تبریز در عطش؛ مسئولیت‌گریزی یا تدبیر واقعی؟

مدیرعامل سازمان آب منطقه‌ای آذربایجان شرقی چند روز پیش هشدار داد که ذخایر آبی تبریز تنها برای ۷۵ روز دیگر پاسخگوی نیاز شهر خواهد بود. این خبر، اگرچه کوتاه است، اما باید مانند زنگ خطری مهیب در گوش همه ما – از شهروندان عادی گرفته تا مسئولان ارشد – طنین‌انداز شود.

بی‌تردید صرفه‌جویی در مصرف آب توسط شهروندان تبریزی اقدامی ضروری و انکارناپذیر است. اما تبدیل این نکته به محور اصلی تمام سخنان رسمی و انداختن توپ به زمین مردم، بیش از آن‌که راهکاری واقعی باشد، نوعی فرار به جلو برای پوشاندن ناکارآمدی‌های مدیریتی سال‌های گذشته است. دهه‌ها برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، سدسازی‌های بدون مطالعات کافی، و بی‌توجهی به هشدار کارشناسان، امروز ما را به مرز بحران رسانده است. این واقعیت را نمی‌توان با شعارهای صرفه‌جویی از سوی شهروندان پنهان کرد.

آمار رسمی نشان می‌دهد که ۹۲ درصد آب استان در بخش کشاورزی مصرف می‌شود؛ آن هم عمدتاً برای محصولاتی که یا نیاز آبی بالایی دارند یا ارزش اقتصادی پایینی. ادامه این روند نه تنها منابع آبی را نابود می‌کند، بلکه کشاورزان را نیز در آینده‌ای نه‌چندان دور با بحران معیشتی جدی مواجه خواهد کرد. کاهش سطح زیرکشت، تغییر الگوی کشت به محصولات کم‌آب‌بر، و به‌کارگیری فناوری‌های نوین آبیاری، دیگر انتخاب نیستند؛ بلکه ضرورت حیاتی برای بقای تبریز و آذربایجان شرقی‌اند.

امروز تبریز تشنه است؛ نه فقط از کمبود آب، بلکه از کمبود تدبیر. اگر مسئولان به جای انداختن بار مسئولیت بر دوش مردم، شجاعت اصلاح ساختاری را به خرج دهند و با شفافیت، برنامه‌های عملی برای مدیریت مصرف بخش کشاورزی ارائه کنند، می‌توان امیدوار بود که این شهر کهن از لبه پرتگاه بازگردد. در غیر این صورت، شاید بحران آب تبریز نه در ۷۵ روز آینده، بلکه در تاریخ این شهر به عنوان نقطه‌ای بی‌بازگشت ثبت شود.