گسترش گردشگری ایران – روسیه به اقتصاد پایدار منجر خواهد شد

عصرآزادی آنلاین/ ✍ گفتگو از: شهرام صادق زاده

از گذشته های بسیار دور، منطقه شمالغرب کشور و به ویژه شهر تبریز به عنوان دروازه‌ مبادلات اقتصادی ایران با روسیه و کشورهای حوزه قفقاز شناخته می‌ شود و مرز جلفا سال های متمادی نقش خود را در عرصه تجارت بین المللی به نحو مقتضی انجام رسانده است.
اکنون و با گسترش همکاری های منطقه ای وقت آن رسیده تا با مساعدت فعالان بخش خصوصی ایران و روسیه بتوان در حوزه های فرهنگی، اقتصادی، علمی و گردشگری گام های مشترکی را برداشت که به طور حتم در بلندمدت به نفع مردمان دو کشور خواهد بود.
یکی از فعالان مناسبات و همکاری های دوجانبه ایران و روسیه “حسین یزدانی” متولد ۱۳۶۵ جلفا و ساکن کشور روسیه است، مدرک دکترای دندانپزشکی و سپس جراحی فک و دهان خود را از دانشگاه مسکو اخذ نموده و در حال حاضر در حوزه اقتصادی، فرهنگی و علمی به فعالیت می‌ پردازد.
با ایده نوینی که برای شناساندن ظرفیت های اقتصادی، فرهنگی، علمی و گردشگری مناطق ایران در ایالت های قفقاز شمالی کشور روسیه برنامه ریزی کرده، اتاق همکاری بازرگانی ایران و روسیه را راه اندازی کرده و سپس اتاق همکاری‌ های مشترک بین قفقاز شمالی روسیه و ایران را تاسیس نموده است.
او معتقد است در حوزه قفقاز شمالی و جمهوری‌هایی از جمله داغستان، چچن، اینگوش، تاتارستان، اوسیتیا و غیره که از لحاظ فرهنگی و تاریخی نقاط مشترک زیادی با مناطق شمالغرب ایران دارند می توان به گسترش همکاری های دوجانبه پرداخت و جایگاه ایران را در آن ایالت ها و البته کل روسیه جا انداخت و برای همین منظور، اتاق همکاری قفقاز شمالی روسیه و ایران را بنیان نهاده و در پی تاسیس اتاق مشترک رسانه ای ایران و روسیه به جهت گسترش رسانه ای این اهداف است.
یزدانی که علیرغم جوان بودن خود و مشغله های تجاری، در فعالیت دوجانبه روسیه و ایران یَد طولانی دارد علاوه بر اینکه بنیانگذار اتاق همکاری قفقاز شمالی روسیه و ایران است یک اتاق همکاری دیگر نیز تحت عنوان اتاق همکاری ایران – چین – روسیه در مسکو راه‌اندازی کرده تا عواید آن به تولیدکنندگان داخل کشور برسد.
با این فعال اقتصادی، فرهنگی، علمی و گردشگری حوزه ایران در روسیه در سفر خود به ایران و تبریز به گفتگو نشسته ایم که در آن، به بخشی از مشکلات پیش روی مراودات فرهنگی، اقتصادی، علمی و گردشگری دو کشور ایران و روسیه اشاره شده است و ماحصل آن از نظرتان می گذرد؛

💢در ابتدا بفرمایید که چه شد به فعالیت در حوزه اقتصادی ایران در روسیه پرداختید؟
◾️به هر حال، ایرانی هستم و عِرق خاصی برای وطنم دارم، عمده تمرکز ما بر روی شناساندن محصولات ایرانی در کشور روسیه و نیز تبادلات فرهنگی، علمی و هر آنچه که می‌ تواند برای گسترش همکاری‌های دوجانبه دو کشور مثمرثمر باشد است. تبادلات دوجانبه تا آنجا مهم است که در مباحث فرهنگی می‌ تواند بین استان‌های شمالغرب ایران و استان‌ های قفقاز شمالی در خاک روسیه به وقوع بپیوندد و ۱۱ ایالت این کشور که قرابت فرهنگی و تاریخی خاصی با ایران دارند عملیاتی گردد.

💢یعنی هدفتان شناساندن ظرفیت های اقتصادی ایران در روسیه است؟
◾️بله! موسسات همکاری های دوجانبه ای که از سوی ما راه اندازی شده اند نه در حوزه اقتصاد بلکه، در راستای شناساندن فرهنگ، دانش و حوزه گردشگری دو کشور است تا پایه های اقتصاد ایران را به سوی بازارهای میلیونی روسیه سوق دهیم. طبق برنامه‌ ریزی‌ های صورت گرفته، قرار است مسئولان مناطق آزاد ایران طی یک سفر به کشور روسیه دستاوردهای خود را جهت عرضه محصولات داخلی به بازار روسیه ارائه نمایند و بتوانند با مجموعه‌های بیزینسی و اقتصادی روسیه جهت بازاریابی محصولات ایرانی به تبادل نظر بپردازند.

💢آیا در این زمینه از مشکلات زیرساختی مناطق آزاد ایران اطلاع دارید؟
◾️بله، از مشکلات مناطق آزاد اقتصادی ایران می‌ توان به عدم حمایت از سرمایه‌گذاران مناطق آزاد، وجود بوروکراسی‌ های زائد اداری در صدور مجوزها، دشواری فعالیت سرمایه‌ گذاران و تولیدکنندگان و مهمتر از همه، مشکل ثبات ارزی اشاره کرد که امیدواریم با تلاش های دولت وفاق ملی به نقطه قابل قبول و آرمانی دست یابیم.

💢پس، علیرغم سکونت در روسیه با مشکلات جاری و پایه ای ایران آشنا هستید؟
◾️صد درصد! حتی اخیراً تلاش می‌ کردیم دو برند خاص روسیه را به منطقه آزاد ارس منتقل نماییم تا پس از مونتاژ محصولاتِ باکیفیت در خاک ایران، تولیدات از ارس به کشور عراق صادر گردند و عواید این فرآیند از طریق ایران صورت گیرد اما متاسفانه از لحاظ مجوزها و قضیه ثبات اقتصادی و غیره با مشکلات عمده‌ای مواجه شدیم زیرا ثبات ارز، بزرگترین مشکل اقتصادی این روزهای بازار ایران است!

💢گویا ترکیه بازار عراق را در دست گرفته است…
◾️واقعیت این است که تُرکیه ای ها از سال ۱۹۸۹ شدیداً در کشور روسیه حضور مستمری یافته اند و با تابعیت خود در این کشور، شرکت‌های مختلف تُرکی – روسی را راه‌ اندازی کرده‌ اند. اغلب در حوزه ساختمان سازی، ابنیه، تاسیسات و غیره به صورت قدرتمند در حال فعالیت هستند به طوری که در صادرات محصولات ترکیه به روسیه با تنفس‌های دو ماهه و یا سه ماهه مشوق‌های خاصی را در فروش تولیدات خود ارائه می‌نمایند، مقوله ترانزیت و کشتیرانی نیز از ترکیه به روسیه بسیار آسان انجام می شود و ایران در این مسیر عقب مانده است!

💢وضعیت روسیه در تبادلات اقتصادی دوجانبه با ایران چگونه است؟
◾️تبادلات ایران با روسیه تا قبل از تحریم روسیه که پرداخت وجوه معاملاتی و تجاری بسیار راحت بود عمدتاً به سهولت انجام می شد اما اما پس از جنگ اوکراین حدود ۱۱ درصد بازار روسیه در دست تُرک‌های ترکیه است که بیشتر هم به فعالیت‌ های ساختمان سازی و ابنیه می‌ پردازند و در رقابتی بسیار نفسگیر، گوی را از سایر کشورهای همسایه ربوده اند زیرا کیفیت خدماتشان بسیار بالاست.

💢به غیر از حوزه اقتصادی، در سایر بخش ها چه وضعیتی داریم؟
◾️در دو سال اخیر تعداد گردشگران روسی به ایران حدود ۴۰۰ برابر افزایش پیدا کرده است و برای همین منظور یک پتانسیل بسیار بزرگ برای حوزه گردشگری دو کشور محسوب می‌ گردد تا با تاریخ، فرهنگ، آداب و رسوم دو کشور آشنا شوند زیرا آنها از مشاهده و حضور در اماکن گردشگری، تاریخی و طبیعت بِکر استان‌های ایران بسیار شگفت زده می‌ شوند برای همین، آژانس‌های مسافرتی و جهانگردی ایرانی می‌ توانند با حضور در کشور روسیه به ترانسفر و اعزام گردشگران روسی به مناطق توریستی ایران اقدام نمایند. ما در همین زمینه بروشورها و کاتالوگ‌هایی در میان علاقمندان و فعالان حوزه گردشگری روسیه در خصوص مناطق گردشگری ایران از جمله تبریز، یزد، اصفهان، شیراز و غیره در آنجا با هزینه شخصی خود توزیع نمودیم زیرا معتقدیم اینگونه اقدامات می‌ تواند در مقیاس بزرگتر به فعالیت دوجانبه منجر گردد کمااینکه در مورد آموزش زبان روسی در داخل ایران نیز مشکلات فراوانی وجود دارد و باید اقدامات موثری از سوی دولت انجام گیرد.

💢با این حساب، یک تنه با مشکلات زیادی روبرو هستید…
◾️بله، دقیقاً! هدف اصلی ما این است که از لحاظ اقتصادی برای دو طرف ایرانی و روسی شناخت قابل لمسی از پتانسیل های یکدیگر به وجود آید و به تبع آن، اقتصاد کلان کشور از طریق فعالان اقتصادی و سفیران فرهنگی و دانشگاهی دو کشور به شکوفایی بیش از پیش دست یابد که البته شامل تولید کنندگان ایرانی از لوازم سنتی و صنایع دستی گرفته تا محصولات صنعتی است تا بتوانند در بازار روسیه به فعالیت بپردازند. البته طبق تجارب گذشته، نظر بر این است تا آداب و رسوم و فرهنگ مناطق مختلف ایران را به روس‌ها شناسانده و بتوانیم هم ارز قابل توجهی به داخل کشور وارد شده و هم با امکانات کشور آشنا شوند.

💢فکر نمی کردم موارد همکاری با روسیه تا این حد زیاد باشد!
◾️ظرفیت های دوجانبه تا آنجا وجود دارد که حتی از لحاظ علمی نیز می‌ توان به تبادل دانشجو و اساتید پرداخت و دانشگاه‌های تاپ ایران و روسیه از لحاظ علمی، مکمل یکدیگر گردند و با انتقال مباحث علمی و دانشگاهی در رشته‌های فنی، مهندسی و غیره از روسیه به ایران بتوان بر دانش فنی دانشجویان ایرانی نیز افزود. این موارد زمانی نتیجه خواهد داد که موانع تبادلات فرهنگی و گردشگری میان ایالت‌های قفقاز شمالی روسیه و استان‌ های شمالغرب ایران که قرابت فرهنگی و تاریخی دارند از میان برداشته شده و بتوان به همکاری‌های دوجانبه مفید و موثری دست یافت.

💢در این مسیر، همکاری تشکل های بخش اقتصادی با شما چگونه است؟
◾️یک مشکل بزرگ در داخل ایران وجود دارد؛ هر تشکل و هر مجموعه خود را کلیت تام می‌ داند و برای همین است که وقتی سخن از اتاق همکاری‌های ایران و روسیه با محوریت گسترش همکاری‌های قفقاز شمالی روسیه و ایران به میان می آید برخی از مجموعه‌های تجاری داخل ایران در این خصوص همکاری نمی‌کنند و پا پیش نمی گذارند در حالی که نظر بر این است که تولید کنندگان ایرانی با بازارهای روسیه آشنا شده و بتوانند در آنجا به مانور اقتصادی بپردازند.

💢آیا از نزدیک با آنها مذاکره کرده اید؟
◾️متاسفانه به دلیل جزیره ای عمل کردن تشکل های داخل ایران، استقبال چندانی از این امر به عمل نمی‌ آید زیرا اگر همکاری کنند به خاطر منافع شخصی است که در نظر دارند و به کلیت ماجرا و حالت عمومی آن فکر نمی‌ کنند. تولید کنندگان ایرانی رغبت چندانی برای حضور در بازار میلیونی روسیه ندارند و تنها به فروش محدود و بدون ریسک آن اعتقاد دارند.

💢اتاق های بازرگانی استانهای مدنظر شما چه کمکی می توانند انجام دهند؟
◾️جالب است بدانید گویا اتاق‌های بازرگانی داخل ایران در فعالیت‌های اقتصادی و تبادلات اقتصادی استانداردهای خاصی را برای خود تعریف کرده اند، هیچکدام از آنها اتاق‌های همکاری مستقر در کشورهای خارجی با ایران را به رسمیت نمی‌ شناسند و حتی آنها را برای خود رقیب می‌ پندارند.

💢با این حساب، چه افقی برای همکاری های چندجانبه ایران و روسیه متصور هستید؟
◾️قبل از جنگ روسیه و اوکراین، شناخت روس‌ ها نسبت به ایران بسیار محدود و اندک بود به نحوی که کشور ما را همسان کشور عربستان و عراق پنداشته و نوعی نگاه عربی داشتند اما بعدها که تلویزیون ملی روسیه به پخش برنامه‌های ویژه‌ای در خصوص تحریم‌ها علیه روسیه پرداخت مردم نیز از این امر آگاهی یافته و گرایش‌ها به ایران تغییر کرد، هم اکنون به خاطر کمک‌های ایران به روسیه به مثابه یک دوست کشور دوست، اعتقاد و اعتماد دارند. شرایط بسیار خوبی مهیا شده اما مشکل ما در عدم تبلیغات کافی در کشور روسیه است که متاسفانه هیچگونه اقدامی در خصوص قرابت‌های فرهنگی و تاریخی ایالت های قفقاز شمالی روسیه با استانهای ایران انجام نشده است.