عصرآزادی آنلاین/ زهره نبی زاده – کارشناس ارشد سینما
«پیرپسر» ساخته ی اکتا براهنی فیلمی ۱۹۰ دقیقه ای محصول سال ۱۴۰۰ می باشد که به تازگی به اکران عمومی درآمده است.
براهنی که پایگاه ادبی دارد تحت تاثیر ادبیات رئالیستی روسی و بطور مشخص فیودور داستایوفسکی می باشد و در آثار خود به نوعی اقتباس آزاد از رمان های وی پرداخته است از جمله فیلم حاضر «پیر پسر». این اثر روایتی از یک پدر و دو پسرش با عقاید و افکار متفاوت و رفتارهایی بعضا متضاد با یکدیگر می باشد.
«پیر پسر» یک روایت خطی و بدون شکست زمانی است و می توان آن را در رده فیلم های کلاسیک و در ژانر جنایی قرار داد. یک ساعت اول، فیلمساز به شخصیت پردازی غلام (حسن پورشیرازی) پدر، علی (حامد بهداد) پسر بزرگ و (محمد ولی زادگان) پسر کوچکتر پرداخته است سپس با ورود رعنا (لیلا حاتمی) گره افکنی و به عبارتی دیگر کشش دراماتیک آغاز می شود و با حضور وی، برای دو ساعت دیگر مخاطب در صندلی خود برای دریافت سرانجام فیلم چشم به پرده نقره ای می دوزد.
شخصیت های «پیر پسر» به نوعی نظریه پرداز خیر و شر می شوند و بر روی صحنه فرجامی را برای آن نظریه ها به تصویر می کشند اما این فرجام بسیار تلخ است و شاید سازنده فیلم قصد این سؤال را در ذهن مخاطب دارد که چرا چنین است؟ اما در پی توجیه یا پاسخگویی بر نمی آید و جواب آن را به مخاطب وا می گذارد. موضوع دیگری که شاید «پیرپسر» را مورد توجه قرار داده است موقعیت زمانی ساخت و اکران آن می باشد. نگارنده در نقدها و یادداشت های قبلی خود طرفدار تنوع ژانرهای مختلف بوده و هست و همیشه به نبود این تنوع ژانر انتقاد داشته است. در حال حاضر که شرایط خاصی بر سینمای ایران حاکم است، فقدان برخی از سازندگان مؤثر فیلم و بی رغبتی برخی دیگر باعث نبود تنوع فیلم در ژانرهای مختلف شده است و این موجب بیشتر دیده شدن تک فیلم هایی که ارزش دیدن را دارند می شود.
در پایان با آرزوی موفقیت فیلمساز و تماشای فیلم های دیگر از وی مایلم از زبان یک مخاطب دو مطلب را با ایشان در میان بگذارم اول این که اقتباس از آثار ماندگار از هنر و ادبیات بسیار شایسته و ابراز و اقرار به آن شایسته تر است که این مطلب از فیلمساز آینده دار جناب اکتا براهنی پسندیده است اما در نماهایی از فیلم و تیتراژ اشاره ای به داستان رستم و سهراب شده است که می بایست برای ارجاع به اسطوره هایی که شناخته شده اند احتیاط بیشتری نمود چه آن که حتی با اقتباس آزاد ارتباطی بین این اثر و شاهنامه نیست. دوم آنکه در شرایط فعلی که در جامعه به نوعی خشونت های اجتماعی و خانوادگی در حال افزایش است ژانر جنایی که در ذات خود راوی خشونت است را شاید می شد با کاستن بخشی از صحنه های خشن، از آثار منفی و ترویج خشونت در این نماها جلوگیری نمود. اما توصیه ای به سینماداران، با وجود جذابیت فیلم با یک آنتراکت ۱۰ دقیقه ای می توان از این گونه فیلم ها که دارای زمانی خارج از استاندارد هستند، لذت بیشتری برد.
