اهمیت افزایش تعاملات اقتصادی ایران و ترکیه در دولت چهاردهم از نگاه "عصرآزادی"
زیرساخت های مشترک برای پویایی مشترک
عصرآزادی/ شهرام صادق زاده
کشورهای ایران و ترکیه به عنوان دو همسایه با قدمت دیرین از لحاظ مراودات فرهنگی، اقتصادی و سیاسی نقش مهمی را در منطقه ایفا میکنند، هر دو از بنیانگذاران سازمان همکاریهای اقتصادی موسوم به اکو بوده و اکنون نیز عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا هستند.
در حقیقت، ایران و ترکیه طی چند دهه گذشته کوشیدهاند از تنشهای نظامی و سیاسی کلان با یکدیگر پرهیز کرده و گسترش روابط اقتصادی، فرهنگی، علمی و توریستی را در اولویت قرار دهند زیرا علیرغم وجود پتانسیلهای بسیار، گسترش روابط اقتصادی دو کشور مغفول مانده و برخی از جریان های تندروی هر دو کشور، سعی در حاشیه سازی برآمده اند.
اما برخلاف تمام این موارد و در راستای تحکیم مناسبات اقتصادی، وزیر راه و شهرسازی دولت چهاردهم و رئیس ایرانی کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی ایران و ترکیه در سفر یک روزه اخیر خود به آنکارا با وزرای تجارت و حمل و نقل و زیرساخت ترکیه دیدار کرد تا از این طریق به گسترش زیرساخت های حمل و نقل دو کشور انجامیده و مراودات تجاری برای هر دو همسایه باصرفه تر باشد.
“فرزانه صادق” در این سفر که دومین حضور او در ترکیه از حیث نشست های اقتصادمحور است، ارتباط میان دو کشور دوست و همسایه ایران و ترکیه را موجب ارتقای همکاری های مشترک و یکی از مهمترین اهداف دولت چهاردهم در ارتباطات بین همسایگان دانست که مردم هر دو کشور نیز از توسعه آن رضایت دارند…
مراوده اول
شاید باورش سخت باشد اما کارشناسان سیاسی می گویند مراودات اقتصادی، تجاری و سرمایه گذاری بین ایران و ترکیه مهمترین عامل بازدارندگی از تنشهای سیاسی و نظامی بین دو کشور بوده است زیرا ملتهای ایران و ترکیه نیز به درک و فهم مشترکی در انتفاع متقابل از طریق تجارت و حتی تشکیل سرمایه رسیدهاند و برای همین، روابط علمی و اقتصادی بین دو کشور طی چند دهه اخیر گسترش یافته و دو ملت را نزدیک تر کرده است.
سفیر ایران در ترکیه با تاکید بر اینکه وزارت راه و شهرسازی بیشترین ارتباط را با ترکیه دارد، بر تداوم این همکاری تاکید کرد و از عبور تبادلات تجاری دو کشور در سال جاری به بیش از ۱۴ میلیارد دلار خبر داد.
محمدحسین حبیب الله زاده گفت: با توجه به ارتباط تنگاتنگ بین دو کشور ایران و ترکیه در حوزه های مختلف ریلی، جاده ای، دریایی، ترانزیت، پایانه مرزی و تبادلات اقتصادی و تجاری فعالان اقتصادی دو کشور، این همکاری وزارت راه و شهرسازی و فعالان اقتصادی ایران، همواره برای کشور ترکیه حائز اهمیت بوده است.
وی با اشاره به اینکه در سال گذشته، ترکیه شریک سوم اقتصادی ایران بوده و شاید امسال به شریک دوم صعود نماید افزود: در سال ۱۴۰۲ میزان مبادلات تجاری دو کشور معادل ۱۲ میلیارد دلار بود و تا دی ماه امسال این رقم به بیش از ۱۴ میلیارد دلار رسیده و پیش بینی می شود تا رقم مبادلات تجاری دوجانبه به ۱۶ میلیارد دلار برسد.
حبیب الله زاده اضافه کرد: تفاوت ترکیه با دیگر کشورها در کیفیت واردات و صادارتی است که با این کشور مبادله می شود زیرا بسیاری از تجهیزات و اقلام اساسی از ترکیه وارد ایران و متقابلاً از ایران به ترکیه صادر میشود و این ویژگی، شرایط را برای ما ویژه تر کرده است بنابراین رابطه خوب دو کشور باید همواره حفظ شود.
مراوده دوم
در کنفرانس مطبوعاتی وزیر راه و شهرسازی ایران و همتای تُرک او، زمان آغاز فروش بلیت قطار مسافربری تهران – تبریز – وان از ۲۰ فوریه ۲۰۲۵ مصادف با ۲ اسفند ۱۴۰۳ اعلام شد.
فرزانه صادق در سفر یک روزه خود به آنکارا با عبدالقادر اورال اوغلو وزیر حمل و نقل و زیرساخت ترکیه دیدار و گفتگو کرد.
پس از این دیدار، کنفرانس مطبوعاتی وزرای ایران و ترکیه با حضور خبرنگاران دو کشور برگزار شد و در ابتدای این کنفرانس، وزیر حمل و نقل ترکیه به انجام مذاکره در حوزه حمل و نقل هوایی و استفاده از ظرفیتهای ترکیش ایرلاین و ایران ایر، افزایش ظرفیت حمل ریلی به یک میلیون تُن میان دو کشور، تسهیل عبور و مرور و جلوگیری از تاخیرها در گمرکات و نیز فروش بلیت قطار تهران – وان اشاره کرد.
وزیر راه و شهرسازی کشورمان و رئیس کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی ایران و ترکیه نیز گفت: حضورم با فاصله کوتاهی از اجلاس کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و ترکیه نشان از اهتمام دو کشور بر اجرای تفاهمات کمیسیون مشترک دارد.
فرزانه صادق، ایران را دروازه ورود به شرق و خاور دور و ترکیه را دروازهای برای ورود به غرب عنوان کرد و با اشاره به اهمیت حوزه حمل و نقل و ترانزیت برای دو کشور افزود: از سرگیری قطار تهران – تبریز – وان در افزایش میزان گردشگری ایران و ترکیه تاثیر بسزایی خواهد داشت و به طور قطع با افزایش ترانزیت کالا و رفت و آمد مسافر و گردشگر به توسعه موقعیت منطقهای دو کشور نیز منجر می گردد.
در این سفر، پیرو جلسات کمیسیون مشترک اقتصادی دو کشور و موضوعات مربوط به مصوبات این نشستها، همچنین تفاهمات و اقدامات انجام گرفته در حوزههای مختلف حمل و نقلی، مذاکراتی انجام شده و برخی از موارد نیز مرور گردید کمااینکه دیدار با وزرای حمل و نقل و تجارت ترکیه نیز در برنامههای سفر وزیر راه و شهرسازی به ترکیه بود.
مراوده آخر
ترکیه برای ایران، به مثابه دروازه ورود به اروپا محسوب میشود و ایران نیز دروازه ورود ترکیه به آسیای نزدیک و دور است و آذربایجان غربی نیز به عنوان تنها استان اصلی هم مرز با کشور ترکیه، برنامه های متنوعی را برای ایجاد زمینه های همکاری مشترک در دست اجرا دارد تا با مناسبات تجاری ایران با ترکیه، توسعه این استان نیز روز به روز بهبود یابد.
به گفته کارشناسان اقتصادی، بهبود و توسعه راه های مواصلاتی بین ایران و ترکیه، توسعه حمل و نقل ریلی، توسعه پایانه های مرزی و بازارچه های مشترک از جمله موضوعاتی است که در آذربایجان غربی به عنوان استان اصلی در جوار ترکیه به طور جد پیگیری می شود و حضور استاندار جدید آذربایجان غربی در سفر خانم وزیر به ترکیه به دلیل اهمیت تجاری این استان بود.
شایان ذکر است در این سفر، شهین جهانگیری نماینده اورمیه در مجلس، عادل نجف زاده نماینده خوی و چایپاره در مجلس، سید جمال موسوی نمایند ماهنشان در مجلس، رضا رحمانی استاندار آذربایجان غربی، حیدری دستیار وزیر امور خارجه و مدیر کل مدیترانه و شرق اروپا، محمد صادق عظیمی فر معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، رضا رضایی مشاور وزیر و مدیر کل حوزه وزارتی، امین ترفع رئیس مرکز بین الملل، سعید رسولی معاون حمل و نقل، رضا اکبری معاون وزیر و رئیس سازمان راهداری و حمل و نقل جادهای، جبارعلی ذاکری معاون وزیر و مدیر عامل راه آهن کشور، جواد هدایتی مدیر کل ترانزیت و حمل و نقل بین المللی سازمان راهداری و حمل و نقل جاده و جواد شعبانی مشاور وزیر در امور حمل و نقل بین المللی، فرزانه صادق وزیر راه و شهرسازی را در سفر به ترکیه همراهی کردند.


