عصرآزادی آنلاین/ دکتر میلاد محقق
یک سال از زمان سفر زندهیاد ناصر عظیمی به دیار باقی گذشته است و یاران و دوستداران او، طعم ناگوار نبودنش را تجربه میکنند اما آنچه اکنون باقی ماند؛ خاطراتی عمیق، وسیع و مرتفع است که میتواند سرمشق آموزندهای برای بازماندگان، بویژه نسل جوان باشد.
مازیار ورزش یک نام نیست بلکه یک جریان است که از یک نقطه سرچشمه گرفت و در مسیری طولانی جریان یافت و هنوز هم این جریان برقرار است و میرود تا به اهداف از پیش تعیین شده برسد.
نبود زندهیاد ناصر عظیمی که بنیانگذار این حرکت و جریان بود شاید برای مدت زمان کوتاهی باعث کندی جریان شده است اما با وجود یاران و دوستدارانش نه تنها هرگز متوقف نخواهد شد بلکه با قدرتی فزاینده، راه خود را ادامه خواهد داد.
نخستین بار که افتخار آشنایی و دیدار و گفتگو با ایشان را یافتم زمانی بود که برای ثبت فرهنگ پهلوانی در فهرست آثار جهانی یونسکو از سوی سازمان میراثفرهنگی و گردشگری وقت و فدراسیون ورزشهای باستانی و کشتی پهلوانی مسئول و مامور شدم و مشغول مستندسازی و مستندنگاری در چارچوب پروتکل ثبت میراث فرهنگی ناملموس یا معنوی سازمان یونسکو بودم.
ناصر خان یکی از منابع پژوهشی ارزشمند این پروژه مهم بودند و من بایستی با ایشان دیدار و گفتگو میداشتم تا بخش قابل توجهی از تاریخ شفاهی فرهنگ پهلوانی را مستندسازی و مستندنگاری میکردم.
در این هنگام بود که به عمق شخصیت والای ایشان پی بردم و دریافتم که چگونه با صرف زمان، انرژی و منابع مالی، تدارکاتی و پشتیبانی، در حال فعالیت برای ورزش ایران با نام مازیار ورزش هستند.
جریان مازیار ورزش ایران را میتوان از زوایای متفاوتی مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار داد اما مایلم در قالب بحث دیپلماسی عمومی، مطالبی را بنویسم.
اگر بخواهیم دیپلماسی را “هنر ایجاد و برقراری ارتباط بر اساس منافع مشترک” به تعریف برسانیم و از میان دو مدل دیپلماسی رسمی یا محض (روابط بینالدول یا دولتها) ودیپلماسی عمومی (روابط بینالملل یا ملتها) یکی را انتخاب کنیم که بیشترین ظرفیت آن در ورزش وجود داشته باشد بالطبع، دیپلماسی عمومی را انتخاب میکنیم.
ایجاد و برقراری ارتباط بین ملتهای جهان با بهرهگیری از ظرفیتهای موجود در ورزش و فعالیتهای گوناگون آن میتواند بسیار ثمربخش باشد زیرا مردم جهان برای رسیدن به یک ارتباط برد برد میتوانند از طریق سازمانهای جهانی ورزش، به نتایج سودمندی برسند.
فعالیت و اشتغال ملتهای ممالک مختلف جهان در رشتههای متفاوت ومتنوع ورزشی باعث شده است تا علاوه بر تاسیس و راهاندازی سازمانهای ورزشی ملی در هر کشور، سازمانهای جهانی ورزش نیز بوجود آیند و از این طریق باهم ارتباط برقرار کنند.
ارتباطات در چارچوب فعالیتهای ورزشی و در ابعاد ملی، قارهای، جهانی و المپیک، فرصت خوبی خواهد بود تا ملتها هرچه بیشتر به هم نزدیک شوند و چالشها و بحرانهای جهانی را در جوامع بشری رفع کنند.
این هدف ارزشمند هنگامی میتواند تحقق یابد که فعالان رشتههای ورزشی از ظرفیتهای دیپلماسی عمومی موجود در ورزش آگاهی علمی و عملی داشته باشند و بتوانند از فرصتها بهرهبرداری کنند و چالشها را از میان بردارند.
حال که قرار بر این است تا ملت ما نیز در این جریان بزرگ نقشی داشته باشد، بهتر است به نیازها و مهمتر از آن به پیشنیازهای آن بیندیشد زیرا امور ارتباطی و روابط عمومی را بایستی از طریق طراحی و اجرای برنامههای مفید و موثر به انجام رساند.
اگر خانواده بزرگ ورزش ایران نتواند مابین اعضای جامعه خود روابط مفید و موثر برقرار کند، چگونه خواهد توانست با جوامع ورزشی سایر ملل جهان روابط درست و منطقی داشته باشد؟
افراد حاضر در سازمانهای ورزشی بخشهای دولتی و غیر دولتی ایران در مسیر حرکت و فعالیتهای خود دارای چالشها و فرصتهای مشترکی هستند و این وضعیت و شرایط چنین اقتضاء میکند که باهم، برای هم و در کنار هم باشند تا مشکلات را یکی پس از دیگری پشت سر قرار دهند.
زندهیاد ناصر عظیمی با جریانسازی درست و با محتوای دیپلماسی عمومی توانست این سنگ بنا را پایهریزی کند و اهالی ورزش را به میدان تمرین دیپلماسی عمومی با استفاده از ظرفیتهای موجود در ورزش فرا بخواند.
او سالها اعضای خانواده بزرگ ورزش را به گردهماییهای کوچک و بزرگ دعوت کرد تا با این روش، اهمیت دیپلماسی عمومی را در مهندسی فرهنگی و اجتماعی جامعه ورزشی کشور به همگان نشان دهد.
مدل دیپلماسی عمومی ورزشی در جریان مازیار ورزش به گونهای بود که یاران و دوستداران ناصر خان با اشتیاق و میل عمیق دور هم جمع میشدند و در باره بهبود مهندسی رفتارهای فرهنگی و اجتماعی افراد جامعه ورزش به بحث و تبادل نظر میپرداختند.
این مدل میتواند به عنوان یک الگوی رفتاری با عنوان دیپلماسی عمومی بر محور ورزش در ایران و جهان مورد توجه قرار گیرد و دامنه اثرگذاری آن هر روز بیشتر شود اما به شرط آنکه برنامهریزان و مجریانی که مسئولیت ادامه راه پس از ناصرخان را برعهده دارند بجای حاکمیت تفکر فردی به حاکمیت تفکر اجتماعی در پندار، گفتار و کردار پایبند باشند و منافع جمعی و ملی را به منافع شخصی یا گروهی خاص ترجیح دهند.
اکنون که یک سال از پر کشیدن آن بزرگ مرد میگذرد شاهد آن هستیم که مازیار ورزش همچنان پرتوان در حال فعالیت است و همراهان این جریان فرهنگی و اجتماعی که حول محور ورزش گردهمایی دارند، با حضور پر رونق خود، رهرو راه او هستند.
