نشست پایانی سلسله نشستهای علمی-تخصصی «تحلیل جام جهانی ۲۰۲۶؛ از آینده فوتبال جهان تا توسعه فوتبال آذربایجانشرقی» با حضور استادان دانشگاه، پژوهشگران، مدیران ورزشی، کارشناسان فوتبال، روزنامهنگاران ورزشی و فعالان حوزه استعدادیابی به همت دانشکده تربیتبدنی و علوم ورزشی دانشگاه تبریز برگزار شد.
دکتر رامین امیرساسان، استاد گروه فیزیولوژی دانشگاه تبریز، ضمن مرور مباحث مطرحشده در نشستهای پیشین، مهمترین محورهای نشست پایانی و اهداف پیشبینیشده برای جمعبندی مباحث را تشریح کرد.
در ادامه، دکتر فاطمه عبدوی، استاد گروه مدیریت ورزشی دانشگاه تبریز، با ارائه موضوع «هوش مصنوعی؛ بازیگر پنهان مدیریت و بازاریابی بزرگترین رویداد ورزشی سال ۲۰۲۶»، به نقش فناوریهای نوین و هوش مصنوعی در تحول مدیریت، بازاریابی و تجربه هواداران در جام جهانی پرداخت.
سپس موضوع «مدیریت هوشمند زنجیره تأمین آمادگی جسمانی» با تمرکز بر الگوبرداری از فناوریهای نوین پایش عملکرد و ریکاوری ورزشکاران ارائه شد. همچنین در بخش دیگری از نشست، موضوع «از مغز انسان تا هوش مصنوعی در آینده فوتبال» با رویکردی میانرشتهای، تعامل علوم اعصاب و فناوریهای هوشمند در آینده فوتبال مورد بررسی قرار گرفت.
در ادامه، فرهاد فرهادپور، عضو انجمن نویسندگان و خبرنگاران ورزشی، در سخنانی با محوریت «الگوسازی از پوشش رسانهای جام جهانی برای برندسازی و ارتقای جایگاه فوتبال استان» بر نقش رسانههای تخصصی در توسعه برند فوتبال و افزایش سرمایه اجتماعی باشگاهها تأکید کرد.
سعید عبدی نیز با تحلیل مسیر موفقیت فوتبال اسپانیا، الگوی توسعه استعداد و عوامل مؤثر در دستیابی به موفقیتهای بینالمللی را تبیین کرد و بر ضرورت بهرهگیری از تجربیات کشورهای موفق در نظام استعدادیابی فوتبال ایران تأکید داشت.
در بخش دیگری از این نشست، دکتر میرداوود حسینی با نگاهی تاریخی، روند شکلگیری فوتبال پایه در آذربایجانشرقی و تجربه نخستین مدرسه فوتبال شبانهروزی ایران را بازخوانی کرد. همچنین دکتر شهرام دبیری، کاوه سلامی و ایرج جهانبخش در میزگرد تخصصی «تحلیل اکوسیستم فوتبال استان» به بررسی مهمترین چالشهای زیرساختی، اقتصادی، مدیریتی و استعدادیابی فوتبال آذربایجانشرقی پرداختند و راهکارهایی برای ارتقای جایگاه فوتبال استان در سطح ملی ارائه کردند.
در بخش پایانی نشست نیز حاضران، استادان و صاحبنظران به تبادل نظر درباره مسائل و ظرفیتهای فوتبال استان پرداختند و در پایان، دکتر سعید نیکوخصلت، رئیس دانشکده تربیتبدنی و علوم ورزشی دانشگاه تبریز، ضمن جمعبندی مباحث، بر استمرار نشستهای علمی، تقویت ارتباط دانشگاه با نهادهای اجرایی ورزش و تدوین نقشه راه علمی برای توسعه فوتبال آذربایجانشرقی بر پایه پژوهش، نوآوری و بهرهگیری از فناوریهای نوین تأکید کرد.
رئیس دانشکده تربیتبدنی و علوم ورزشی دانشگاه تبریز، در پایان نشست با قرائت «بیانیه تبریز برای آینده فوتبال تبریز» اظهار کرد: «فوتبال در تبریز صرفاً یک رشته ورزشی نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی، اجتماعی و سرمایه عمومی این شهر و استان به شمار میرود. پیشینه درخشان فوتبال تبریز، ظرفیتهای انسانی ارزشمند و پشتوانه عظیم هواداران، فرصت کمنظیری برای بازآفرینی جایگاه فوتبال استان فراهم کرده است، اما تحقق این هدف مستلزم عبور از رویکردهای مقطعی و حرکت به سوی حکمرانی علمی، دادهمحور و آیندهنگر است.»
وی با اشاره به جمعبندی مباحث مطرحشده در نشستهای تخصصی جام جهانی ۲۰۲۶ افزود: «شرکتکنندگان این نشست بر این باورند که توسعه فوتبال پایه، استقرار نظام علمی مدیریت استعدادها، بهرهگیری از دادهها و فناوریهای نوین، ارتقای دانش مربیان، توسعه پژوهشهای کاربردی، شفافیت مدیریتی، تقویت سرمایه اجتماعی باشگاهها و حفظ میراث تاریخی فوتبال تبریز، باید به عنوان محورهای راهبردی توسعه فوتبال آذربایجانشرقی مورد توجه قرار گیرد.»
رئیس دانشکده تربیتبدنی و علوم ورزشی دانشگاه تبریز ادامه داد: «یکی از مهمترین دغدغههای امروز فوتبال استان، کاهش سهم بازیکنان بومی در سطوح ملی است؛ موضوعی که ضرورت بازنگری در نظام استعدادیابی، آموزش و پرورش بازیکنان را بیش از پیش آشکار میکند. آینده فوتبال استان در گرو سرمایهگذاری هدفمند بر فوتبال پایه، ایجاد مسیرهای روشن رشد استعدادها و استقرار نظام ارزیابی علمی عملکرد بازیکنان است.»
دکتر نیکوخصلت با تأکید بر نقش دانشگاه در تحول علمی فوتبال اظهار داشت: «دانشگاه تبریز آمادگی دارد تمامی ظرفیتهای علمی، پژوهشی و آموزشی خود را در خدمت توسعه فوتبال استان قرار دهد.
توسعه پژوهشهای مسئلهمحور، راهاندازی آزمایشگاههای تخصصی ارزیابی عملکرد، بهرهگیری از هوش مصنوعی، تحلیل دادههای ورزشی و فناوریهای نوین، از مهمترین ظرفیتهایی است که میتواند کیفیت تصمیمگیری و برنامهریزی در فوتبال استان را ارتقا دهد.»
وی همچنین با تأکید بر ضرورت استقرار حکمرانی مطلوب در فوتبال خاطرنشان کرد: «شفافیت در فرآیندهای استعدادیابی، نقلوانتقالات، قراردادها، فعالیت نمایندگان بازیکنان و سازوکارهای مالی، همراه با رعایت اصول شایستهسالاری، عدالت و پاسخگویی، از الزامات افزایش اعتماد عمومی و تحقق توسعه پایدار فوتبال آذربایجانشرقی است.»
رئیس دانشکده تربیتبدنی و علوم ورزشی دانشگاه تبریز، مشارکت هواداران را یکی از سرمایههای ارزشمند فوتبال تبریز دانست و افزود: «تقویت الگوهای مشارکت مردمی، افزایش نقش هواداران در ساختار اقتصادی باشگاهها و حفظ و احیای میراث تاریخی فوتبال استان، از جمله احیای ظرفیت باشگاههای ریشهدار، میتواند هویت ورزشی و سرمایه اجتماعی فوتبال آذربایجانشرقی را بیش از پیش تقویت کند.»
وی در ادامه با اشاره به ضرورت شکلگیری اکوسیستم نوآوری فوتبال استان تصریح کرد: «توسعه آینده فوتبال نیازمند همکاری منسجم دانشگاه، هیئت فوتبال، باشگاهها، بخش خصوصی، رسانهها، مدیریت شهری و سایر ذینفعان است تا تصمیمگیریها بر پایه دانش، داده، فناوری و سرمایه انسانی متخصص انجام شود.»
دکتر نیکوخصلت در پایان با اعلام آمادگی دانشکده تربیتبدنی و علوم ورزشی دانشگاه تبریز برای استمرار همکاریهای علمی، آموزشی، پژوهشی و مشاورهای با نهادهای مرتبط گفت: «این بیانیه، حاصل هماندیشی اعضای هیئت علمی، مدیران ورزشی، پیشکسوتان، مربیان، کارشناسان و فعالان حوزه فوتبال است و به عنوان یک سند راهبردی و سیاستپیشنهادی، در اختیار هیئت فوتبال استان، باشگاهها، فدراسیون فوتبال جمهوری اسلامی ایران، دستگاههای اجرایی، مدیریت شهری، بخش خصوصی و رسانهها قرار میگیرد. امیدواریم با همافزایی همه ارکان فوتبال و بهرهگیری از ظرفیتهای علمی دانشگاهها، این بیانیه سرآغاز شکلگیری الگویی نوین از حکمرانی علمی و توسعه پایدار فوتبال آذربایجانشرقی باشد.»
لازم به ذکر است؛ این نشست، پایانبخش مجموعه نشستهای علمی-تخصصی دانشگاه تبریز درباره جام جهانی ۲۰۲۶ بود؛ مجموعهای که با هدف بهرهگیری از ظرفیتهای علمی، مدیریتی و تجربی برای تحلیل روندهای نوین فوتبال جهان و ارائه راهکارهای کاربردی در مسیر توسعه فوتبال استان برگزار شد.
