عصرآزادیآنلاین/ سید وحید پیمان
در دنیایی که هر روز پیچیدهتر و پرچالشتر میشود، ایران برای عبور از بحرانهای پیش رو بیش از هر زمان دیگری به انسجام ملی نیاز دارد. انسجامی که نه شعاری گذرا، بلکه بنیانی محکم برای پایداری و پیشرفت کشور باشد. این انسجام زمانی شکل میگیرد که همه شهروندان، فارغ از قومیت، مذهب و محل زندگی، خود را صاحب این سرزمین بدانند و ایران را خانه مشترک خویش احساس کنند.
نخستین گام، مبارزه با تبعیض فرهنگی است. ایران سرزمینی است با تنوعی بینظیر از زبانها، موسیقیها، آیینها و سنتها؛ این گوناگونی نه تهدید، که گنجینهای ملی است. باید از هر گونه سیاست یا رفتار که فرهنگ یک قوم را نادیده میگیرد یا آن را حاشیهنشین میکند، پرهیز کرد. آموزش و رسانههای ملی میتوانند این فرهنگها را بهعنوان بخشی از هویت یکپارچه ایرانی به رسمیت بشناسند و معرفی کنند.
اما انسجام ملی بدون عدالت اقتصادی شکل نمیگیرد. تبعیض اقتصادی در مناطق محروم، از کردستان و بلوچستان تا آذربایجان شرقی و غربی، نه تنها شکاف طبقاتی را عمیقتر میکند، بلکه احساس تعلق به کشور را نیز تضعیف میسازد. توسعه متوازن، سرمایهگذاری در زیرساختها و ایجاد فرصتهای شغلی در این مناطق، یک ضرورت امنیتی و ملی است، نه صرفاً اقدامی رفاهی.
انسجام ملی همچنین در گرو شنیدن صدای همه اقشار مردم است. وقتی کارگر، کشاورز، معلم، هنرمند، کارآفرین یا دانشجو احساس کند حرفش شنیده و دغدغهاش جدی گرفته میشود، اعتماد اجتماعی شکل میگیرد. این شنیدن واقعی، تنها با آزادی بیان مسئولانه و فضای گفتوگوی ملی ممکن است.
یکی دیگر از اصول اساسی، رفع تبعیض از اقلیتهای دینی است. ایران خانه مشترک مسلمان، مسیحی، زرتشتی و یهودی است. حقوق شهروندی همه ایرانیان باید بهطور کامل رعایت شود، زیرا هرگونه تبعیض دینی، پیکره وحدت ملی را خدشهدار میکند.
از سوی دیگر، تمرکززدایی و تفویض اختیارات به استانها میتواند احساس مشارکت و مالکیت را در میان مردم مناطق مختلف تقویت کند. مدیران محلی وقتی اختیار و مسئولیت بیشتری داشته باشند، میتوانند تصمیمهایی بگیرند که با واقعیتهای اجتماعی و اقتصادی همان منطقه سازگارتر است.
در این مسیر، احترام به تاریخ و میراث فرهنگی، بهعنوان پیوندی میان نسلها، اهمیت ویژهای دارد. هر شهر و روستا در ایران بخشی از داستان مشترک ما را روایت میکند؛ از تختجمشید و پاسارگاد تا بازار تبریز و ارگ بم. پاسداری از این مواریث، پاسداری از هویت ملی است.
و نهایتاً، نباید فراموش کرد که اقوام ایرانی در حراست از تمامیت ارضی کشور نقشی بیبدیل داشتهاند؛ از مرزداران کرد و بلوچ گرفته تا دلاوران ترک و ترکمن و بختیاری، همگی در بزنگاههای تاریخی دوشادوش یکدیگر ایستادهاند. برجسته کردن این نقشها در روایتهای تاریخی و آموزشی، سرمایهای برای تقویت همبستگی امروز و فرداست.
ایران، چون فرشی هزاررنگ، زیبایی و استواریاش را از همین تنوع میگیرد. اگر عدالت، احترام و مشارکت را مبنا قرار دهیم، این فرش نه تنها کهنه نمیشود، بلکه هر روز درخشانتر خواهد شد. انسجام ملی نه یک انتخاب، بلکه تنها راه بقا و پیشرفت ماست.
