راه نجات ما، راه نجات فرهنگی است

عصرآزادی آنلاین/ سرویس فرهنگی – علیرضا نیاکان:

صبح روز دوشنبه ٢۴ آذرماه در محل دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران آیین گرامیداشت سالروز شهادت استاد دکتر مفتح و ۳۵ شهید دانشکده الهیات و بزرگداشت روز وحدت حوزه و دانشگاه برگزار گردید.

در این برنامه که با حضور دکتر سیدرضا صالحی امیری وزیر میراث فرهنگی و گردشگری، یادگاران شهید مفتح،  حجت الاسلام والمسلمین دکتر محمدهادی مفتح عضو هیات علمی دانشگاه قم،  آقای محمدمهدی مفتح، نماینده ادوار مختلف مجلس شورای اسلامی دکتر علی مطهری نماینده ادوار مجلس شورای اسلامی و دکتر محمدحسین امید رییس دانشگاه تهران برگزار شد.
ابتدا رییس دانشکده، دکتر یزدانی با یادآوری سالروز شهادت دکتر مفتح، یعنی ۲۷ آذر ۱۳۵۸ و اشاره به محل شهادت شهید در دانشکده الهیات، افزود: «دکتر مفتح توسط افراطی‌گری، خشونت، تحجر و جمود فکری به شهادت رسید، زیرا وی همواره پرچمدار گفت و گو، عقلانیت، آزادی و آزاداندیشی بود».
وی اضافه کرد: نام این شهید با سه واژه مهم علم، دین و مسئولیت اجتماعی پیوند خورده است: «او در دورانی می‌زیست که جامعه ما در حال عبور از دشوارترین پیچ‌های تاریخی بود. او در همین مقطع حساس، با شجاعت کم‌نظیر به میدان آمد و نشان داد که دین می‌تواند محرک شکوفایی اجتماعی باشد. او نشان داد اگر علم از معنویت جدا شود، در نهایت به ابزار قدرت و سلطه تبدیل می‌شود؛ و اگر دیانت از عقل و دانش فاصله گیرد، به جزم‌اندیشی می‌انجامد».
دکتر یزدانی ابراز داشت: «از این رو، تلاش فراوان این شهید برای وحدت حوزه و دانشگاه یک ضرورت معرفتی و تمدنی بود». دکتر یزدانی دربارهٔ کلاس درس شهید مفتح بیان کرد: «دکتر مفتح یک معلم واقعی بود، زیرا کلاس آن شهید تنها محل انتقال اطلاعات نبود، بلکه کلاس او میدان گفتگو و پرسش پاسخ صادقانه و مدرسه‌ای برای جرئت اندیشیدن بود».
وی همچنین با ادای دین به شهدا دانشکده گفت: «شهیدان مردان بی‌ادعایی بودند که در اوج ایثار خود را قربانی کردند تا اصول و ارزش‌های متعالی انسانی و اسلامی قربانی نشود خود رفتند تا ایران اسلامی سربلند و سرافراز باقی بماند».
در پایان خطاب به حضار و به‌ویژه دانشجویان گفت: «اگر امروز چراغ علم در این دانشگاه روشن است، از شعله‌ی جان همان جوانانی است که زندگی را با رفتن معنا کردند. اگر آنان جان دادند تا حقیقت بماند، ما باید از جان بکوشیم تا همان حقیقت پابرجا بماند».
پس از آن نوبت به سخنرانی دکتر محمدهادی مفتح، عضو هیئت علمی دانشگاه قم رسید. دکتر مفتح، سعی کرد اهمیت اقدامات شهید مفتح را در ایجاد وحدت میان حوزه و دانشگاه ابراز کند. به این منظور تاریخچه‌ای از فعالیت‌های نظام سابق در راستای محدودکردن حوزه و حوزویان و از طرفی برپاداشتن دانشگاه تسلیم و مطیع اوامر نظام سلطنتی بیان کرد.
وی افزود: «هدف پهلوی اول تربیت دانشمند جدا از دین با زور بود. در دوران پهلوی دوم، با اقداماتی در حوزه فرهنگ، سعی شد فرهنگ غربی را وارد جامعه ایران شود و جدایی دین از علم رقم خورد. شهید مفتح از کودکی، با وجود ممانعت‌هایی که در اجتماع وجود داشت، تصمیم گرفت وارد حوزه شود. ایشان در حوزه کلاس درس پرشوری داشتند و نقل است دانش ایشان در فلسفه چنان گسترده بود که علامه طباطبایی شاگردان خود را به ایشان ارجاع می‌دادند. ایشان پس از چندی تصمیم گرفتند وارد دانشگاه شوند. شهید در آن عرصه نیز موفق بودند و به مقام استادی نائل شدند. در واقع شهید مفتح خطر قلّت روحیه دینی و دین‌پژوهی سکولار در دانشگاه را در دهه سی احساس می‌کنند و به همین خاطر وارد دانشگاه شدند. شهید مفتح تمامی عمر خویش را صرف تقریب و ایجاد وحدت میان حوزه و دانشگاه کردند».
در پایان برنامه نوبت به وزیر میراث فرهنگی و گردشگری رسید تا بیانات خود را در مجلس بزرگداشت شهید مفتح و سالروز وحدت حوزه و دانشگاه اظهار نماید.
وی در ابتدا از دست‌اندرکاران برگزاری این مراسم قدردانی کرد و خود را وام‌دار تفکر امام (ره) و اندیشمندان نسل نخست انقلاب دانست و ابراز داشت که تجلی اندیشهٔ حضرت امام (ره) را در آثار و بیانات شهید مفتح و دیگر متفکران می‌جست: «امروزه شدیداً به برقراری اندیشه‌های این شهدا و بزرگان نیازمندیم».
وزیر میراث فرهنگی و گردشگری الگوی تاریخی توسعه در کشورمان را نقد کرد: «توسعه ما از چاه‌های نفت مسجد سلیمان آغاز شد، اما این کشور بیش از هرچیز به توسعه فرهنگی و انسانی نیازمند بود. صحیفه امام (ره) گویای چنین نیازی است. امام به دنبال ساخت انسان فرهنگی و توسعه‌یافته بود».
وب بیان داشت: «باید به همین گفتمان بازگردیم. اگر به دنبال توسعه هستیم، باید این رویکرد هویت‌‌ساز و انسان‌ساز را احیا کنیم. اندیشهٔ این متفکران، من‌جمله شهید مفتح بر همین اساس است».

دکتر صالحی امیری افزود: «جامعه ایران در دههٔ اول انقلاب، با باور‌ها پیش می‌رفت و نه با بایدها. زمانی که گرفتار باید‌ها و هدایت از طریق بخشنامه‌ها شدیم، شکاف اجتماعی به‌وجود آمد».
او یادآوری کرد: «تفکر افرادی مانند شهید مفتح سنگ‌بنای روشنفکری دینی است. با این حال جای تأسف و تعجب است که نمی‌توانیم امروزه اندیشهٔ این شهید بزرگوار و وسعت فکر ایشان را تکرار کنیم، زیرا مورد هجمه قرار می‌گیریم».
به باور دکتر صالحی امیری، تفکر اجماع‌ساز شهید مفتح و هم‌فکران آن شهید، موجب شد جریان عقلانی دینی بر جامعه مسلط و مانع از پیشرفت روزافزون مارکسیسم و تحجر و نفاق دینی شود. «راه نجات ما راه نجات فرهنگی است، زیرا انسان فرهنگی ساخته می‌شود و زیست فرهنگی در آن جامعه چیره می‌شود. از طریق زیست فرهنگی است که عقلانیت حاکم می‌شود».

وی در انتهای سخنان خویش اقدامات دولت را در برقراری این نوع تفکر، با تمامی دشواری‌ها و با وجود دست‌اندازی‌های دشمن خارجی، شرح داد.
دراین مراسم کلیپ‌هایی از مرور زندگی شهید مفتح و همچنین بزرگداشت ۳۵ شهید دانشکده الهیات و معارف اسلامی برای حاضران به نمایش درآمد.