تاثیر چالشهای تولید مصالح ساختمانی در کاهش ساخت ابنیه شهری به بهانه روز ملی سیمان از نگاه "عصرآزادی"
توسعه در ایستگاه رکود!؟
عصرآزادی آنلاین/ شهرام صادق زاده
آمار تشکلهای صنعت سیمان نشان میدهد در ۶ ماهه نخست سال ۱۴۰۴، تولید سیمان حدود ۱۰ درصد کاهش یافته است، گویا این اُفت تولید نه یک نوسان فصلی که نشانهای از رکود عمیق این صنعت است؛ صنعتی که ستون فقرات ساختوساز شهرهای بزرگ را در بر گرفته و رکود آن، یکی از پایههای توسعه را نشانه میگیرد!
کار به جایی رسیده که، شرکتهای بزرگ تولید سیمان در شمالغرب ایران که پس از تهران با ظرفیت تولید سالانه بیش از ۲ میلیون تن سیمان در رتبه مناسبی قرار دارند هم در سالهای اخیر با چالشهایی مانند نوسانات ارزی و کمبود سوخت مواجه شدهاند!
علیرغم اینکه صنعت سیمان کشور ۹۲ ساله شد و طی این سالها به جایگاه خوبی رسیده است اما در حال حاضر ناترازی انرژی بر آن تاثیر گذاشته که میتوان با تدابیر مدیریتی در وزارتخانههای صمت و نیرو به حفظ تولید و ادامه حیات آن امیدوار بود به شرطی که شعاری نباشد!
در حقیقت، مناسبت ۸ دی به عنوان روز صنعت سیمان به نقش این صنعت در ساخت و ساز، زیرساختها و توسعه شهری میپردازد زیرا سیمان، مهمترین ماده اولیه صنعت ساختمان و پایه توسعه کشور است و اگر تولید و مصرف آن کاهش یابد میتوان خطر افول پارامترهای توسعهای را احساس کرد!
حقیقت تلخ امروز در صنعت سیمان، کیفیت متغیر و حتی پایین مواد اولیه است به طوری که برخی از کارخانههای سیمان برای کاهش هزینههای تولید ممکن است از مواد اولیهای با کیفیت پایینتر استفاده کنند که آنهم رابطه مستقیمی با به خطر افتادن جان شهروندان دارد…
با نزدیک شدن به پایان سال تقاضا در صنعت سیمان چندان مناسب نیست
با افزایش مشکلات تأمین گاز و برق، کارخانههای سیمان با کاهش ۵۰ درصدی تولید مواجه شده و ۷۰ درصد کورههای سیمان به دلیل کمبود برق تعطیل شدهاند اما آن دسته از واحدهایی که بازهم به صورت متوالی به تولید سیمان می پردازند بسیار توانمند بوده و باید قدر آنها را دانست.
بر اساس آمارهای منتشر شده، کاهش ۱۷ درصدی صادرات کلینکر Clinker در ۷ ماهه سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته قابل تامل است که این کاهش نیز عمدتاً به دلیل محدودیتهای تولید ناشی از قطعی برق و گاز در کارخانهها بوده است.
کلینکر Clinker، ماده اصلی در تولید سیمان است و از حرارت دادن سنگ آهک و آلومینیوم سیلیکات که همان عنصر تشکیل دهنده خاک رُس است، به دست میآید که با ترکیب خشک یا تر کلینکر، میتوان به تولید سیمان پرداخت.
به گفته فعالان حوزه مَسکن، با توجه به نزدیک شدن به پایان سال و فرا رسیدن عید، تقاضا در صنعت سیمان چندان مناسب نیست و رو به افول است زیرا به طور سنتی در فصل زمستان به دلیل کاهش ساخت و سازها، تقاضای سیمان کاهشی بوده و از آنجایی که در فروردین ماه سال جدید نیز عمده واحدهای صنعتی به حالت نیمه تعطیل درمیآیند بنابراین، عرضه سیمان نیز کاهش پیدا میکند.
گذشته صنعت سیمان نیز به خوبی نشان میدهد شرکت های سیمانی با مازاد ارزی همراه بودند و مشکلات ارزی در حداقل ممکن بود که این امر موجب شد تا شرکتهای سیمانی با مازاد تولید مواجه شوند، به طوری که در آن دوره اکثر شرکتها با حدود ۹۰ درصد ظرفیت اسمی خود تولید میکردند اما امروزه تمام مشکلات سر راه تامینی این صنعت موجب شده تا چرخ واحدهای تولیدی همواره بِلنگد!
میزان برق مورد نیاز صنایع تولید سیمان حدود یکهزار و ۶۰ مگاوات است
یک فعال صنفی کارفرمایان صنعت سیمان معتقد است: در ۸ ماهه نخست امسال ۴۳،۸ میلیون تُن سیمان در سطح کشور تولید شده است در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۴۸،۳ میلیون تن بوده و کاهش ۱۰ درصدی تولید را نشان میدهد.
“علیاکبر الوندیان” افزود: کاهش مصرف سیمان در پروژههای ساختمانی و طرحهای عمرانی نشان میدهد این بخش نیز با اُفت ۱۰ درصدی مواجه شده است؛ در حالی که صنعت ساختمان یکی از صنایع پیشران است و بر سایر صنایع وابسته نیز تأثیر مستقیم دارد.
وی به وضعیت صادرات سیمان پرداخت و اضافه کرد: در ۸ ماهه امسال ۹،۶ میلیون تن سیمان بر اساس آمار گمرک صادر شده که در مدت مشابه سال گذشته ۹،۱ میلیون تن بوده و نشان میدهد تغییر محسوسی در حجم صادرات ایجاد نشده و بازارهای صادراتی حفظ شدهاند.
الوندیان درباره مشکلات تأمین انرژی واحدهای تولید سیمان نیز متذکر شد: از هفته پایانی پاییز امسال، صنعت سیمان با تشدید ناترازی انرژی مواجه شده و در حال حاضر با کاهش ۴۰ درصدی برق، میزان انرژی دریافتی به حدود ۶۰۰ مگاوات ساعت رسیده است.
وی یادآور شد: میزان برق مورد نیاز صنعت سیمان حدود یکهزار و ۶۰ مگاوات است و کاهش سهمیه برق موجب شده کارخانهها به استفاده از سوخت مازوت روی بیاورند که سوختی پرهزینه است بهطوری که هزینه حملونقل آن تقریباً معادل قیمت خود سوخت میشود!
الوندیان خاطرنشان کرد: بسیاری از کارخانههای سیمان از ابتدا با توجه به ویژگیهای فنی پخت سیمان و جذب سولفات، برای استفاده از سوخت مازوت طراحی شدهاند و سولفات موجود در این سوخت در فرآیند تولید سیمان جذب میشود و آلایندگی زیستمحیطی ایجاد نمیکند.
انبوهسازان باید به کیفیت سیمان خریداری شده توجه کافی داشته باشند
واقعیت این است که بسیاری از مصرف کنندگان سیمان از جمله پیمانکاران و انبوهسازان، به کیفیت سیمانی که خریداری میکنند توجه کافی ندارند لذا بسیاری از آنها، به ویژه در پروژههای کوچک، به دنبال خرید سیمان ارزانتر هستند و این ارزانتر بودن ممکن است به معنی استفاده از مواد اولیه کمتر مرغوب باشد که استحکام و دوام ساختمانها را تحتالشعاع خود قرار خواهد داد اما واحدهای تولیدی سیمان در منطقه شمالغرب ایران از کیفیت ایدهآل برخوردار هستند و اگر چالش تامین انرژی حل شود میتوانند سودآور بوده و با محصولات خود، مقوله ایمنی ساختمانها را تضمین نمایند.
مدیر فروش سیمان اردبیل میگوید: با راهاندازی نیروگاه ۱۲ مگاواتی دیزلی سعی کردیم تا بخشی از مشکلات ناشی از قطعی برق را برطرف کرده و به نوعی به خودکفایی تولید برسیم زیرا عدم تخصیص سهمیه با مشکلاتی جدی روبروست و امکان خرید با نرخ آزاد وجود ندارد.
“هادی مفید” به تولید روزانه ۴ هزار تُن سیمان مرکب و تیپ دو در کارخانه سیمان اردبیل اشاره کرد و افزود: این مقدار علاوه بر تأمین نیاز استان، مازاد تولید به استانهای گیلان و آذربایجان شرقی و صادرات به مقصد کشورهای روسیه و ارمنستان نیز ارسال میشود.
مدیرعامل سیمان صوفیان هم با اشاره به جایگاه ویژه این شرکت در میان ۹ شرکت تولید سیمان شمالغرب کشور معتقد است: سیمان صوفیان قدیمیترین و پرتناژترین کارخانه در این منطقه است که روزانه حدود ۷ هزار تن سیمان در پنج نوع تیپ یک، تیپ دو، آهکی، پوزولانی و مرکب تولید میکند.
“محمد ارشد” افزود: تولید سالانه این شرکت به حدود دو میلیون تن میرسد که ۱۰ درصد آن به صورت صادرات به بازارهای خارجی ارسال میشود لذا سیمان تولیدی به دو صورت بستهبندی فله و پاکتی عرضه شده و سیمان صادراتی نیز عمدتاً به شکل جامبو تحویل مشتریان میشود.
