دانشگاه هنر نیازمند پیوند با صنعت و رسانه است

عصرآزادی آنلاین / سرویس فرهنگی – علیرضا نیاکان:

گفت و گوی صمیمانه با دکتر زهرا جعفری پژوهشگر و مجری سازمان صداوسیما.

متن گفت و گو:

پیش از هر چیز خودم را «پژوهشگر» می‌دانم؛ چون تدریس برای من ادامه‌ی طبیعی پژوهش است و کلاس درس فقط محل انتقال دانش نیست، بلکه فضایی برای آزمون ایده‌ها و گفت‌وگو با نسل جدید است.

برای من، آموزش یک فرآیند زنده است. کلاس درس جایی است که نظریه‌ها در مواجهه با تجربه و پرسش‌های دانشجویان محک می‌خورند و همین تعامل، به پویایی پژوهش کمک می‌کند.

دانشگاه هنر به من آموخت که هنر را نمی‌توان جدا از اقتصاد، رسانه و زیست اجتماعی تحلیل کرد. این نگاه میان‌رشته‌ای، ستون اصلی فعالیت علمی من بوده و همچنان آن را دنبال می‌کنم.

دانشگاه هنر ظرفیت بالایی دارد، اما نیازمند پیوند عمیق‌تر با صنعت و رسانه است. تلاش من همواره این بوده که آموزش هنر از فضای صرفاً نظری فاصله بگیرد و به واقعیت حرفه‌ای نزدیک‌تر شود.

ورود من به رسانه از دغدغه ترویج فرهنگ و تحلیل هنر در فضای عمومی آغاز شد. احساس می‌کردم پژوهش اگر وارد زندگی روزمره مردم نشود، اثر اجتماعی کامل نخواهد داشت.

تلویزیون به دلیل تصویر، قدرت نمادسازی و تأثیرگذاری سریع‌تری دارد؛ اما رادیو فضای عمیق‌تری برای اندیشه، تأمل و گفت‌وگو فراهم می‌کند. هرکدام کارکرد خاص خودشان را دارند.

برای من، رسانه صرفاً ابزار اطلاع‌رسانی نیست؛ رسانه یک میدان تولید معناست. اگر دانشگاه دانش تولید می‌کند، رسانه آن را به گفتمان عمومی تبدیل می‌کند.

این کتاب حاصل سال‌ها تأمل درباره برنامه‌ای است که در شرایط سخت همه‌گیری کرونا شکل گرفت؛ زمانی که نام بیماری به‌تنهایی اضطراب‌آور بود و جامعه با افزایش اختلالات روانی مواجه شده بود.

به‌عنوان پژوهشگر و فعال رسانه‌ای، تصمیم گرفتم با تحقیقات علمی و میدانی به دنبال راه‌حلی از جنس رسانه باشم؛ راه‌حلی برای آگاهی‌بخشی، آموزش و کاهش اضطراب عمومی، آن هم در اوج بحران کرونا.

تمرکز ما بر معرفی اختلالات روانی، علائم و نشانه‌ها و ارائه راهکارهای ساده و کاربردی بود. شعار اصلی همه آیتم‌ها هم فرهنگ‌سازی برای این باور بود که مراجعه به روان‌درمانگر یکی از بهترین راهکارهاست.

پس از اتمام تحقیقات و تدوین پروپوزال، طرح به شبکه سلامت سیما ارائه شد و با حمایت مدیر محترم شبکه و رئیس شورای سلامت سازمان صداوسیما، جناب آقای دکتر قاسمی، به تولید ۷۵ آیتم دو دقیقه‌ای انجامید.

هدف من در مسیر پژوهشی همیشه «رد اثر» بوده است. پس از پایان تولیدات تصویری، به این نتیجه رسیدم که این محتوا باید به شکل مولتی‌مدیا ادامه پیدا کند؛ تصویری، صوتی و نوشتاری. کتاب، فرصتی برای ماندگاری و تعمیق این محتوا بود.

خوشبختانه شبکه سلامت با این پیشنهاد موافقت کرد و با همکاری انتشارات سروش و مدیریت راهبردی جناب آقای دکتر رحیمی، که دغدغه‌مند این حوزه هستند، این پروژه به نتیجه رسید.

پس از کارگروه‌های متعدد با حضور روان‌شناسان و داستان‌نویسان، به آقای محمدمهدی شمس رسیدیم که معلم و روان‌درمانگر هستند و اشراف خوبی بر موضوع داشتند. همچنین از همراهی تیم کارشناسی، به‌ویژه خانم دکتر رویا دلیری، صمیمانه قدردانی می‌کنم.

در تاریخ ۱۴ بهمن ۱۴۰۴، برای نخستین بار مجموعه کتاب‌های سلامت روان به زبان ساده «پویه» با مشارکت شبکه سلامت و انتشارات سروش در فرهنگسرای رسانه رونمایی شد.

در حال حاضر تمرکز من بر پژوهش‌های میان‌رشته‌ای و تقویت ارتباط دانشگاه باصنعت و مباحث فرهنگی در ابعاد گوناگون است.