عصرآزادی آنلاین/ محمد فرجپور باسمنجی
روز ۴ فروردین سالروز تولد محمد خدابنده (اولجایتو) از پادشاهان مقتدر ایلخانی است که در تبریز جانشین غازان خان شده و مسلمان شد و عمارت و طرح های شهرسازی و زیربنایی ایجاد شده در غازانیه تبریز را پسندید و راه برادرش غازان را در تبریز پیش گرفت و به ایجاد بنایی معظم در سلطانیه پرداخت که بزرگترین سازه آجری خشتی جهان، ثبت یونسکو را دارد.
وی در دارالملک تبریز حدود ۷۲۰ سال پیش حکومت را آغاز، به توسعه صادرات تجارت با جهان با محوریت تبریز و آوردن تجار اروپا به تبریز کرد.
صنایع دستی و فرش و سنگ های قیمتی به اروپا صادر شد. به آبادانی مغان، مراغه وتوسعه باکو که آن زمان جزو ایران بود پرداخت. و با بردن معماران غازانی و ربع رشیدی و کمک گرفتن از خواجه رشیدالدین فضلالله سلطانیه را بنا کرد و بخشی از پایتخت را از تبریز به سلطانیه برد. تقریباً در تمام دیوارهای گنبد سلطانیه سور مبارک و شریف ملک، فتح، توحید، آیت الکرسی به زیبایی و هنرمندانه نقش بستهاند و بخشی از کتیبه ها با نام بلند سبحان الله، محمد رسول الله، علی و سلطان مزین شده اند.
(تصویر سمت راست) کتیبه راست هم فرمان وی برای عفو مالیانی است که در مسجد جمعه باکو نصب و به سردرب اولجایتو مشهور است.
