"عصرآزادی" مشکلات کفاشان و تولیدکنندگان محصولات دستدوز تبریز را به مناسبت روز ملی صنعت کفش و چرم بررسی میکند؛
کفش چرم تبریز در ویترین آرزوها!
عصرآزادی/ شهرام صادق زاده
سالهاست که برند کفش دستدوز تبریز نمادی از کیفیت، دوام و هنر آذربایجانیهاست، این شهر دارای صدها کارگاه کفشدوزی و چرمدوزی است که در خلق محصولات هنر – صنعت چرم سهم بزرگی در اشتغالزایی کشور دارند اما نوسانات ارز، گرانی مواد اولیه، سنگاندازیهای بیهوده و غیره این صنف را با چالشهای متعددی روبرو کرده است.
متاسفانه از وقتی به یاد داریم بر تبدیل کفش چرم تبریز به یک برند معتبر ملی تاکید میشود، در حالی که باید تاکنون شاهد ساخت واحدهای معتبر برای برندسازی چرم و کفش تبریز میبودیم اما عدم استراتژیهای صحیح، بخشنامههای سنگاندازانه، نظارتهای ناکافی و وعدههای پشتمیزی و موقت، درخشش کفش چرم تبریز در بازارهای بینالمللی را به حسرت بدل کرده است!
مناسبت ۲۵ شهریور به عنوان روز کفش، کفاش و صنعت چرم فرصت مغتنمی است تا نگاه متفاوتی به مشکلات و موانع پیشرفت این صنعت ارزآور و تولیدمحور صورت گیرد و در حالی که منطقه آذربایجان و تبریز مهد تولیدات دستدوز چرمی است اما، چهارمین صنعت درآمدزای کشور، از حال و روز خوشی برخوردار نیست و فعالان معروف دیروزی، امروزه در تامین معیشت خود با مشکل مواجه شدهاند.
در حقیقت، اکنون قطار تکنولوژی و پیشرفت صنعتی و اقتصادی در سراسر جهان با سرعت در حال حرکت است و ما نتوانستهایم متناسب با سرعت این قطار حرکت کنیم، کمااینکه در صنعت کفش دستدوز که انحصار آن در تبریز بود از قافله پیشرفت و توسعه جاماندیم و شاید در موضوع تولید ۲۰ میلیون جفت کفش چرم صادراتی در تبریز آرزو به دل بمانیم…
◾️برخلاف دهه های گذشته حال صنعت کفش دستدوز چرم تبریز خوب نیست
صنعت چرم تبریز با قدمتی چند صد ساله، به عنوان یکی از صنایع اصلی این کُهنشهر شناخته میشود که در دوران سلسله قاجار به اوج خود رسید و تبریز به عنوان یکی از مراکز مهم تولید چرم در سطح جهان شناخته شد.
بهرغم کیفیت عالی و ویژگیهای منحصربهفرد محصولات چرمی تبریز، اما کاهش قدرت خرید مردم تاثیر زیادی بر روند تولید و فروش محصولات چرمی داشته است به طوری که افزایش قیمتها به دلیل نوسانات نرخ ارز و افزایش هزینههای تولید، باعث کاهش تقاضا برای محصولات چرمی شده و این صنعت بسیار ثروتزا رفتهرفته به یک صنف مُنزوی و کم حوصله برای اجرای خلاقیت و ابتکار مشتریان بازارهای جهانی تبدیل میگردد که به ضرر آذربایجانیهای کوشاست.
یک تولیدکننده کفش چرم در تبریز معتقد است: با توجه به این که کفش چرم یک میراث باارزش در بخش صنعت برای ما آذربایجانیها از ادوار گذشته به یادگار مانده است بنابراین تمام تلاش خود را برای بهبود وضعیت این صنعت انجام می دهیم ولی گاهی اوقات مشکلات این صنعت بزرگتر از تلاش و دلبستگی های فعالان این حوزه است.
رحمان حسنپور با بیان این که کاهش قدرت خرید مردم در روند تولید تاثیرگذار بوده است افزود: با توجه به اینکه برخی از مواد اولیه کفش مانند رنگ چرم، وارداتی است لذا تغییر نرخ این موارد در قیمت نهایی محصولات تاثیرگذار است زیرا تغییر مکرر قیمت محصولات به دلیل نوسان نرخ ارز است و در شرایط کنونی ناچار به تغییر قیمتها هستیم که این موضوع نیز باعث نارضایتی مشتریان می شود.
وی با اشاره به اینکه در حال حاضر قیمت ماشین آلات به اندازه ای افزایش یافته که بسیاری از تولیدکنندگان توان نوسازی دستگاه های صنعتی را ندارند تاکید کرد: این در حالی است که صنعت کفش چرم برای تداوم حیات خود نیاز مبرم به بروزرسانی و بهره گیری از تکنولوژی های جدید دارد و علیرغم اینکه برخی از ماشین آلات صنعتی داخل کشور مهندسی معکوس شدهاند ولی بازهم، قیمت آنها بسیار سرسامآور است!
◾️هیچگونه حمایتی حتی در حد لوازم آرایشی از صنعت چرم انجام نشده است
یک فعال حوزه چرم تبریز که به تولید انواع چرمهای رویه، کیف، کفشی و کمری می پردازد صادرات چرم را بسیار محدود دانست و گفت: علت این امر را باید در داخل استان آذربایجان شرقی جستجو کرد که اکثر دستگاهها و ماشین آلات تولید چرم فرسوده هستند و کارخانجات تولید چرم نیز به سختی به فعالیت خود ادامه می دهند.
محمد بهروزی افزود: در حالی که در کشور ترکیه محصولات به مراتب با کیفیت و با قیمتهای مناسب تری را به فروش میرسانند اما در داخل ایران تولید محصولات چرمی با دستگاههای فعلی مقرون به صرفه نیست زیرا مواد اولیه این محصول با قیمتهای گزاف تامین میشود زیرا تحریمها و هزینههای گمرکی باعث میشود تا مواد اولیه با قیمت بالاتر به دست تولید کننده برسد و برای همین علت است که صادرات تولیدات چرمی از ایران به کشورهای خارجی در برهه زمانی فعلی مقرون به صرفه نیست.
وی اضافه کرد: متاسفانه علیرغم همه شعارهایی که داده میشود تاکنون حمایت خاصی از سوی متولیان این صنعت صورت نگرفته و متاسفانه دولت نیز هیچگونه حمایتی حتی در حد لوازم آرایشی نیز از صنعت چرم به عمل نیاورده است.
بهروزی با ذکر این نکته که باید با ارز آزاد نسبت به واردات ماشینآلات چرم اقدام نماییم تاکید کرد: آن هم به دلیل این است که با واسطههای دست چندم از جمله ترکیه و امارات به دستمان میرسد و بسیار گران تمام میشود.
وی با ذکر این نکته که اکثر دستگاهها و ماشین آلات تولید چرم در ایران مربوط به ۴۰ سال پیش است متذکر شد: متاسفانه این نوع ماشین آلات چرمسازی مصرف انرژی بالایی در برق و گاز دارند و برای همین است که کارخانجات بزرگ تولید چرم منطقه آذربایجان روز به روز کوچکتر می شوند.
◾️ظاهراً سال جاری یک سال بسیار دشوار برای فعالان صنعت کفش خواهد بود
یک کارشناس حوزه کفاشان، پستاسازان و سراجان در باشماقچی بازار تبریز با اشاره به اینکه روزانه شاهد تعطیلی برخی از کارگاههای کوچک تولید کفش در این شهر هستیم گفت: کارگاههای کفش دستدوز عملاً توان مقابله با موانع تولید و مشکلات بازار را نداشته و نیازمند حمایت جدی و عملی مسئولان استانی و کشوری هستند.
حامد علیزاده افزود: با توجه به اینکه حدود ۷۰ درصد تولیدیهای کفش تبریز از طریق کارگاههای کوچک انجام میگیرد افزود: با عدم حمایت مستقیم دولت و عدم تثبیت قیمت دلار، افزایش قیمت مواد اولیه و عدم حمایت بانکها بهعنوان نهاد حمایتی، سال جاری یک سال بسیار دشوار برای فعالان صنعت کفش خواهد بود.
وی با اشاره به این که مسئولان و متولیان امر باید به فکر حل مشکلات کارگاههای کوچک و کارگران آنها باشند اضافه کرد: مسائل مربوط به امور مالیاتی و مشکلات بیمهای، افزایش عوارض شهرداری، افزایش اجاره، قطعیهای مکرر برق و غیره از دیگر مشکلات اساسی اینگونه کارگاههای تولیدی است که نیازمند توجه ویژه دولت و متولیان امر است.
علیزاده تاکید کرد: اگر چه واحدهای صنعتی بزرگ آذربایجان شرقی نیز مشکلات خاص خود را دارند ولی آنها توان حل مشکلات خود را دارند و در میانه طوفان مشکلات صنفی، این کارگاههای کوچک هستند که هر روز شاهد تعطیلی آنها هستیم و با تداوم روند فعلی، زنگ خطر بزرگی برای صنعت کفش به صدا درخواهد آمد که باید متولیان امر به ویژه وزارت صمت تدبیری جدی برای مشکل کارگاههای کوچک تولید کفش داشته باشد.
این فعال صنعت چرم و کفش تبریز با تأکید بر نیاز ضروری به تشکیل مجدد تعاونیهای صنفی برای تامین مواد اولیه کارگاههای تولید کفش خاطرنشان کرد: واحدهای فروش نیز با مشکلاتی مانند عدم نظارت بر افزایش بسیار شدید اجارهبهای املاک، مالیات، افزایش هزینههای جاری فروشگاه، رکود بازار و غیره دست و پنجه نرم میکنند که باید فکری برای آنها کرد!
بدین ترتیب باید اذعان کرد در آشفتهبازار وضعیت جنگی، تغییر مکرر قیمت مواد اولیه مانند رنگ چرم به دلیل نوسانات نرخ ارز، مشکلات زیادی برای تولیدکنندگان ایجاد کرده و این موضوع باعث شده تا قیمت نهایی محصولات چرمی به طور مداوم تغییر کند که این امر نیز نارضایتی مشتریان را به دنبال دارد و کفاشان را با چالش مواجه کرده است؛ شرایطی که همه آرزو دارند برای همیشه از ضرر و زیانهای آن رهایی یافته و یکبار دیگر، کفش و چرم تبریز در بازارهای جهانی خودنمایی کند.
