عصرآزادی آنلاین / سرویس فرهنگی – علیرضا نیاکان:
فضای مجازی امروزه دیگر صرفاً یک ابزار ارتباطی یا فرهنگی نیست؛ این فضا به یکی از ارکان تأثیرگذاری بر سیاست، اقتصاد، امنیت ملی و حتی دیپلماسی کشورها تبدیل شده است. دسترسی آزاد یا محدود به شبکههای اجتماعی و دیگر پلتفرمهای آنلاین، نه تنها بر زندگی روزمره مردم تأثیر میگذارد، بلکه مستقیماً معادلات قدرت، جریان اطلاعرسانی و توانایی دولت در مدیریت بحرانها و امنیت ملی را تحت تأثیر قرار میدهد.
در کشور ما، فیلترینگ همواره موضوعی بحثبرانگیز بوده است. از یک سو، عدهای از مسئولان و کارشناسان امنیتی بر این باورند که محدودسازی دسترسیها برای حفظ سلامت فکری، امنیت روانی و اطلاعاتی جامعه ضروری است و بدون آن، جامعه ممکن است با تهدیدهای گستردهای مواجه شود. از سوی دیگر، مخالفان فیلترینگ گسترده هشدار میدهند که چنین محدودیتهایی میتواند فرصتهای اقتصادی، رسانهای، فرهنگی و حتی سیاسی را محدود کرده و موجب سوءاستفادههای اطلاعاتی شود، بهویژه در شرایطی که ابزارهای دورزدن فیلترینگ مانند فیلترشکنها در دسترس عموم قرار دارند و میتوانند اطلاعات حساس را به صورت غیرقابل کنترل منتشر کنند.
این مسئله فراتر از یک چالش تکنولوژیک یا فرهنگی است؛ فیلترینگ به یک مسئله سیاستگذاری کلان تبدیل شده که پیامدهای آن بر امنیت ملی، قدرت نرم کشور و جایگاه بینالمللی ایران قابل توجه است. نحوه مدیریت فضای مجازی، میزان آزادی دسترسی مردم به اطلاعات و همزمان حفظ امنیت ملی، نشاندهنده توانایی نهادهای تصمیمگیری در تدوین سیاستهای متوازن و اثرگذار است.
از این رو، هر تصمیمی درباره فیلترینگ نیازمند نگاه دقیق، هماهنگی میان مجلس، دولت و نهادهای امنیتی و در عین حال رعایت منافع عمومی و توسعه کشور است. موفقیت در این عرصه میتواند فرصتهای سرمایهگذاری، رشد اقتصادی، توسعه فرهنگی و تقویت اعتماد عمومی را به دنبال داشته باشد، در حالی که اتخاذ تصمیم ناپخته یا محدودکننده میتواند تبعات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی گستردهای ایجاد کند. بنابراین، بحث فیلترینگ نه تنها موضوعی فنی یا رسانهای، بلکه یکی از مهمترین چالشهای سیاستگذاری و امنیت ملی کشور محسوب میشود.
در همین راستا گفت و گویی با دکتر پروانه مافی نماینده ادوار گذشته مجلس داشته ایم که در زیر به آن می پردازیم :
پروانه مافی ، نماینده ادوار گذشته مجلس شورای اسلامی در پاسخ به سوالی درباره اقدامات مجلس برای گسترش و بهرهگیری مناسب از فضای مجازی و نظر ایشان درباره فیلترینگ پاسخ دادند.
وی ضمن تأکید بر اهمیت فضای مجازی به عنوان فرصت سرمایهگذاری، توضیح داد که در زمان حضور خود در مجلس دهم، با فیلترینگ گسترده موافق نبودهاند و اعتقاد دارد فیلترینگ تنها باید محدود به مواردی باشد که سلامت تفکر و امنیت عمومی را تهدید میکند.
خانم مافی با اشاره به مضرات گسترده فیلترینگ و استفاده از فیلترشکنها برای اهداف منفی، گفتند که مجلس میتواند در همراهی با دولت نقش مؤثری در مدیریت این فضا ایفا کند.
وی افزود که دولت نیز در حال حاضر، با رفع محدودیتهای غیرضروری در فضای مجازی موافق است و رئیسجمهور نیز در سخنان خود تأکید کردهاند که روند فیلترینگ مراحل اداری و تشکیلاتی دارد و تنها تصمیم نماینده یا رئیسجمهور نیست.
وی همچنین با اشاره به پیامدهای امنیتی و اقتصادی فیلترینگ، گفت که برخی اتفاقات اخیر، مانند جنگ دوازده روزه، نشان داده است که دسترسی غیرمحدود مردم به فیلترشکنها میتواند اطلاعات حساس را در اختیار دشمن قرار دهد. بر این اساس، وی بر ضرورت بررسی دقیق مضرات فضای مجازی، مدیریت هوشمند و تدبیر در حذف محتواهای مضر تأکید کرد.
مافی ابراز امیدواری کرد که اقدامات لازم توسط دولت و مجلس انجام شود تا فضای مجازی به صورت سالم و مفید در اختیار مردم قرار گیرد و شهروندان تغییر و تحول مثبت در این حوزه را احساس کنند. همچنین بر مدیریت هوشمند بخشهای مختلف مرتبط با فضای مجازی تأکید کرد.