"عصرآزادی" از اهمیت برگزاری نخستین جشنواره زغال اخته و سماق کلیبر و هوراند در تبریز و ضرورت شناسایی ظرفیتهای کشاورزی منطقه قرهداغ گزارش میدهد؛
توسعه صنایع فرآوری، شاهکلید صادرات محصولات آذربایجان
عصرآزادی/ شهرام صادق زاده
برگزاری نخستین جشنواره استانی زغالاخته و سماق در محوطه پارک باغشمال تبریز، نقطه عطفی در تلاشهای مجموعه جهادکشاورزی دولت چهاردهم برای شناسایی ظرفیتهای بومی آذربایجان و تبدیل آنها به کالاهای صادراتی قلمداد گردید؛ رویدادی که تعداد کثیری از ساکنان شهری و روستایی آذربایجان شرقی را در جشن محصولات منحصربفرد منطقه گردهم آورد.
برگزاری این نمایشگاه با هدف معرفی ظرفیتهای کشاورزی و اقتصادی شهرستانهای کلیبر، هوراند و خداآفرین، حمایت از تولیدکنندگان، معرفی محصولات بومی و ایجاد زمینه برای توسعه بازار و افزایش ارزش افزوده محصولات از آن حیث مهم است که وقت آن رسیده تا با حمایت از بهرهبرداران و فراهم کردن زمینه برای بهرهگیری حداکثری از ظرفیتهای اراضی کشاورزی، در راستای رونق تولید و اشتغال گام برداشته شود!علاوه بر بهرام سرمست استاندار آذربایجان شرقی، همچنین داور نامدار رئیس سازمان امور اراضی کشور، بهنام رضوانی نماینده مردم شهرستانهای کلیبر، هوراند و خداآفرین در مجلس و ثریا نوید مشاور وزیر جهادکشاورزی نیز از نزدیک در جریان توانمندیها، ظرفیتهای تولیدی و محصولات کشاورزی عرضهشده توسط تولیدکنندگان و بهرهبرداران بومی قرار گرفته و با تعدادی از غرفهداران و فعالان بخش کشاورزی گفتگو کردند.
در حالی که مسئولان استانی بر عبور از خامفروشی، تکمیل زنجیره ارزش، توسعه فرآوری و بستهبندی و تبدیل محصولات شاخص قرهداغ به برندهای ملی و صادراتی تأکید دارند نخستین جشنواره استانی زغالاخته و سماق قرهداغ در تبریز، بهانهای شد تا ظرفیتهای اقتصادی و کشاورزی این مناطق بکر بار دیگر در کانون توجهات قرار گیرد و البته که به صادرات منجر گردد…
◾️نباید دسترنج کشاورزان و باغداران استان به بهای ناچیز فروخته شود
ظرفیتهای ارزشمند منطقه قرهداغ در تولید محصولات باغی و بهویژه سماق و زغالاخته، توجه به ضرورت توسعه صنایع فرآوری، بستهبندی، برندسازی و بازاریابی این محصولات را دوچندان میکند زیرا با ایجاد زنجیره ارزش برای محصولات کشاورزی منطقه میتوان ضمن افزایش ارزش افزوده و درآمد تولیدکنندگان، زمینه اشتغال جوانان و حضور مؤثرتر نخبگان و شرکتهای دانشبنیان آذربایجانی در بخش کشاورزی را نیز فراهم کرد.
استاندار آذربایجان شرقی با تأکید بر ضرورت تکمیل زنجیره ارزش محصولات کشاورزی گفت: زغال اخته و سماق کلیبر، خداآفرین و هوراند از ظرفیت های منحصربهفرد منطقه هستند و باید با فرآوری، بسته بندی، استانداردسازی و توسعه بازار، از خام فروشی آنها جلوگیری و زمینه حضورشان در بازارهای داخلی و خارجی فراهم شود زیرا هر شهرستان دارای محصولات و ظرفیتهای ویژه ای است که میتوان با شناسایی، سرمایه گذاری و ایجاد هم افزایی، آنها را به ظرفیت های اقتصادی تبدیل کرد.
بهرام سرمست افزود: در منطقه قرهداغ علاوه بر ظرفیت های معدنی ارزشمند، از مس گرفته تا سایر فلزات گرانبها، ظرفیتهای طبیعی و گردشگری مهمی نیز وجود دارد و پیگیری ثبت جهانی جنگل های ارسباران نیز در دستور کار مدیریت استان قرار قرار دارد لذا زغال اخته و سماق در شهرستانهای کلیبر، خداآفرین و هوراند دارای جایگاه کشوری هستند و باید آنها را فراتر از یک محصول کشاورزی، به عنوان برند، هویت و بخشی از اصالت منطقه قرهداغ به رسمیت بشناسیم.
وی بر ضرورت استفاده از دانش بومی در کنار دانش و فناوری های جدید تأکید کرد و یادآور شد: باید از ظرفیتهای علمی و فناورانه برای ارتقای کیفیت تولید و ایجاد ارزش افزوده برای محصولات بومی استفاده نماییم زیرا هدف این است که دسترنج کشاورزان و باغداران زحمتکش به بهای ناچیز فروخته نشود بلکه با اتصال تولید به بازار، ارزش واقعی محصولات نصیب تولیدکنندگان گردد بنابراین وضع موجود، خام فروشی است و وضع مطلوب، حرکت به سمت فرآوری، برندسازی، بسته بندی نوین، استانداردسازی و توسعه بازار میباشد تا محصولات علاوه بر بازار داخلی، به بازارهای خارجی نیز راه پیدا کند.
◾️کارشناسان در حال انجام مراحل ثبت جغرافیایی سماق هوراند هستند
رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی تمرکز بر تجاریسازی، برندسازی و توسعه زیرساختهای کشاورزی در حوضه آبریز ارس را اولویت اصلی این سازمان برای ایجاد ارزش افزوده در حوزه محصولات سماق و زغال اخته دانست و گفت: امروز کارشناسان وزارت جهاد کشاورزی در حال انجام مراحل ثبت جغرافیایی سماق هوراند هستند و پس از تکمیل این مرحله، ثبت ملی و در صورت اخذ نشان لیسیوم Licium که در برنامهها قرار دارد، امکان صادرات این محصول به ۵۰ کشور جهان بدون نیاز به انجام آزمایشات مجدد فراهم خواهد شد.
شهرام شفیعی با تبیین اهداف برگزاری جشنوارهها افزود: هدف اصلی از برگزاری این رویدادها، معرفی محصول، برندسازی و تجاریسازی است زیرا سالهاست که جشنوارههای سماق و زغالاخته برگزار میشود اما تلاش کردیم این جشنواره را به مرکز استان آورده و گامهای بزرگتری در جهت تجاریسازی محصولات، جذب سرمایهگذاری و ایجاد کارگاههای تولیدی در ابعاد کوچک و بزرگ برداشته شود.
وی اضافه کرد: دو شرکت دانشبنیان با استفاده از روش کشت بافت، تولید نهال سماق و زغالاخته را آغاز کردهاند لذا تاکنون ۳ هزار نهال سماق در سطح شهرستان هوراند توزیع شده و تولید نهال سماق به ۲۱ هزار اصله رسیده که در حال حاضر آماده توزیع میان کشاورزان میباشد، برنامهریزیهای لازم برای تبدیل اراضی ملی مستعد به باغات زغالاخته و سماق نیز در دستور کار قرار گرفته است.
◾️کلیبر و هوراند به عنوان قطب گردشگری آذربایجان محسوب میشوند
نماینده مردم کلیبر، خداآفرین و هوراند نیز با تاکید بر ظرفیتهای منحصربه فرد منطقه قرهداغ در حوزه دامداری، کشاورزی و گردشگری، خواستار ارائه تسهیلات بانکی و حمایت ویژه برای بستهبندی، فرآوری و صادرات زغالاخته و سماق شد و گفت: برگزاری استانی این جشنواره نشان از اهمیت دادن به کشاورزان منطقه بود چراکه یکپنجم روستاهای آذربایجان شرقی در سه شهرستان هوراند، کلیبر و خداآفرین قرار گرفتهاند که شامل ۵۷۰ روستا میشود و وسعت این سه شهرستان نیز، ۴ هزار کیلومترمربع است که ۶۵ درصد عشایر استان را در خود جای داده است.
بهنام رضوانی با تشریح ظرفیتهای اقتصادی منطقه قرهداغ افزود: این منطقه، فعال در دامداری و کشاورزی است و یک منطقه گردشگری محسوب میشود که از سراسر کشور گردشگر میپذیرد و به عنوان قطب گردشگری آذربایجان قلمداد میگردد و زیرساختهای لازم برای گردشگری نیز در حد نسبی فراهم شده است کمااینکه باکیفیتترین انار و برنج کشور در خداآفرین، هوراند و کلیبر قرار دارد و در حوزه گردشگری و دامپروری پیشرو هستند.
در حقیقت، سماق هوراند و زغالاخته کلیبر برای جهانی شدن فقط به جشنواره نیاز ندارد؛ به سرمایهگذار، کارخانه فرآوری، بسته بندی حرفهای، برند معتبر، بازار صادراتی و برنامه اجرایی نیاز دارد تا از مرحله تولید سنتی عبور کرده و وارد زنجیرهای شوند که از نهال و باغ آغاز میشود و به فناوری، فرآوری، بستهبندی، فروش اینترنتی و صادرات میرسد و همانا محصولات طبیعی خداآفرین نیز همین شرایط را داشته و نیازمند حمایت جدی است.
بدین ترتیب، منطقه قرهداغِ آذربایجان به واسطه شرایط اقلیمی منحصربفرد خود، قطب اصلی تولید دو محصول استراتژیک زغالاخته و سماق محسوب میشود و برگزاری این جشنواره نه تنها فرصتی برای عرضه مستقیم محصولات باغداران این مناطق به مصرفکنندگان استان فراهم آورد بلکه بستری استراتژیک برای پیوند میان کشاورزی، اقتصاد تولید و گردشگری را نیز تقویت کرد زیرا این جشنواره تلاش نمود چالشهای موجود در فرآوری و بستهبندی این محصولات را با مشارکت بخش خصوصی و دانشبنیانها به فرصتهای اقتصادی تبدیل کند.
