کارآفرینان آذربایجانی، معیار کیفیت ایرانی

عصرآزادی‌آنلاین/ شهرام صادق زاده

آذربایجان شرقی یکی از قطب‌های اصلی تولید مواد غذایی کشور شناخته می‌شود که باید از این ظرفیت برای عرضه کالاهای سالم، استاندارد و باکیفیت استفاده کرد تا به بهبود کیفیت کالای سبد خانوارها با استفاده از ظرفیت علمی دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی استان در زمینه کیفیت نان و سایر اقلام غذایی منجر شود.
هر ساله روز ۱۸ ماه آبان را به عنوان روز ملی کیفیت به‌طور کلیشه‌ای و روتین گرامی می‌داریم غافل از اینکه این مناسبت می‌تواند فرصت مغتنمی برای تقدیر از بنگاه‌های اقتصادی بخش خصوصی در استان‌های صنعت‌محور همچون آذربایجان شرقی باشد که در زمینه ارتقاء، کنترل کیفیت و برتری کسب و کار به فعالیت رقابتی می‌پردازند اما به غیر از روزهای بحرانی، کسی قدردان‌شان نیست!
فعالان حوزه تولید در آذربایجان شرقی معتقدند فشارهای افزایش قیمت سرسام‌آور مواد اولیه، حمل‌ونقل، بسته‌بندی و دستمزدها هر روز بیشتر می‌شود که طبیعتاً می‌تواند بر مقوله کیفیت محصولات تولیدی بخش خصوصی تاثیر بگذارد؛ موضوعی که سال‌هاست دولت‌ها نتوانسته‌اند در خصوص حمایت از واحدهای تولیدی موفق باشند و دود کیفیت نهایی آن، مستقیماً به چشم شهروندان و مصرف‌کنندگان می‌رود…

◾️تولید رقابت‌پذیر در بازارهای جهانی بدون شناخت از مقوله کیفیت امکان‌پذیر نیست

استاندارد حلقه اتصال تولیدکننده، بازار و مصرف‌کننده است و بین این سه ضلع اصلی اقتصاد، اعتماد ایجاد می‌کند لذا اگر توجه به مقوله مهم کیفیت حذف شود، بی‌اعتمادی به وجود آمده و حقوق مصرف‌کنندگان نیز به خطر می‌افتد بنابراین، سلامت و کیفیت از پایه‌های اصلی استاندارد است و مردم انتظار دارند محصولاتی که خریداری می‌کنند از ایمنی، سلامت و کیفیت لازم برخوردار باشند و استاندارد باید این اطمینان را برای آنها ایجاد کند.
استاندار آذربایجان شرقی نیز با اشاره به اینکه برخی کارآفرینان تبریزی فراتر از استانداردهای موجود حرکت کرده و خود به معیار کیفیت تبدیل شده‌اند معتقد است: باید با تقویت مشارکت فعالان اقتصادی آذربایجانی و تفویض اختیار به آزمایشگاه‌های استان، زمینه پویایی بیشتر فرایندهای استانداردسازی را فراهم کرد.
بهرام سرمست با اشاره به اینکه رعایت استاندارد علاوه بر اطمینان‌بخشی به مصرف‌کننده، برای عوامل تولید نیز امنیت و اعتماد ایجاد کرده و زمینه ارتقای کیفیت فعالیت‌های اقتصادی استان را فراهم می‌سازد افزود: زمانی که تولیدکننده آذربایجانی قصد صادرات محصول به بازار هدف را دارد، ناگزیر است الزامات و استانداردهای آن کشور را رعایت کند بنابراین تولید رقابت‌پذیر در بازارهای جهانی بدون شناخت دقیق استانداردهای مقصد امکان‌پذیر نیست.
وی با اشاره به ضرورت تعریف و نظارت مستمر بر استانداردهای جهانی تاکید کرد: وقتی از استانداردهای جهانی سخن می‌گوییم، این پرسش مطرح می‌شود که چه مرجعی این استانداردها را تعریف می‌کند؛ از این‌رو، استانداردها نیازمند تعریف دقیق، پایش مستمر و مراقبت در فرآیند اجرا هستند لذا تولید استاندارد به ذهن استاندارد نیاز دارد که استاندارد باید پیش از آنکه در محصول نمود پیدا کند، در نگرش و رفتار تولیدکننده شکل بگیرد و به بخشی از نظم ذهنی و معیارهای شخصی او تبدیل شود.

◾️افزایش تعداد آزمایشگاه‌های استاندارد کالا در آذربایجان شرقی اجتناب‌ناپذیر است

طبق تعاریف اقتصادی، محصولی که استاندارد ملی را دریافت نکند، مانند مسافری بدون گذرنامه است که به مقصد نمی‌رسد لذا کالای بدون استاندارد حتی اگر به بازار مصرف هم برسد اعتماد مردم را از بین برده و در نهایت، ارزش خود را از دست می‌دهد زیرا استاندارد در بازارهای داخلی و بین‌المللی نقش مهمی دارد و شناسنامه تولید و کیفیت هر محصول به شمار می‌رود.
رئیس اتاق بازرگانی تبریز با تاکید بر لزوم افزایش نظارت سازمان استاندارد بر کیفیت کالاها هشدار داد که عدم رعایت استانداردها علاوه بر رنجش مصرف‌کنندگان داخلی می‌تواند به از دست رفتن بازارهای خارجی منجر شود زیرا اگر به زعم او، نظارت‌ها و سخت‌گیری‌های بیشتری از سوی سازمان استاندارد بر کیفیت محصولات داخلی صورت نگیرد، احتمال از دست دادن مشتری‌های بین‌المللی و جایگاه استان‌های تولیدمحور در بازارهای جهانی وجود دارد.
یونس ژائله با اشاره به مشکلات موجود در اداره‌کل استاندارد آذربایجان شرقی از جمله کمبود کارشناسان و ناظران متخصص افزود: این مسائل نباید بهانه‌ای برای کاهش نظارت و در نتیجه تولید محصولات بی‌کیفیت در این استان باشد لذا ایجاد و افزایش تعداد آزمایشگاه‌های استاندارد کالا در آذربایجان شرقی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است که باید مدنظر قرار گیرد.
وی با اشاره به رشد صنعت شیرینی و شکلات ایران به‌خصوص در آذربایجان شرقی اضافه کرد: این صنعت با وجود مشکلات فراوان، توانسته است از نظر کیفیت و بسته‌بندی به استانداردهای روز جهانی رسیده و جایگاه ویژه‌ای در خارج از مرزهای ایران پیدا کند، به‌طوری‌که شکلات‌های باکیفیت تبریز توانسته در بازارهای بین‌المللی از جمله اروپا، امارات، مالزی و کشورهای منطقه جایگاه خود را حفظ کند.
ژائله یکی از دلایل موفقیت این صنعت در آذربایجان شرقی را خصوصی بودن آن دانست که باعث افزایش خلاقیت و توسعه سریع‌تر آن شده است و تاکید کرد: صنعت بسته‌بندی منطقه آذربایجان نیز به موازات رشد صنعت شیرینی و شکلات توسعه یافته و توانسته با استفاده از طرح‌های استاندارد و خلاقانه، بسته‌بندی‌های نوآورانه‌ای برای محصولات ارائه دهد.
کارشناسان اقتصادی معتقدند افزايش كيفيت توليدات داخلی یک راهكار عملي براي حمايت از توليدات آذربایجان شرقی است زیرا استاندارد شدن كالاهای این استان به معنای افزایش كیفیت آنها و راهكاری مناسب برای افزایش میل مردم کشور به استفاده از تولیدات داخلی است بنابراین علاوه بر نظارت دقیق و كارشناسی از روند تولید محصولات داخلی، موضوع گسترش فرهنگ استاندارد نیز باید در دستور كار واحدهای صنعتی در تولید محصولات باکیفیت قرار گیرد و در این چارچوب، آشنایی جوانان آذربایجانی با مقوله استاندارد و گسترش فرهنگ استاندارد در بین این قشر می تواند بیش از دیگر بخش‌ها به مقوله تولیدات استان شتاب دهد.
بدین ترتیب می‌توان اذعان کرد باید زمینه مشارکت فعالان اقتصادی آذربایجان شرقی در فرآیندهای استانداردسازی، انعطاف‌پذیری متناسب با نیازهای تولید و تقویت برندهای باکیفیت فراهم شود؛ چراکه این استان از کارآفرینانی برخوردار است که خود می‌توانند الگوی کیفیت و معیار سنجش عملکرد دیگران باشند و مصرف‌کنندگان بدون نگرانی و استرس در روزهای بحرانی و جنگی از کالاهای باکیفیت بهره‌مند گردند.