یادداشت/ آسیب شناسی رسانه های آذربایجان

عصرآزادی آنلاین/ جواد نیکبخت – دغدغه مند، پژوهشگر و کنشگر توسعه

فلاسفه سعادت بشر را بر پایه آزادی، آزادی بشر را در سایه دموکراسی تعریف می کنند و سه رکن اول را با اندک تفاوت نظر در وجود (قانون اساسی، نظام پارلمانی و احزاب) می دانند اما جالب اینکه رکن چهارم دموکراسی را به اتفاق (رسانه و مطبوعات آزاد) معرفی می کنند. در جامعه آذربایجان نیز برای ایجاد توسعه واقعی و دستیابی به سعادت، وجود رسانه های پویا و آزاد باید شرط قلمداد گردد اما آیا هر رسانه ای می تواند حامل و مجری چنین رسالتی باشد؟ و اگر نه، چه نوع رسانه هائی را می توان به عنوان رکن چهارم قلمداد کرد؟
رسانه هائی که در عرصه جامعه با جسارت پرسشگری کنند، بدون حب و بغض جستجو گر باشند و در همکاری با پژوهشگران و کنشگران دلسوز بدون قید و بند بنویسند. رسانه هائی که اهداف غایی و اجرائی، سیاست ها، استراتژی ها، برنامه ها، چگونگی اجراء و نتایج آن را چه درست و چه غلط بدون ترس و یا ملاحظه صاحب منصب و قدرت بتوانند به نقد بکشند و اگر درست باشد حمایت کنند و اگر غلط و به ضرر سعادت جامعه باشد فریاد جامعه باشند تا مدیران جامعه را وادار نمایند تغییر منش و موضع و مسیر دهند که این کم هزینه ترین راه برای اصلاح هر جامعه است. اگر رسانه ها چنین نباشند خود به بندهائی تبدیل می شوند که جامعه را بیشتر در اسارت خودکامگان، مدیران بی لیاقت یا نابلد تنیده و اسیر می نمایند به بلندگوی موجه و خوشایند آنان تبدیل می شوند که افکار، اذهان نازیبای آنان را زیبا و اعمال غلط و مصیبت بارشان را خدمت و نقمت شان را نعمت قلمداد کرده و خدای ناکرده به خورد عامه جامعه می دهند. آمار و مراتب و گزارش های ناکافی و بعضاً نادرست شان از زبان رسانه جلوه معقول تری می گیرد و با ملبس به منطق رسانه ای موجه تر می گردد در نتیجه متاسفانه کجروی راحت تر و تندتر و شکاف عمیق تر می شود.
به نظر می رسد برخی از رسانه های ما نیز از آنچه شایسته و بایسته آذربایجان است فاصله گرفته و هر روز نیز فاصله اش بیشتر می شود نمی دانم در این ماجرا چقدر سیستم و چقدر خود رسانه ها را می شود مقصر قلمداد کرد اما آنچه اتفاق افتاده نه تنها کمکی به آزادی و دموکراسی و سعادت و توسعه نمی کند بلکه گره کوری را نیز در این مسیر بر پای خسته جامعه و فعالان انداخته است. بعضاً رسانه از مسلک عشق و دغدغه ملت و وطن به دکان معیشت تبدیل شده است. متاسفانه کم نبودند کسانی که انقلاب معاشی و آذربایجان معاش بودند متاسفانه رسانه معاشی نیز به جامعه رنجور ما اضافه شده و هر روز نیز با سرعت در حال گسترش است.
رسانه های آذربایجان نه همگی اما اغلب از رسالت موثر خود گسسته اند؛
– برخی رسانه ها جناحی هستند جدای از اینکه افکار و اعمال جناح آنان درست یا غلط باشد در دوران گسست از قدرت جناح دیگر را می کوبند و از محاسن الوهی جناح خود تبلیغ می کنند و در هنگام نوبت بر مسند نشینی شان هر حرکت و سکنات مسئولان منصوب شده مطلوبشان را نعمت و قابل دفاع نشان می دهند. شکل نوشتار و عملکرد این ها معمولا دوره ای رنگ عوض می کند.
– برخی رسانه ها در خدمت صاحب منصب هستند، این نوع رسانه ها هم بستگی به ریاست منصوبین شان قلم به دست هستند تمامی حرکات و سکنات، نشستن، برخاستن، سخن گفتن و کار باربط و بی ربط و غلط و درست رئیس را نوشته و احیاناً تبلیغ می کنند.
– برخی رسانه ها در خدمت خویش هستند، به دنبال ساختن مکان قدرت و نفوذ و معاش اند اینها سیاست شان تفاهم با همه و تناقض با هیچکس می باشد تا بتوانند با سرعت و قدرت بیشتر رشد کنند و بزرگ شوند و سهم خوبی از میدان تنازع و بقاء کسب کنند.
– برخی رسانه ها نه قدرت ماندن دارند و نه توان رقابت این ها معمولاً مجوز گرفته اند ببینند چه خبر است چون نتوانسته اند کاری بکنند و متاسفانه در سکون و رکود بسر می برند.
– برخی رسانه ها انتخاباتی هستند از طرف افراد یا گروه های خاص و یا مدیر مسئول ایجاد می شود تا در انتخابات ها به نفع خودی ها فعالیت کنند و غیر خودی ها را بزنند و بعضاً به شرط اخذ پول بیشتر و توافق مناسب تر به نفع هر کاندیدای چند هفته ای در صحنه جامعه دیده می شوند.
همه این چند گروه رسانه ای توجه ندارند نقد نعمتی برای خودی ها و ناخودی ها و سرنوشت عمومی جامعه است این گروه عموماً صاحبان قدرت را بد عادت می دهند. به طوری که آنها را به نوعی به پندارِ «خود تقدس گرائی» دچار می کنند واز دیگران نیز چنین توقع پیدا می کنند و اگر پژوهشگر و کنشگری در عرصه جامعه چنین نباشد در صحنه جامعه زیر پای این گروه های رسانه ای و جناح قدرت حذف و نابود می گردند و یا وادار به سکوت می شوند و یا آنقدر نحفیف می کنند که صدای این ها اصلاً در جامعه شنیده نشود.
و اما اندک رسانه هائی هم هستند که از روی دغدغه ایجاد شده اند و هدف آنان اثرگذاری مثبت روی جامعه، ملت و وطن هست. اینها نقدشان حاوی تعریف و تنقید برای هر رنگ و جناح و شخصی می تواند باشد. این گروه بنام «مغایرت با سیاست کاری» سانسور را برای فعالان و پژوهشگران و کنشگران اعمال نمی کنند. هر چیزی که در قالب رسانه بگنجد نشر می دهند تا افکار متفاوت در معرض جامعه قرار گیرد تا قضاوت نفی و تایید را به افکار مردم بسپارند. چرا که باور دارند سیاست کاری رسانه جز نشر افکار متفاوت برای داوری افکار جامعه چیز دیگری نمی تواند باشد.

ارسال یک پاسخ