمیه صورت گرفته جای بحث وجود دارد اما با توجه به ضرورت و اهمیت احیای این پهنه آبی، باید دولت چهاردهم اقدامات جدی تری را در دستور کار خود قرار دهد.
“سیدسلمان ذاکر” با بیان اینکه فاز اول و دوم طرحهای احیای دریاچه اورمیه به اتمام رسیده است از دولت چهاردهم خواست تا فاز سوم پروژه احیا را آغاز کند و افزود: الگوی کشت، آبیاری نوین و مدیریت منابع آبی در بخش کشاورزی باید در مقوله احیا مدنظر قرار گیرد هر چند در دولت سیزدهم اقداماتی در این راستا صورت گرفته اما این اقدامات کُند و ضعیف بوده است.
وی با بیان اینکه تاکنون اقدامات صورت گرفته در زمینه اصلاح الگوی کشت، آبیاری نوین در آذربایجان غربی کُند و ضعیف بوده است اضافه کرد: دولت چهاردهم باید در کنار مسئولان استانی با همکاری مجلس و قوه قضائیه در زمینه احیای دریاچه اقدامات عملی و جدی تری را در دستور کار قرار دهد.
ذاکر با بیان اینکه دریاچه اورمیه قلب آذربایجان است خاطرنشان کرد: در حال حاضر مطالعاتی در خصوص انتقال آب از دریای خزر، دریاچه وان ترکیه و حتی خلیج فارس به دریاچه اورمیه مطرح است که باید منتظر مطالعات این طرحها باشیم.
با روال فعلی اصلاً نمی توان به احیای دریاچه اورمیه امیدوار بود
وضعیت بحرانی و خشک شدن دریاچه اورمیه از دهه ۷۰ خورشیدی آغاز شده و تاکنون اقدامات و وعدههای متعددی در دولتهای نهم تا سیزدهم برای نجات این تالاب بین المللی صورت گرفته است اما هیچکدام از آن شعارها نتوانسته وضعیت دومین دریاچه شور دنیا را به صورت کلی بهبود بخشد.
بارشهای مناسب بهار ۱۴۰۳ و زمستان ۱۴۰۲ تا حدودی توانست در مقاطعی خاص وضعیت این دریاچه را بهبود داده و مسافران زیادی را جهت تفریح و شادی به سواحل نگین فیروزه ای آذربایجان بکشاند اما تصاویر جدید به وضوح نشان می دهد وضعیت تنفسی این زیست بوم بین المللی اصلاً رضایت بخش نیست.
در حقیقت، اتمام طرحهای سخت افزاری و مهمترین طرح احیای دریاچه اورمیه که همانا انتقال آب از سد کانی سیب با صرف میلیاردها تومان هزینه هر چند در ظاهر نشان دهنده بهبود کوتاه مدت و نسبی این دریاچه در سال گذشته بود اما همچنان کارشناسان حوزه آب معتقدند تا زمانی که طرحهای نرم افزاری و بخش کشاورزی در این منطقه مدیریت نشود نمی توان به احیای دریاچه اورمیه امیدوار بود.
میراث وضعیت اسفناک دریاچه اورمیه با صرف هزینههای میلیاردی و تصویب و اجرای دهها طرح از جانب دولت های دوازدهم و سیزدهم اکنون به دولت چهاردهم رسیده و صد افسوس که دولت ها می آیند و می روند اما کسی به فکر مردم آذربایجان و قلب آنها نیست که اگر اینگونه نبود اکنون باید همچون دریاچه وان ترکیه، از حضور در کنار آن لذت می بردیم و به فکر دارو و درمان برای معالجه بیماری های سرطانی اهالی اطراف دریاچه نبودیم!
