عصرآزادی آنلاین / لاله فرید
روانشناس بالینی
مدیر داخلی مرکز مشاوره امروزِ من در تبریز
مدیر دپارتمان اُتیسم، سندرم داون و کودکان خاص
«فقط دیر زبان باز کرده»، «بچهی خودمه، میدونم مشکلی نداره»، «بذار بزرگتر بشه، خودش درست میشه» این ها جملاتی هستند که اکثر والدین می گویند ، در حالی که پشت آن ها گاهی نشانه های اولیه اُتیسم پنهان شده است یک سوالی که اینجا مطرح می شود این است که اُتیسم واقعا چیست؟ و بعضی از والدین کودکان خاص آیا باید جواب این سوال را بدانند یا خیر؟
بر اساس آخرین طبقه بندی اختلالات روانشناختی (DSM-5TR)اُتیسم یک اختلال رشدی عصبی است که علائمی به شرح زیر دارد : مشکل در ارتباط صورت به صورت ، ناتوانی در به اشتراک گذاشتن احساسات ، فعالیت های تکراری و کلیشه ای ، حساسیت های خاص ، پژواک گویی ، عدم رشد کافی زبان ، عدم تمایل به بازی های گروهی و اجتماعی و همچنین تحرک ، جنب و جوش و حساسیت بالا.این علائم بخش اولیه و کلی از این اختلال محسوب می شود و والدین عزیز در صورت مشاهده علائم فوق الذکر ضمن حفظ آرامش و عدم برچسب زنی باید در اولین فرصت به روانشناس متخصص مراجعه فرمایند.سوالی که بسیار ضروری است و باید به آن توجه کرد عبارت است از اینکه چرا تشخیص زودهنگام اُتیسم مهم است؟ مغز کودک به صورت مایع و در حال تغییر است. وقتی کودک شما در حال کسب تجربه است ، گذرگاه های عصبی مغز تقویت می شوند و به شاه راه های فعالیت مغزی تبدیل می شوند به تدریج ، در سال های اولیه زندگی ، این مسیرهای عصبی معماری مغز را شکل می دهند ( شبکه ای از کانال های عصبی مهم در درون مغز ). ساخت اساسی مغز که برای زندگی به کار می بریم ، تا شش سالگی شکل می گیرد. فرایند مغزی دیگری از حدود شش سالگی آغاز می شود. مسیرهای عصبی که باز و بر قرار نشده اند ، در جریان فرایندی به نام هرس شروع به حذف شدن می کنند. همزمان با از بین رفتن مسیرهای عصبی استفاده نشده ، معماری مغز ظاهر می شود. مغز ما در طول زندگی میزان زیادی از انعطاف ، تغییر و سازگاری را حفظ می کند. تنها در سالهای اول زندگی است که مسیر های عصبی مغز این چنین آزادانه و سریع باز می شوند. بخش عمده ای از معماری مغزی که برای بقیه عمرمان استفاده می کنیم تا زمانی که فرایند هرس در حدود شش سالگی شروع می شود به قوت خود باقی می ماند. ما فقط چندین سال فرصت ظلایی در اختیار داریم تا به کودکان مان کمک کنیم بهترین معماری ممکن مغزی را برای زندگی بهتر خویش شکل دهند ( باومن، کریمی ثانی و محمدزاده، 2019).
بر اساس مواردی که گفته شد به منظور اتخاذ روش تربیتی صحیح، رشد اعتماد بنفس کودک و آموزش مهارت های مختلف زندگی و همچنین پیشگیری از انواع مشکلات رفتاری، ارتباطی و هیجانی کودک پیشنهاد و تاکید می شود که والدین با مشاهده علائم خاص حتما به یک متخصص روانشناس مراجعه نمایند.
