دریاچه اورمیه برای همه آذربایجانی هاست

🔹استاندار آذربایجان غربی: باید همچون مادر واقعی به دریاچه اورمیه نگریست

عصرآزادی آنلاین/ شهرام صادق زاده/ اورمیه: نشست کمیسیون کشاورزی، آب و محیط زیست اتاق بازرگانی تبریز با استاندار آذربایجان غربی و دبیر ستاد احیای دریاچه اورمیه با دستور کار “آخرین یافته‌ها و راهکارها برای مدیریت یکپارچه احیای دریاچه اورمیه با آسیب شناسی گذشته و ترسیم نقشه راه آینده” در محل استانداری آذربایجان غربی برگزار شد.
در این نشست، بشیر جعفری رئیس کمیسیون کشاورزی، آب و محیط زیست اتاق بازرگانی تبریز خطاب به رضا رحمانی گفت: شما علاوه بر اینکه استاندار یک استان مهم و استراتژیک هستید در عین حال، مسئولیت خطیر دبیر ستاد احیای دریاچه اورمیه را نیز بر عهده گرفته اید که حیات آن به حیات شهروندان چند استان شمالغرب تا تهران بستگی دارد.
وی در یک پیشنهاد جالب توجه تاکید کرد که باید یک صندوق ویژه غیردولتی در اختیار دبیر ستاد احیای دریاچه اورمیه باشد تا کمک‌های مردمی در آنجا ذخیره گردیده و برای احیای نگین آبی آذربایجان به کار گرفته شود.
در این نشست مشترک که روز ۴ اسفند ۱۴۰۳ برگزار شد و بیشتر حالت هم اندیشی داشت عنوان گردید که حل مشکل دریاچه اورمیه با معجزه یک شبه حل نمی‌شود و پیشنهاد داده شد که رضا رحمانی به عنوان دبیر ستاد احیای دریاچه اورمیه یک مسئول تام الاختیار در منطقه انتخاب نماید تا منتخب او به طور خاص درگیر این موضوع بوده و با کارشناسان حوزه آب، هوا و محیط زیست استانهای درگیر به تبادل نظر مداوم بپردازد.

◾️سواحل شرقی دریاچه اورمیه در حال وداع با بارش‌های برف هستند

عضو هیئت علمی دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز درباره دلایل فرار ابرها از آسمان استان‌های شمال غرب کشور و دریاچه اورمیه گفت: در روز جمعه ۳ اسفند ۱۴۰۳ حرارت گرما در منطقه بیداد می‌کرد، یک حفره گرم وجود دارد که به سبب آن برف مناطق پیرامون دریاچه اورمیه را از دست می‌دهیم.
“بهروز ساری صراف” با اشاره به اینکه ابرها چند کاره هستند و عدم وجود آنها گرمابخش زمین می‌شود افزود: برای افزایش درجه‌ای که باید معمولاً دو یا سه درجه باشد به ۲۳ درجه رسیده‌ایم که بسیار خطرناک بوده و در بازه ۵ ساله شاید تا ۲۹ روز سال طول موج گرما را تجربه کنیم.
وی با ذکر این نکته که تبریز از یک شهر دارای نسیم‌های دل‌انگیز و به یاد ماندنی به یک شهر گرمازده تبدیل شده است اضافه کرد: دلیل آن، همان گودال یا حفره گرماست که متاسفانه در گسترش پوشش برفی شمالغرب ایران، آرام آرام سواحل شرقی دریاچه اورمیه در حال وداع با بارش‌های برف هستند.
کارشناس آب و هواشناسی دانشگاه تبریز، انجام پروژه‌هایی در ارتباط با پایش کل هوای شمالغرب کشور با تاکید بر آزمایشات ژئوفیزیک، اجرای کامل قانون هوای پاک و اجرای قانون افزایش تاب آوری و سازگاری با تغییر اقلیم مصوب برنامه هفتم توسعه کشور، توسعه مزارع کشت جلبک و علوفه های مرتعی به صورت دیمی جهت تثبیت شرایط اکوسیستمی در سواحل دریاچه اورمیه به دلیل افزایش پدیده‌های حدی اقلیمی، نیاز به ارتقای فناوری‌های نوین در مراکز پیش بینی هواشناسی با استفاده از هواپیماهای شناسایی، دراپ سوند و غیره را با هدف ارتقای صنعت پیش‌ بینی‌ها از جمله پیشنهادات خود در این خصوص اعلام کرد.

◾️با استفاده از روش‌های نوین می توان به کنترل اقلیم منطقه‌ پرداخت

عضو هیئت علمی دانشکده فیزیک دانشگاه تبریز درباره چگونگی ابر زدایی در منطقه شمال غرب کشور به اظهارنظر پرداخت و موضوع راه‌اندازی مطبوع سازی آب و هوای دریاچه اورمیه را مورد تاکید قرار داد.
“ابراهیم صفری” با اشاره به بارورسازی و ایجاد بارش گفت: این امر با استفاده از روش‌های شیمیایی و روش‌های نوین امکان‌پذیر است که با کنترل اقلیم منطقه‌ای با استفاده از فناوری‌های نو به وقوع می پیوندد.
وی، راه‌ اندازی مرکز یا سایت مطبوع سازی شرایط جوی را مورد تاکید قرار داد و افزود: ایجاد و راه‌اندازی این سایت در مرکز استان آذربایجان شرقی جهت مطالعه، جمع آوری اطلاعات شامل منطقه‌ ای و فرامنطقه‌ ای، پایش و بررسی معضلات آب و هوایی در آذربایجان شرقی و نهایتاً تصمیم‌ سازی و انجام برخی راهکارها جهت کاهش اینگونه معضلات از جمله راهکارهای حوضه دریاچه است.
صفری که پیشنهادات او مورد استقبال استاندار آذربایجان غربی و دبیر ستاد احیای دریاچه اورمیه قرار گرفت در پایان تاکید کرد: با حدود ۴ یا ۵ هزار میلیارد تومان اعتبار می‌ توان اینگونه اقدامات را انجام داد کمااینکه اکنون نیز در کشورهایی مانند امارات، قطر و حتی ترکیه انجام شده است.

◾️عواقب و خطرات انتشار نمک دریاچه اورمیه غیرقابل کتمان است

کارشناس و استاد مدیریت منابع آب دانشگاه تبریز نیز درباره عواقب و خطرات انتشار نمک دریاچه اورمیه توضیح داد و گفت: پس از آزمایشات نمک دریاچه اورمیه مشخص شد مقدار پراکندگی نمک بر روی شهر تبریز با فاصله ۸۰ کیلومتری در یک طوفان ۳۶ کیلومتر بر ساعتی، ۲۴۴ کیلوگرم بر مترمکعب و در آذرشهر نیز با همین مشخصات آزمایشی، حدود ۳۶۴ کیلومتر کیلوگرم بر مترمکعب نمک جمع خواهد شد.
“احمد فاخری فرد” با اشاره به اینکه نمک های جمع آوری شده از گیاهان حساس شوری تا گیاهان شترخوار را در برگرفته و مورد آسیب قرار خواهد داد افزود: آشکارسازی طوفان‌های گرد و غبار دریاچه ارومیه با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که مدل سازی و مسافت انتشار گرد و غبار نمکی برخاسته از بستر دریاچه ضرورت پایش سنجش و تثبیت گرد و غبارهای دریاچه را به خوبی نشان می‌دهد.
عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی آب دانشگاه تبریز اضافه کرد: به عنوان نمونه، ذرات معلق برخاسته از بستر دریاچه اورمیه در روز ۲۹ اکتبر ۲۰۱۷ در مدت ۴۸ ساعت می‌ توانست به مسافت چند ۱۰۰ کیلومتری آسیب جدی وارد کرده و علاوه بر مناطق پیرامونی آن، حتی تا کشورهای گرجستان و روسیه هم برسد!

◾️توسعه کشاورزی اکولوژیک راه حل بهبود بستر دریاچه اورمیه است

رئیس مرکز تحقیقات مدیریت توسعه پایدار حوضه آبریز دریاچه اورمیه نیز به ضرورت ایجاد ساختار و سیستم مدیریت یکپارچه توسعه پایدار حوضه آبریز دریاچه اورمیه پرداخت.
“محمد ابراهیم رمضانی” با اشاره بر ضرورت تغییر نگرش‌ها درباره دریاچه اورمیه گفت: چشم انداز نجات دریاچه اورمیه این است که مدیریت آن یکپارچه شود زیرا نبود مدیریت پایدار سرزمین، فقدان برنامه مدیریت محیط زیست، نبود سیستم مدیریت یکپارچه، حکمرانی مناسب و تاثیر عوامل اقلیمی در رفع این موضوع دخیل هستند.
وی در بخش دیگری از اظهارات خود، چشم انداز کنونی دریاچه اورمیه را مورد تاکید قرار داد و افزود: باید همگان بدانند که احیا به عنوان یک الگوی موفق با مشارکت تمام ذینفعان و بهبود شرایط عملیاتی خواهد شد و بدون مشارکت اجتماعی نمی توان به اهداف از پیش تعیین شده دست یافت.
رمضانی درباره چشم انداز محیط زیستی دریاچه بر مبنای احیای اکوسیستم، حفظ تنوع زیستی و کاهش آلودگی‌های زیست محیطی پرداخت و اهداف کلان را در گرو احیای کامل حوضه آبریز، توسعه پایدار اقتصادی، ارتقای مشارکت عمومی و حفظ منابع برای نسل‌های آینده دانست.
این کارشناس ارشد حوزه محیط زیست شمالغرب کشور تاکید کرد: توسعه کشاورزی اکولوژیک راه حل بهبود بستر دریاچه و پیرامون آن است و به طور حتم باید در روستاها و جوامع محلی نیز کارهای اساسی در این خصوص انجام گیرد.

◾️باید یک ساختمان مجزا و ویژه‌ در محل تلاقی سه استان تشکیل گردد

احمد بایبوردی کارشناس حوزه محیط زیست و رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی نیز بحث کشاورزی را بزرگترین مشکل دریاچه اورمیه دانست که نیاز به الگوی کشت داشته و گفت: باید از نظرات و راهکارهای نخبگان محلی و استانی آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی نهایت استفاده به عمل آید.
مظفر روستایی رئیس موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور نیز صرفه جویی را عامل اساسی کنترل منابع آبی دریاچه دانست که باید توسط کشاورزان انجام گیرد و گفت: شرایط باید طوری باشد که به جای ۵ یا ۶ بار استفاده آبی با سه بار آبدهی به نتایج قابل قبول در اراضی پیرامونی دریاچه ارومیه دست یافت.
مدیر هیدروپلتیک انجمن ایرانی غرب آسیا و مشاور کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی تبریز نیز گفت: اگر می‌ خواهیم مدیریت یکپارچه حوضه بستر دریاچه اورمیه تداوم یابد باید یک ساختمان مجزا و ویژه‌ تشکیل گردد تا به دور از مصائب تغییر مدیریتی و انتقال دولت‌ها، اقدامات لازم احیا و بهبود شرایط دریاچه انجام گیرد.
“احمد کاظم زاده” تاکید کرد که این ساختمان حتی می تواند در نقطه تلاقی سه استان درگیر در بستر دریاچه اورمیه انجام گیرد زیرا در چارچوب کمیته‌های روابط بین‌ المللی باید از دیپلماسی آب استفاده شود.

◾️باید به دور از هیاهو همچون مادر واقعی به دریاچه اورمیه نگریست

استاندار جدید آذربایجان غربی، دریاچه اورمیه را یک سرمایه تاریخی و طبیعی دانست و با تاکید بر منحصربفرد بودن احیای آن گفت: احیای حیات دریاچه اورمیه جزو اعتقادات ماست و ضرورت دارد تا شخصاً در اول جبهه حفظ منافع نگین آبی آذربایجان گام بردارم.
“رضا رحمانی” با ذکر این نکته که باید نکات کارشناسی تاثیر اقلیم بر خشکی دریاچه احصاء شود تا در مسیر احیای آن گام برداریم افزود: فضاسازی رسانه ای بزرگترین ضربه را به احیای دریاچه اورمیه می‌زند در حالی که باید همچون مادر واقعی به آن نگریست.
دبیر ستاد احیای دریاچه ارومیه تاکید کرد: با برخی از کارشناسان حوزه محیط زیست هم نظر هستیم که همانا صندوق ویژه‌ای برای دریاچه و صرف هزینه‌های آن تشکیل گردد لذا ستاد عالی توسعه آذربایجان غربی، ستاد احیای دریاچه اورمیه و ستاد توسعه فرصت‌های اقتصادی مرزی استان را پس از ورود به آذربایجان غربی به ساختار تبدیل کردیم.
رحمانی با اشاره به اینکه علیرغم وجود ثروت‌های خدادادی، آذربایجان غربی در محرومیت به سر می‌برد متذکر شد: تمام اینگونه جلسات از آنجایی مهم است که پیشنهادات مورد نظر در سطوح ملی باید از طریق مسئولان کشوری انجام گیرد.
شایان ذکر است در این نشست صمیمی، علاوه بر کارشناسان برجسته و اعضای کمیسیون کشاورزی، آب و محیط زیست اتاق بازرگانی تبریز، یاسر رهبردین معاون عمرانی استاندار جدید آذربایجان غربی، حجت جباری مدیرکل محیط زیست آذربایجان غربی، علیرضا نوروزی مدیرکل فرهنگ و ارشاد آذربایجان غربی، مجید رستگاری مدیرعامل آب منطقه‌ای آذربایجان غربی و کامران زینال زاده رئیس پژوهشکده مطالعات دریاچه اورمیه مستقر در دانشگاه ارومیه نیز حضور داشتند و به تبادل نظر با کارشناسان محیط زیست آذربایجان شرقی پرداختند.