تلاش زنان کارگر برای توسعه صنعت آذربایجان

زنان آذربایجان شرقی با برخورداری از توانمندی ها و قابلیت های فراوان خود نقش موثری در توسعه اقتصادی این استان ایفا می کنند به طوری که نقش این قشر در شهرستانها و به ویژه مناطق محروم بر کسی پوشیده نیست که در کنار انجام وظایف مادری و همسرداری، با مشارکت در فعالیت های متعدد، علاوه بر اینکه سهم قابل توجهی از بار اقتصادی و اجتماعی این جوامع را بر دوش می کشند کمک حال تولیدات مصرف کنندگان شهری نیز محسوب می گردند.

بر اساس داده­‌های مرکز آمار ایران در تابستان سال ۱۴۰۲ حدود ۲۶،۵ درصد از زنان شاغل در بخش صنعت مشغول به فعالیت بوده­‌اند که از میان این استانها، استان سیستان و بلوچستان با ۶۱ درصد و پس‌ از آن به ترتیب هرمزگان، آذربایجان شرقی، قم و اصفهان با ۳۶،۸ درصد بیشترین فعالیت زنان در بخش صنعت را به خود اختصاص داده اند.

این قشر با بهره گیری از تسهیلات دولتی و ارتقای توانمندی و مهارت های خود در زمینه های مختلف می توانند نقش خود را در بخش تجارت و اقتصاد آذربلیجان شرقی پررنگ تر کرده و نشان دهند که می توانند با مشارکت موثر در توسعه اقتصادی این استان همگام با مردان، موثر واقع شوند اما عدم حمایت دولت و دستگاه های پرادعای استانی موجب فعالیت این طیف در پستوی کارگاه ها و واحدهای تولیدی شده است.

طبق تجارب تولیدکنندگان آذربایجانی، با برندسازی محصولات تولیدی زنان کارآفرین، می توان علاوه بر تشکیل زنجیره های ارزش و تولید، عمده مشکلات واحدهای تولیدی استان را رفع کرد.

یک کارشناس امور زنان با اشاره به اینکه زنان کارگر یکی از اقشار جامعه زنان هستند که مشکلاتشان در انبوه مسائل کلان کارگری کمتر مورد توجه قرار گرفته است گفت: اگرچه قانونگذار در طی سنوات گذشته برخی قوانین حمایتی برای این زنان در نظر گرفته، اما همچنان نیازمند توجه جدی به مسائل ویژه این قشر از زنان هستیم.

فاطمه قاسم پور افزود: بخش مهمی از مسائل زنان کارگر به ضعف در نظارت بر احقاق حقوق کارگران و اجرای قوانین مربوط می‌شود، یعنی در مواردی هم که قوانین بسندگی لازم را دارند در حوزه زنان به خوبی اجرا نمی‌شوند و نظارت کافی نیز بر آنها صورت نمی‌گیرد.

وی با اشاره به برخی تسهیلات شغلی برای زنان بیان کرد: مرخصی زایمان ۹ ماه، محدودیت‌های مربوط به مشاغل سخت کاری برای زنان کارگر، ساعات شیردهی و غیره برخی از تسهیلاتی است که در قانون به درستی در نظر گرفته شده اما باید تلاش کنیم با در نظر گرفتن ساز و کارهایی، شرایطی فراهم آوریم که این تسهیلات موجب حذف و اخراج زنان کارگر یا عدم جذب زنان نشود.

این کارشناس امور زنان عنوان کرد: بسیاری از زنان جامعه کارگری، زنان سرپرست خانوار هستند که تأمین اقتصادی خانواده بر دوش آنهاست و حذفشان از اشتغال یا بی‌ توجهی به مسائل آنها می‌تواند تبعات فردی و اجتماعی بالایی را به همراه داشته باشد.

قاسم‌ پور با تأکید بر ضرورت تقویت بازرسی‌های دولتی از مجموعه‌های کارگری یادآور شد: این بازرسی‌ها می‌ توانند سیستم نظارتی مؤثری بر عملکرد کارفرمایان باشند و دولت بایستی به تقویت و ساماندهی بازرسی‌ها توجه ویژه داشته باشد، گسترش و تقویت بازرسی باید به گونه‌ای باشد که تمام بخش‌ها از جمله کارگاه‌های کوچک را در برگیرد.

گزارشگر “عصرآزادی” در موضوع مهم حقوق و دستمزد و پس از گفتگو با چند تن از زنان کارگر و شاغل در واحدهای صنعتی و کارگاه های تولیدی آذربایجان شرقی دریافت که در صورت اجرای قوانین مناسب موجود در کشور و نظارت صحیح می‌ توان انتظار دستمزد برابر زن و مرد طبق ماده ۳۸ قانون کار را داشت اما گویا در کارگاه‌های غیررسمی به دلیل نبود اطلاعات دقیق و قراردادهای نانوشته چنین تبعیض هایی می‌ تواند شکل بگیرد.

از قرار معلوم، برخی کارگاه‌هایی وجود دارند که حتی حقوق مردان کمتر از دستمزد تعیین‌ شده است که در نتیجه، زنان نیز به‌ مراتب وضعیت بدتری را تجربه می‌ کنند و همانا در این مبحث، مشکل در فقدان قانون نیست چراکه قانون کار جزو قوانین مترقی جهان است بلکه مسئله اصلی، عدم اجرا و نظارت صحیح متولیان استانی است.

علاوه بر این موارد، مشکل دیگر در رابطه با زنان کارگر، فقدان حمایت مشخص از کارفرما برای به‌ کارگیری زنان است چراکه برخی از کارفرمایان نیز معتقدند با شرایط فعلی به‌ کارگیری زنان، آنها را با مشکلاتی در حوزه تولید مواجه می‌کند و از آنجایی که دولت مشوق‌هایی همچون معافیت مالیاتی را به این امر اختصاص نداده است به نظر آنها، به کارگیری زنان توجیه اقتصادی ندارد!

بدین ترتیب، داشتن نگاه علمی نخستین گام در هر فعالیت است که اگر در کارهای مختلف از علم مدرن استفاده نشود موفقیت حاصل نشده و محکوم به فناست لذا استفاده از علوم جدید در گرو آموزش، یادگیری و به‌ روز کردن اطلاعات است و زنان کارآفرین آذربایجان شرقی باید دوشادوش مردان در عرصه‌های اقتصادی با مسئولیت پذیری، کاردانی، اثربخشی و تعهد فعالیت نمایند.