اهمیت توجه به مشکلات پرستاران در راستای ارتقای کیفی خدمات درمانی به بهانه روز ملی پرستار از نگاه "عصرآزادی"
پرستاران نیازمند توجه ویژه دولت و مجلس!
عصرآزادی آنلاین/ شهرام صادق زاده
اگرچه پرستاران مرهم حال بیماران هستند اما این روزها حال و احوال خودشان هم مناسب نیست و در بحران شغلی به سر میبرند چرا که به دلیل موانع بیشماری که بر سر راه پرستاران وجود دارد، نمیتوانند خدمت خود را به خوبی ارائه دهند.
متاسفانه پرستاران مراکز درمانی در سالهای اخیر از وعدههایی که مُدام در جلسات و مناسبتهای متعدد میشنوند دلخور و خسته هستند زیرا هیچوقت جنبه عملیاتی به خود نگرفتهاند و چه بسا که شعار سال ۱۴۰۴ مبنی بر “ایران، قلب پرستار” هم در حد شعار بوده و برای جامعه پرستاری، فایدهای نداشته باشد!
دشواریها و چالشهای حرفه پرستاری، مربوط به امسال و سال گذشته نیست و حتی بعد از تصویب قانون تعرفه گذاری خدمات پرستاری در تیر ماه ۱۳۸۶ وجود داشته است و گویا قرار نیست به سرانجام برسد تا جامعه پرستاری، یک نفس راحت بکشد و با فراغ بال و آسودگی، بر بالین بیماران حاضر شوند.
طبق تحقیقات گزارشگر “عصرآزادی” به نظر میرسد نیروهای پرستاری مراکز درمانی بزرگ کشور در حال حاضر در شرایطی به سر میبرند که خود، نیاز دارند پزشک بالای سرشان حاضر شده و دردهایشان را درمان کند زیرا در صورت تداوم فعالیت پرستاران با وضعیت فعلی، باید منتظر روزهای به مراتب دشوارتری برای مراقبتهای پرستاری باشیم که معمولاً موجب تجمعات صنفی میشود و بعداً بعضیها تذکر خواهند داد که چرا اعتراض میکنید…!؟
◾️لذت خدمت به بيماران، فعالان حرفه پرستاری را سرپا نگه داشته است
کمبود کادر پرستاری و رعايت نشدن استانداردهای لازم مراقبت در خصوص بيماران به همراه حقوق اندک شاغلان پرستاران سبب شده تا اين قشر به صورت ۲ شيفته و يا ۳ شيفته در ساير مراکز درمانی نيز فعاليت داشته باشند.
یک پرستار جوان که به شغلش عشق می ورزد با اشاره به اینکه اگر پرستار به حرفه اش علاقه اي نداشته باشد حتي يک ساعت هم نمي تواند در بيمارستان دوام بياورد میگوید شغل ما تجارت نيست، خريد و فروش انجام نمی شود و همين که شاهد بهبود حال بيماران هستيم برايمان بهترين پاداش و دلخوشی است.
م.شیری تاکید میکند: در واقع، لذت خدمت به بيماران است که ما را سر اين حرفه سرپا نگه داشته و علیرغم اینکه مشکلات حرفه پرستاری از امکانات ضعیف بيمارستانی تا عدم رعایت اصولی استانداردها ادامه دارد اما در خصوص مباحث مالی و حقوق و مزايا، پرستاران مراکز درماني دولتی شرايط بهتری نسبت به پرستاران مراکز درمانی خصوصی دارند.
او اضافه میکند: حقوق پرستارانی که در مراکز خصوصی فعاليت می کنند برابر حقوق قانون کار است که با توجه به شرايط سخت کاری حرفه پرستاری رقم قابل توجهی نيست اما با اين حال خدا را شکر که سطح آگاهي مردم بيشتر و ديد آنها بسيار باز شده و شرايط پرستاران را بيشتر درک می کنند.
شيری در پاسخ به اين سوال که کار کردن در کدام بخش بيمارستان سخت تر است نیز توضیح میدهد: زیاد تفاوت ندارد، زیرا مسئوليتها يکی است ولی کار کردن در بخش های داخلی و عفونی به دليل اينکه حجم کار و تعداد بيماران بالاست کمی دشوارتر است.
این پرستار مهربان که ۹ سال از ۳۶ سال زندگی اش را در مراکز درمانی یک کلانشهر گذرانده است درباره لحظه مرگ برخی بيماران یادآور میشود: این دقایق، واقعاً حس بسيار بدی به همراه دارد که در اين لحظه بسيار متاثر شده و در گوشهای کز میکنیم اما به هر حال جزو شرايط سخت شغل ماست.
◾️تعداد پرستاران شاغل در بیمارستانها نصف استاندارد جهانی است
رئیسکل سازمان نظام پرستاری کشور با اشاره به اینکه خدمات پرستاران هرگز تعطیلبردار نیست گفت: در جنگ ۱۲ روزه، کادر درمان و پرستاری در کنار نیروهای نظامی برای حفظ امنیت کشور و سلامت مردم، جانانه پای کار بودند و تمام مرخصیهای آنان لغو شد و نیروهای داوطلب به جمع نیروهای بیمارستانی اضافه شدند تا حتی خدمات به یک بیمار معطل نماند.
احمد نجاتیان با ذکر این نکته که رشد و توسعه پرستاری پس از انقلاب بسیار چشمگیر بوده است افزود: امروزه کشور در حوزه پرستاری و آموزش پرستاری کاملاً خودکفاست زیرا حدود ۲۲۰ دانشکده پرستاری سالانه ۲۰ هزار پرستار تربیت میکنند و علیرغم نگاه کاملاً حمایتگرانه وزیر بهداشت دولت چهاردهم اما، پرستاران هنوز با مشکلاتی روبرو هستند که نیازمند توجه جدی دولت و مجلس است.
وی اضافه کرد: کمبود شدید پرستار در استانهای کشور به علت استخدام و نگهداشت ناکافی نیروها، به یکی از مشکلات اصلی نظام سلامت تبدیل شده است به طوری که در حال حاضر تعداد پرستاران شاغل در بیمارستانها حدود نصف استاندارد جهانی است زیرا پرستاران مراکز درمانی که عمدتاً زن هستند مجبور به انجام اضافهکاری اجباری میشوند.
نجاتیان با اشاره به اینکه در حوزه معوقات و مطالبات نیز نگرانیهایی وجود دارد متذکر شد: هرچند دولت چهاردهم در حد توان خود برای پرداخت آنها تلاش کرده است اما عدم عدالت در توزیع منابع و جایگاههای تصمیمگیری در نظام سلامت از جمله مشکلاتی است که جامعه پرستاری با آن مواجهاند!
◾️وقتی انگیزه مالی و شغلی از بین برود بهترین نیروها هم دلسرد میشوند
این روزها یک پرستار باید دو یا سه شیفت کار کند تا هزینههای زندگیاش را تأمین کند و این حجم از کار باعث خستگی مفرط، فرسودگی جسمی و روانی او میشود و جالب اینکه هنوز مسئولان حوزه درمان در بدنه دولت نمیدانند که وقتی انگیزه مالی و شغلی از بین برود، حتی بهترین نیروها هم دلسرد میشوند.
از قرار معلوم، در بسیاری از بیمارستانها نیروهای شرکتی بعد از اتمام قرارداد حاضر به تمدید نیستند به طوری که بر اساس آمارهای وزارت بهداشت، سالانه حدود دو هزار پرستار رسمی تَرک خدمت میکنند و اگر نیروهای شرکتی را هم حساب کنیم، این تعداد به مراتب بالاتر است.
در کشورهای توسعه یافته، ساعت کار طوری تنظیم میشود که پرستار بتواند تمرکز و آرامش خود را حفظ کند، ولی در ایران، گاهی پرستار ۱۸ تا ۲۴ ساعت در بیمارستان است که این مسئله خطای پرستاری را بالا میبرد زیرا اضافهکاری بیشاز حد، خطاهای پرستاری را تا ۱۴ درصد افزایش میدهد و این یعنی، جان بیماران به صورت جدی به خطر افتاده و تنشهای داخل بیمارستانها در تقابل پرستاران و همراهان بیماران افزایش مییابد!
با تمام مشکلات و ناکافی بودن امکانات فعلی، پرستاران مراکز درمانی، خود را متعهد میدانند که جانانه به خدمت مردم بشتابند و کاستیهای کیفیت خدمات پرستاری، بیتردید به دلیل کمتوجهی نامسئولان در فراهمکردن شرایط مناسب برای ارائه خدمات شایسته به جامعه پرستاری است!
بدین ترتیب به نظر میرسد با نگاه حمایتگرانهای که فعلاً به جهت حمایت از پرستاران سراغ نداریم میتوان در موضوع خدمات پرستاری به جایگاهی رسید که شهروندان و بیماران نیازمند بتوانند از خدمات باکیفیت پرستاری رضایت داشته باشند.
