"عصرآزادی" ضرورت بهینهسازی و ارتقای شاخصهای تبریز در تبدیل به شهر هوشمند را به بهانه روز ملی فناوری اطلاعات بررسی میکند؛
تاخیر تبریز در تسخیر شهر هوشمند!
مدیرعامل سازمان فناوری اطلاعات شهرداری تبریز میگوید تاکنون ۱۱۰ کیلومتر شبکه اختصاصی فیبر نوری شهری، ۲۸۰ کیلومتر فیبر نوری در خطوط مترو و ۱۸۰ کیلومتر شبکه FTTH اجرا شده است
عصرآزادی/ شهرام صادق زاده
رشد شتابزده شهرنشینی در مناطق صنعتی ایران همچون آذربایجان شرقی، لزوم تلاش برای هوشمندسازی کلانشهرهای کشور را گوشزد کرده است اما گویا به نظر میرسد که مسئولان استان، شهر دیجیتال را با شهر هوشمند معادل گرفته و در همین مقوله نیز به جای تکیه بر مفهوم شهر، رسیدن به شهرداری الکترونیک و دیجیتال را سرلوحه کار خود قرار دادهاند، در حالی که شهر هوشمند مکانی ممتاز برای توسعه پایدار اقتصادی و صنعتی است که در آن به مسائلی مانند ترافیک، مصرف انرژی، آلودگی هوا، تخریب سرزمین، بهروزرسانی و بهینهسازی زیرساختهای شهری، بهبود کیفیت زندگی و غیره از طریق یک رویکرد نوآورانه و نظاممند، بر اساس ارتباط و تبادل اطلاعات با هدف بهینهسازی فرآیندهای مدیریت شهری پرداخته میشود و تحقق این موضوع در تبریزِ فعلی، فاصله بسیاری با واقعیتهای شهر هوشمند دارد!
مناسبت ۲۲ تیر ماه به عنوان “روز ملی فناوری اطلاعات” در ایران، فرصت مناسبی برای توجه به دستاوردهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در زندگی امروز شهروندان است تا این روز نه به حالت کلیشهای، بلکه به عنوان نمادی از اهمیت ICT در پیشرفت اقتصادی و اجتماعی شهرهای بزرگ مدنظر قرار گیرد.
کارشناسان حوزه فناوری اطلاعات معتقدند عامل عدم موفقیت در پیاده سازی شهر هوشمند در تبریز به عدم آگاهی در مدیریت و عوامل مؤثر در شکل گیری آن مربوط میشود که با شناسایی وضعیت فعلی شهر تبریز کلیه برنامههای هوشمندسازی مبتنی بر داشتههای موجود برنامهریزی می شود و در گامهای بعد، برنامه ریزی بر اساس زیرساختها و سپس بسترسازیها انجام میگردد که معلوم نیست تبریز علیرغم حلقه مفقوده مدیریت واحد شهری در کجای معادلات جهانی شهرهای هوشمند قرار دارد…
◾️تاکنون ۹۷ قرارداد تخصصی در حوزه فناوری اطلاعات منعقد شده است
برخلاف برخی از نظر شهروندان، شهر هوشمند صرفاً شهری مملو از فناوریهای پیشرفته نیست بلکه شهری است که فضای فیزیکی را با حوزه اقتصادی و اجتماعی مرتبط کرده و در وضعیت مطلوب و رو به رشد قرار گیرد لذا اولین اقدام پایه برای تبدیل تبریز به یک شهر هوشمند، آمادهسازی زیرساختهای اطلاعاتی و در راس آن تجهیز شهر به شبکه فیبر نوری Optical fiber است که بسترسازی آن از سال ۱۴۰۱ توسط شهرداری آغاز شده و عملیات اجرای آن هنوز ادامه دارد؛ همان رشته کابل باریک با پهنای باند بالا تا ۱۰۰ گیگابیت بر ثانیه که میتواند نور را که از یک سر به آن وارد شده، از سر دیگر خارج کرده و در مقایسه با کابلهای مسی و تأخیر کمتر در مقایسه با مخابرات ماهوارهای از مهمترین ابزار انتقال مدرن اطلاعات محسوب میشود.
مدیرعامل سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تبریز موسوم به فاوا از توسعه گسترده شبکه فیبر نوری، اجرای دهها سامانه هوشمند شهری، توسعه خدمات الکترونیک و انعقاد ۹۷ قرارداد تخصصی در حوزه فناوری اطلاعات خبر داد و گفت: ایجاد زیرساختهای ارتباطی پایدار، بستر ارائه خدمات هوشمند و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان را فراهم کرده است.
“محمدرضا کاظمی” افزود: سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تبریز در راستای تحقق اهداف شهر هوشمند، تاکنون ۹۷ قرارداد تخصصی در حوزه فناوری اطلاعات منعقد کرده که ۶۱ درصد آن مربوط به توسعه زیرساختهای ارتباطی، ۲۸ درصد در حوزه پشتیبانی نرمافزارهای سازمانی و ۱۱ درصد نیز به توسعه و خرید تجهیزات اجرایی اختصاص یافته است.
وی با اشاره به توسعه زیرساختهای ارتباطی شهر اضافه کرد: تاکنون ۱۱۰ کیلومتر شبکه اختصاصی فیبر نوری شهری، ۲۸۰ کیلومتر فیبر نوری در خطوط مترو و ۱۸۰ کیلومتر شبکه FTTH شامل فیبر تا منازل اجرا شده که نقش مهمی در افزایش پایداری ارتباطات و توسعه خدمات هوشمند شهری ایفا خواهد کرد.
کاظمی با اشاره به اینکه پروژه تونل ارتباطی فیبر نوری شهرداری با هدف اتصال ساختمان مرکزی شهرداری به مناطق دهگانه و سایر مجموعههای تابعه اجرا شده و بستر ارتباطی یکپارچه مدیریت شهری را فراهم کرده است یادآور شد: سامانه جامع تاکسیرانی، سامانه تخلفات شهری، سامانه مدیریت ناوگان، شهروندسپاری، سامانه یکپارچه درآمدی و مالی، اتوماسیون حقوقی، سامانه آرشیو دیجیتال، سامانه تصاویر ۳۶۰ درجه شهر، کیف پول شهروندی، سامانه پرداخت الکترونیکی، سامانه پارک حاشیهای، نمایش موقعیت ناوگان حملونقل عمومی و دهها خدمت دیگر در بستر شهر هوشمند و در قالب اپلیکیشن تبریزاپ به شهروندان ارائه میشود.
◾️تحقق شهر هوشمند تبریز مستلزم اتخاذ رویکرد جامع و هماهنگ شهری است
تحلیل یافتههای یک پژوهش نشان میدهد تحقق شهر هوشمند تبریز در چشمانداز ۲۰۳۰ مستلزم اتخاذ یک رویکرد جامع و هماهنگ میان بخشهای مختلف شهری و در قالب مدیریت واحد شهری است که همانا توسعه زیرساختهای دیجیتال، بهبود حملونقل هوشمند، تقویت اقتصاد دانشبنیان و ارتقای حکمرانی هوشمند از جمله الزامات کلیدی در این مسیر محسوب میشوند.
یکی از چالشهای بزرگ تبریز، مشکلات حملونقل و ترافیک است که تأثیرات منفی زیادی بر اقتصاد شهری دارد لذا کارشناسان، مقوله استراتژی توسعه سیستمهای حملونقل هوشمند یا همان ITS و بهینهسازی ترافیک شهری از طریق تحلیل دادههای ترافیکی را مدنظر قرار میدهند که با استفاده از تحلیل دادههای ترافیکی هوشمند، مسیرهای بهینه برای جابهجایی مسافران را پیشنهاد میدهد و با ایجاد سیستمهای نظارت ترافیکی هوشمند، وضعیت ترافیک بهصورت مداوم کنترل شده و با استفاده از دادههای لحظهای، زمان چراغهای راهنمایی را تنظیم میکنند.
مقوله مشکلات زیستمحیطی همچون آلودگی هوای تبریز، به یک مشکل اجتماعی و حتی اقتصادی تبدیل شده است لذا باید سیستمهای نظارت هوشمند بر کیفیت هوا که مدام وضعیت آلودگی هوا را اندازهگیری کرده و هشدارهای پیشگیرانه ارسال میکنند تا سیاستهای مؤثر برای کاهش آلودگی طراحی شده و هزینههای بهداشتی ناشی از آلودگی هوا کاهش یابد.
از سوی دیگر، تبریز به عنوان یکی از قطبهای صنعتی کشور به استراتژیهایی برای بهبود بهرهوری و کاهش هزینهها نیاز دارد تا از فناوریهای هوشمند در صنایع بهویژه در زمینۀ انرژی و فرایندهای تولید استفاده نماید، برای همین منظور، توسعه صنایع سبز با استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر و سیستمهای مدیریت انرژی هوشمند برای کاهش هزینههای انرژی و افزایش بهرهوری در صنایع این کلانشهر ضرورت دارد زیرا استفاده از سیستمهای اتوماسیون صنعتی و تحلیل دادههای تولید برای بهینهسازی فرایندهای تولید و کاهش ضایعات میتوانند به افزایش رقابتپذیری صنایع تبریز در بازارهای داخلی و خارجی کمک کنند.
در نهایت باید اذعان کرد در حالی که مقوله گردشگری همانند سایر شهرهای تاریخی جهان میتواند به یک منبع درآمد پایدار برای شهر تبریز تبدیل شود اما این امر نیاز به استراتژیهای هوشمند برای مدیریت بهینه این بخش دارد که باید با ایجاد پلتفرمهای دیجیتال برای مدیریت صنعت توریسم، اطلاعات دقیقی در مورد جاذبههای تاریخی، وضعیت ترافیک، ظرفیت بازدید و قیمت اماکن موردنیاز گردشگران ارائه دهند لذا توسعه مدیریت هوشمند میتواند با استفاده از دادههای بزرگ برای شبیهسازی رفتار گردشگران و پیشبینی نیازهای آنها برنامهریزی گردد و مسافران از ظرفیتهای گردشگری به طور مؤثرتر بهرهبرداری کنند.
در حقیقت، طبق تجارب کشورهای توریستپذیر، بهبود تجربه گردشگران از طریق اپلیکیشنهای موبایلها به گردشگران امکان میدهد مسیرهای مناسب را برای بازدید از آثار تاریخی تبریز انتخاب کرده و از ازدحام جلوگیری به عمل آید لذا با اجرای اینگونه اقدامات، شهر تبریز باید در مسیر تحقق یک شهر هوشمند پیشرو در سطح ملی و بینالمللی گام بردارد که آن هم با بهرهمندی از نظرات و پیشنهادات کارشناسان کاربلد امکانپذیر است و با سهلانکاری و تداوم اقدامات جزیرهای فعلی در حوزه اجرایی نمیتوان کاری از پیش برد!
بدین ترتیب برای تبدیل تبریز به یک شهر هوشمند، مدیران شهری تبریز و استان باید الگوهای موفق جهانی را اجرا کنند تا به منظور کاهش سفرهای درون شهری مردم و حتی ارگانها برای انجام امورات اداری، دریافت و پرداخت های الکترونیکی برای خدمات شهری، طراحی شهر متناسب با اصول زیست محیطی، مراقبت از فضای سبز و کاهش آلودگی هوا، شفاف سازی هزینههای مدیریتی و ساماندهی حمل و نقل عمومی، رضایتمندی همگانی حاصل گردد.
