عصرآزادی آنلاین/مرتضی طالع ماسوله:
از پنجره هواپیما که به تبریز نگاه کردم، مسیر توسعه را در این شهر را حس کردم. نخستین بار که به این شهر آمدم، تبریز بوی خاک و آجر داشت. صدای کلنگ و ماله بود. آن روزها کسی فکر نمیکرد روزی این شهر چهرهای اینچنین داشته باشد؛ چهرهای که هم بوی تاریخ میدهد و هم طعم توسعه .
میگفتند تبریز شهر اولینهاست. اولین چاپخانه، اولین شهرداری، اولین… و حالا که به این سالها نگاه میکنم، میبینم این شهر هنوز هم همان روح پیشرو را دارد. فقط ابزارهایش عوض شده.
*آمار روایت خاموش تحول*
شنیدم که ۲۸۰ پروژه عمرانی در سطح شهر در حال اجراست. عدد که بزرگ میشود، آدم یاد آن روزهای شلوغ کارگاهها میافتد. میگویند ۲۹ پروژه بزرگ شهری با سرمایهگذاری بالغ بر ۳۰ هزار میلیارد ریال آماده بهرهبرداری شده است. این اعداد برای من فقط عدد نیست؛ تصویر آدمهایی است که از صبح زود تا شب، برای آبادانی شهرشان تلاش میکنند.
شاید این همان معنای توسعه باشد؛ تغییر شکل زندگی، بدون از دست دادن روح شهر.
*مهمانانی که از دور میآیند*
تبریز همیشه سیاح و مسافر داشته. از قدیمالایام، صداکاروانها از راههای دور میآمدند و در بازار پرآوازهاش بار میانداختند.
سیاحانی که در گذر تاریخ به تبریز سفر کرده اند
ناصرخسرو تبریز را شهری نیکو و پرنعمت توصیف کرده که بازرگانان از هر سو به آن میآمدند
ابنبطوطه از مسجد جامع بزرگ و بازار سرپوشیده تبریز شگفتزده شده و نوشته است که در این بازار کالاهایی از هند و چین و مصر و روم به فروش میرسید.
مارکوپولو اولین بار با پدر، عمو و یک کشیش به تبریز آمد و تبریز را به عنوان یک شهر مهم تجاری و مرکز اصلی جاده ابریشم معرفی کرده است.
تاورنیه فرانسوی از بناهای تبریز در دوره صفویه گفته است
و دیگر سیاحان …
آمارها میگویند در شهریور ۱۴۰۳، بیش از ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار گردشگر به استان آذربایجان شرقی سفر کردهاند. از این میان، بیش از ۹۵ هزار گردشگر خارجی از ۶۳ کشور جهان در این استان اقامت داشتهاند. مردمانی از سرزمینهای دور که برای دیدن بازار تاریخی تبریز، همان بازاری که نخستین بازار ثبتجهانیشدهٔ جهان است، میآیند.
این آمار برای من یادآور آن روزهای دور است که مسافران از راههای خاکی میآمدند و شب را در کاروانسراها میگذراندند. حالا ۹۰ هتل و هتلآپارتمان با ۱۵ هزار تخت، ۲۵۷ واحد بومگردی و ۲۸۹ مجتمع گردشگری آمادهٔ پذیرایی از مهماناناند. تبریز هنوز همان شهر مهماننواز است؛ فقط مهمانهایش عوض شدهاند.
*تولید نفس تازه کشیده*
آنچه تبریز را همیشه سرپا نگه داشته، کارخانههایش است. از قدیم، این شهر را با صنعتش میشناختند. آن روزها که دودکش کارخانهها آسمان را میپوشاند، حالا هم آن روح صنعتی زنده است. پتروشیمی تبریز، بزرگترین تولیدکنندهٔ پلیمر در شمالغرب ایران با ظرفیت اسمی ۸۷۰ هزار تن، سالانه حدود ۴۵۰ هزار تن پلیمری تولید میکند. پروژهٔ پلیاتیلن سنگین ۳۱۰ هزار تنی هم با ۷۸ درصد پیشرفت فیزیکی در حال اجرا؛ پروژهای که برای نخستین بار با دانش فنی کاملاً ایرانی.
فقط در شهرستان تبریز، ۶۸ هزار و ۷۱۰ واحد اقتصادی مجاز در بخش صنعت، معدن و تجارت فعالیت میکنند و روی هم ۲۲۴ هزار و ۹۴۶ نفر را مشغول به کار کردهاند. در نساجی، ۲۵۷۳ واحد، در صنایع غذایی ۵۵۴۶ واحد، و در صنعت کفش و چرم ۲۸۷۳ واحد فعالاند. تبریز هنوز شهر کار و تلاش است. هنوز هم صدای ماشینآلات کارخانهها، لالایی شبهای این شهر است.
*و تبریز، همانجاست که ۳۰سال پیش دیده بودم*
گاهی که در خیابانهای تازهساخته قدم میزنم، به یاد آن کوچههای باریک و خانههای آجری میافتم. حالا خیابانها پهنتر شدهاند، پلهای عابر پیاده و اتوبانی ساخته شده، و ۵۷ رشته مسیرگشایی جدید در حال اجراست. بزرگترین مرکز مدیریت هوشمند ترافیک شهری کشور هم با ۸۵ درصد پیشرفت در تبریز ساخته میشود؛ مرکزی در ۶ طبقه و ۸۸۰۰ مترمربع که قرار است ترافیک این شهر تاریخی را مدیریت کند.
اینها همه نشانههای تغییر است. نشانههای پیشرفت. اما تبریز هنوز همان تبریز است. هنوز بوی اذان صبح در کوچههایش میپیچد. هنوز در حوالی بازار، صدای مسگرها میآید. هنوز کوفتهتبریزی و آجیل تازه، طعم روزهای دور را دارد. توسعه، اگر با حفظ روح شهر همراه باشد، نهتنها آزاردهنده نیست، بلکه زیباست. مثل درختی که ریشههایش در خاک کهن است و شاخههایش به آسمان امروز میرسد.
من هنوز همان مسافرم که ۳۰سال پیش از پنجرهٔ اتوبوس به تبریز نگاه میکرد. اما حالا چیزهای بیشتری میبینم. آمارها را میبینم که میگویند این شهر زنده است. پروژهها را میبینم که میگویند این شهر نفس میکشد. و کارخانهها را میبینم که میگویند این شهر کار میکند.
*تبریز، شهر اولینها، هنوز هم اول است.فقط اولینهایش عوض شده اند.*
