چالشهای بازار سرمایه کشور در روزهای منازعهبار ایران و آمریکا از نگاه "عصرآزادی"
بلاتکلیفی در ورودی بورس!
عصرآزادی آنلاین/ شهرام صادق زاده
بازار سرمایه این روزها در حال واکنش به ریسکهایی است که شاید هنوز رخ ندادهاند اما پیامدهای احتمالی آنها میتواند بسیار سنگین باشد.
اگر محدودیتهای نفتی به کاهش محسوس صادرات منجر شود، نخستین ضربه به درآمد ارزی دولت وارد میشود که بهسرعت خود را در قالب افزایش ناترازی بودجه، فشار بیشتر بر نرخ ارز و کاهش توان دولت برای حمایت از اقتصاد نشان خواهد داد لذا طبیعی است که در چنین فضا، سرمایهگذاران ترجیح میدهند نقد بمانند و از بازار سهام فاصله بگیرند!
ریزش بزرگ بازار سرمایه طی هفته جاری، نگرانیهای زیادی را برای آینده بازار سهام کشور ایجاد کرده است؛ ریزشی که با افزایش تنشهای سیاسی میان ایران و آمریکا رُخ داد و باعث زیان سرمایهگذاران بورسی شد!
در حقیقت، باید قبول کرد که این روزها سرمایهگذاران با نگرانی فزآیندهای روبرو هستند و خروج نقدینگی از سهام به طور مشهود افزایش یافته است که عمدتاً ناشی از عوامل روانی، بیاعتمادی حاکم بر بازار و ابهامات خارجی است که با تحتتاثیر قرار دادن معاملات، مانع از ایجاد روند مثبت پایدار شدهاند!
با این اوصاف، گرچه نمادهای بزرگ در تلاشند تا فضای معاملات بازار سهام را متعادل نگه دارند اما به نظر میرسد تا زمانی که ابهامات سیاسی و نگرانیهای اجتماعی ادامه داشته باشند، بازگشت بورس به روند صعودی نیز با اما و اگر مواجه خواهد بود…
◾️دوری از تصمیمگیری هیجانی با اخبار غیررسمی توصیه میشود
در شرایطی که فضای سیاسی کشور همچنان با ابهام، تحریم و تصمیمات غیرقابل پیشبینی همچون جنگ با ایالات متحده آمریکا همراه است، بازار سرمایه ایران نیز تحت سیطره تحولات سیاسی قرار دارد و طی سالهای اخیر بارها نشان داده که واکنش آن به اخبار و تحولات سیاسی، سریعتر و شدیدتر از واکنش به دادههای بنیادی است.
در حقیقت، تحریمها، بلاتکلیفی در سیاست خارجی، کسری مزمن بودجه دولت و مداخلات مستقیم در ساز و کار بازار، باعث افزایش ریسک سیستماتیک و کاهش افق سرمایهگذاری شدهاند و نتیجه این شرایط، شکلگیری بازاری کمرمق اما پُرنوسان است؛ بازاری که در آن، رشدها اغلب کوتاهمدت و اصلاحها شتابزده هستند.
در فضای پرریسک سیاسی، اولویت سرمایهگذار حرفهای نه کسب بازدهی حداکثری، بلکه حفظ ارزش سرمایه است و بازهم تجربه نشان داده است که سودهای ناشی از موجهای خبری سیاسی، اغلب پایدار نبوده و میتوانند به سرعت جای خود را به ریزش بدهند.
بر این اساس، کارشناسان اقتصادی به پرهیز از تمرکز سرمایه در یک سهم یا صنعت و پایبندی به حد ضرر و نیز دوری از تصمیمگیری هیجانی مبتنی بر اخبار غیررسمی توصیه میکنند که گاه از سوی مردم و علاقهمندان بازار سرمایه نادیده گرفته میشود!
با این تفاسیر، بازار سرمایه ایران در شرایط کنونی، بیش از هر زمان دیگری نیازمند نگاه واقعگرایانه است و به گفته کارشناسان حوزه بازار سرمایه، تا زمانی که ابهام سیاسی و مداخلات سیاستگذار ادامه دارد، بورس نه محل سودهای سریع، بلکه میدان تصمیمگیریهای حسابشده و صبورانه خواهد بود و استراتژی موفق در این فضا، نه شرطبندی بر سر اخبار سیاسی، بلکه استراتژی مدیریت ریسک تلقی میگردد!
◾️یکی از چالشبرانگیزترین دورههای بورس را تجربه میکنیم
یک کارشناس بازار سرمایه با اشاره به اینکه دلایل اصلی منفی شدن بازار سهام در حال حاضر مستقل از جریان نقدینگی است گفت: ما مشکل جدی در ورود پول نداریم زیرا عامل اصلی، ریسکهای ناشی از جنگ و ابهام پیرامون آن است که بازار تمایلی به پذیرش این ریسک ندارد و همین ابهام باعث خروج پول میشود.
“مهدی رضایتی” افزود: حتی اگر نقدینگی از طلا خارج شود، بعید است به راحتی به سمت بورس بیاید زیرا بازار سهام در حال حاضر یا باید با این شرایط جدید عادت کند یا قیمتها به سطحی برسند که فروشندهها خسته شده و بازار بر روی تعادل تازهای مستقر شود.
وی درباره تداوم وضعیت فعلی بورس تاکید کرد: مدت زمان تداوم رکود فعلی به شدت به جریان اخبار وابسته است، از منظر بنیادی و قیمتی، بورس اصلاح سنگینی کرده و با نرخ فعلی ارز، ارزش دلاری بازار دوباره زیر ۱۰۰ میلیارد دلار رسیده که آن را جذاب کرده است اما فعلاً عوامل روانی و اخبار، تعیینکننده هستند!
این کارشناس بازار سرمایه اضافه کرد: تا وقتی ابهام جنگ و ریسکهای مرتبط مانند احتمال محاصره دریایی یا اختلال در کشتیرانی ادامه داشته باشد، رکود بورس هم پابرجا خواهد ماند اما به محض کاهش این ریسکها و رفع ابهام مسائل جاری، بازار میتواند شرایط مناسبی پیدا کند.
وی با ذکر این نکته که بازار سرمایه اکنون در تلاش برای یافتن تعادل جدید میان نوسانات شدید قرار دارد و رفتار سهامداران نشاندهنده انتظار برای روشن شدن چشماندازها و کاهش ریسکهای بیرونی است یادآور شد: این شرایط، بورس را به یکی از دشوارترین و چالشبرانگیزترین دورههای اخیر خود رسانده؛ جایی که مدیریت ریسک و صبر بیش از همیشه اهمیت یافته است!
◾️اکثر سرمایهگذاران به سمت خروج از بازار سهام تمایل دارند
معاملات سهام بورس همچنان با موج خروج سرمایه مواجه است که این روزها بیش از هر چیز تحت تأثیر تشدید ریسکهای ژئوپولیتیک قرار دارد.
شایعه احتمال محاصره نظامی ایران با هدف کنترل کشتیهای حامل نفت یا حمله نظامی مستقیم آمریکا فضای روانی بازار را بهشدت ملتهب کرد و نگرانیها درباره کاهش صادرات نفت و افت درآمد ارزی را افزایش داد بنابراین چنین سناریوی مهم، در صورت تحقق، میتواند ناترازی بودجه را تشدید کند و همین چشمانداز مبهم، سرمایهگذاران را به سمت خروج از بازار سهام سوق دهد که نمونهای از آن در حال وقوع است!
به گفته فعالان بازار سرمایه، بازار سرمایه همچنان میان خبرهای مثبت و منفی در نوسان است؛ از یکسو گزارشهای مناسب برخی شرکتها و رشد نرخ ارز و از سوی دیگر افزایش نرخ بهره و اخبار سیاسی سنگین، فضای کلی معاملات را تحت فشار قرار دادهاند و در چنین شرایط حساس، رفتار صندوقهای تثبیت و توسعه به محور اصلی توجه فعالان بازار سرمایه تبدیل شده است.
هرچند برخی از تحلیلها بر ارزندگی بنیادی سهام در سطوح فعلی تاکید داشته و معتقدند بازار از منظر ارزش ذاتی پتانسیل بازگشت دارد اما در کوتاهمدت، ترس و تردید بر رفتار معاملهگران غلبه کرده و مانع تحرک مثبت شده است.
بدین ترتیب، وضعیت بازار در یک ماه آینده نیز بهشدت وابسته به شرایط سیاسی خواهد بود لذا اگر مسائل سیاسی به آرامش برسند، میتوان انتظار داشت که بازار سرمایه نیز بهسرعت به مدار مثبت بازگردد وگرنه آنهایی که قصد سرمایهگذاری در یک بازارِ به اصطلاح ثابت و اَمن را داشتند نقرهداغ خواهند شد.
