کیانوش عیاری با وجود شرایط جسمی خاص در تدارک ساخت فیلم «خرِ لنگ» است.
عصرآزادی آنلاین / سرویس فرهنگی – علیرضانیاکان:
این روزها کیانوش عیاری کارگردان ۷۴ ساله سینما با وجود شرایط جسمی خاص، در تدارک ساخت فیلم «خرِ لنگ» است تا جدیدترین اثر سینمایی خود را پس از «ویلای ساحلی» در جنوب کشور کلید بزند.
او که در دو سه سال قبل به دلیل بیماری چند باری در بیمارستان بستری شد، نسبت به گذشته، شرایط جسمی ضعیفتری دارد ولی با این حال آماده ساخت فیلمی است که خودش آن را تاریخی، با موضوع اولین چاه نفت معرفی میکند و تاکید دارد که حدود ۱۰۰ میلیارد تومان هم سرمایه برای تولید آن لازم است.
در روزهایی که پیش تولیدفیلم در حال انجام است، مراسمی برای بزرگداشت این فیلمساز توسط کانون کارگردانان سینما به عمل آمد که با نمایش نسخهای از فیلم «شبح کژدم» که توسط فیلمخانه ملی ایران مرمت و بازسازی شده، همراه بود.
این فیلم عصرروز پنجشنبه، ۲۹ آبانماه ساعت ۱۸هیجده در موزه سینمای ایران و بعد از مراسم بزرگداشت عیاری روی پرده رفت.
«شبح کژدم» سومین فیلم بلند کیانوش عیاری و یکی از شاخصترین آثار اوست که در سال ۱۳۶۵ تولید شد ولی در زمان اکران آنطور که باید مورد توجه قرار نگرفت و درک نشد، این در حالی است که برخی منتقدان و سینماگران «شبح کژدم» را یک فیلم خوش ریتم در سینمای ایران میدانند که سبب شد خیلیها به سینما و فیلمسازی علاقهمند شونددر این برنامه از کیانوش عیاری، سالار عشقی (کارگردان پیشکسوت سینمای ایران) و لادن طاهری (مدیر فیلمخانه ملی ایران) تقدیر و نشان سپاس موزه سینما به آنها اهدا شد.
در ابتدای این برنامه، اصغر نعیمی بیانیه کانون کارگردانان سینمای ایران را درباره «شبح کژدم» قرائت کرد که در آن آمده بود: «شبح کژدم» از آن فیلمهایی است که شاید در سینمای ایران، (مشابه آن) کم ساخت و کم حرف باشد، اما اثرش بر نسل فیلمسازان بعد از خود غیرقابل انکار است. کیانوش عیاری در این فیلم، نه تنها یک داستان جنایی_ عاشقانه میگوید بلکه جسارت تجربهگرایی اش را در اوج جوانی نشان میدهد. از بازی با فرم و زبان گرفته تا روایت لایه لایهای که هیچوقت خودش را کامل لو نمیدهد. این فیلم، نمونهای است از اینکه چگونه میتوان با امکاناتی محدود، جهانی شخصی و متفاوت ساخت. جهانی که هنوز هم برای ما بسیاری از فیلمسازان الهامبخش است. «شبح کژدم»، بیش از آنکه یک فیلم جنایی باشد، تعریفی است بر کشف ذهنیت یک فیلمساز؛ مواجهه با شبح هایی که از دل واقعیت و خیال بیرون میآیند. این نمایش، فرصتی برای بازخوانی کارنامه کیانوش عیاری از نقطهای است که شاید کمتر دربارهاش حرف زدهایم. نقطهای که در آن هم رگههای جسارت آیندهاش دیده میشود و هم صداقت خاص دوران آغاز فیلمسازی.»
سپس از کیانوش عیاری کارگردان «شبح کژدم»، حسن رضایی بازیگر این فیلم و محسن امیریوسفی کارگردان و عضو شورای مرکزی کانون کارگردانان سینمای ایران دعوت شد تا پشت تریبون قرار بگیرند.محسن امیریوسفی درباره سال اکران اثر خاطرنشان کرد: «این فیلم مربوط به سال ۱۳۶۵ است که یکی از شگفتانگیزترین سالهای سینمای ایران به شمار میرود زیرا تعداد فیلمهای خوب، ماندگار و درجه یکی در آن سال تولید و اکران شدند. یکی از شاخص ترین آنها، «شبح کژدم» بود. ویژگی فیلم غیر از داستان و حدیث نفسی که مربوط به حسرت فیلمسازان نسل ما است، جزو نخستین فیلمهای بعد از انقلاب اسلامی محسوب میشود که صداگذاری سر صحنه انجام گرفته است. در دورهای که فیلمهای ایرانی با دوبله به نمایش درمیآمدند و دوران اوج دوبله در سینمای ایران بود، این اثر صداگذاری سر صحنه داشت.»کیانوش عیاری در تشریح تلاشهایش برای انجام صداگذاری سر صحنه در «شبح کژدم» یادآور شد: «این فیلم در سال ۱۳۶۵ ساخته شد و من به مدت ۶ ماه در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بنیاد سینمایی فارابی دوندگی داشتم تا بتوانم آنها را متقاعد کنم که مشکل یکی از شرافتهای گمشده سینمای ایران به عنوان صداگذاری سر صحنه برطرف و این بتواند انجام شود. مسئولان سینمای ایران در آن دوره معتقد بودند که با صداگذاری سر صحنه، هزینه تولید فیلم به این شکل گران درمیآید که از نظر من، سخن بیهودهای بود و اشکالی نداشت اگر هزینه تولید فیلم برای ارتقای کیفیت پلان ها اندکی افزایش پیدا کند. در نهایت بالاخره موفق به شروع تولید بعد از ۶ ماه شدم.» این کارگردان راجع به نحوه واکنش حسن رضایی بعد از فهمیدن اینکه قرار است صداگذاری سر صحنه انجام شود، عنوان کرد: «زمانی که میخواستم فیلم را بسازم، او کاندیدای اصلی بازی در آن نقش بود. وقتی به او گفتم قرار است صداگذاری سر صحنه انجام دهم و تقریبا دو روز قبل از شروع تولید بود، به شکل جدی در اتاق من گریه کرد.
او گفت من نمیتوانم این کار را انجام دهم و من شروع به خندیدن کردم. او گفت که اجازه بدهید من در فیلم نباشم.»
سپس با حضور احمد امینی منتقد سینما و فیلمساز و همسر لادن لاهری در جمع هنرمندان حاضر روی صحنه، نشان سپاس موزه سینمای ایران به لادن طاهری مدیر فیلمخانه ملی ایران اهدا شد.لادن طاهری طی سخنانی کوتاه گفت: «همه کسانی که مرا میشناسند، میدانند که همواره و در طول سالها فعالیت در فیلمخانه ملی ایران از قرار گرفتن در چنین موقعیت هایی پرهیز کردهام. ولی همیشه این واقعیت را که تک تک سینماگران کشورم، عزیزترین حاصل تلاش و عرقریزان روح و جسمشان، یعنی آثارشان را برای نگهداری به فیلمخانه ملی ایران می سپارند با ارزش ترین حاصل و ثمره کارم دانسته ام. من مفتخرم به اینکه هنرمندان سینمای ایران همواره جایگاه فیلمخانه ملی را قدر نهاده اند، به این دلیل که میدانستند در اینجا، همکاران من با عشق و علاقه فراوان و بدون هیچ چشمداشتی، از دسترنج فکر، مغز، اندیشه، قلب و روح سینماگران به بهترین شکل نگهداری خواهند کرد. و بالاخره اینکه در این لحظه خوشحال و مفتخرم چون در جمعی حضور دارم که همه آنها، فیلمخانه ملی ایران را نگین سینمای ایران میدانند و باارزشترین چیزی که در زندگی حرفه ای و هنری شان دارند، یعنی فیلمهایشان را برای نگه داری و محافظت به فیلمخانه ملی ایران میسپارند.»در پایان فیلم سینمایی «شبح کژدم» به نویسندگی و کارگردانی و کیانوش عیاری و تهیه کنندگی ناصر مجد بیگدلی، فواد نور و کیانوش عیاری و با بازی جهانگیر الماسی، حسن رضایی، ناصر آقایی، منیژه آقایی و کاظم افرندنیا که به همت فیلمخانه ملی ایران ترمیم و بازسازی شده به نمایش درآمد.برنامه کلاسیکهای کانون کارگردانان سینمای ایران به همت کانون کارگردانان سینمای ایران و موزه سینمای ایران و با همکاری فیلم خانه ملی ایران برگزار شد.
