"عصرآزادی" اهمیت به کارگیری ظرفیتهای اقتصادی آذربایجان شرقی در همکاری با فدراسیون روسیه را بررسی میکند؛
ورود آذربایجانیها به زنجیره ارزش روسها
عصرآزادی/ شهرام صادق زاده
منطقه آذربایجان و تبریز از گذشتههای بسیار دور به عنوان دروازه مبادلات اقتصادی ایران با روسیه و کشورهای حوزه قفقاز شناخته میشود و تجار آذربایجانی سالهای متمادی نقش خود را در عرصه تجارت بینالمللی به نحو مقتضی انجام دادهاند اما امروزه و با توجه به خروج بسیاری از برندهای بینالمللی از بازار روسیه، بار دیگر ایام طلایی برای شرکتهای آذربایجان شرقی پدید آمده است.
کارشناسان حوزه صادرات معتقدند شرکتهای تجاری آذربایجان شرقی باید به سمت تولید کالاهای باکیفیت و مطابق با استانداردهای بینالمللی حرکت کرده و اتاق بازرگانی تبریز نیز با حمایت از حضور شرکتها در نمایشگاههای بینالمللی و ارائه تسهیلات صادراتی، به این فرآیند کمک کنند.
در حقیقت، تولیدکنندگان آذربایجان شرقی با ظرفیتهای گسترده صنعتی و تولیدی خود میتوانند جای خالی بازار ۲۰۰ میلیون نفری روسیه با محصولات باکیفیت و نوآورانه را پر کنند زیرا با توجه به شرایط جدید حاکم بر تجارت کشور و از بین رفتن کریدور جنوب، تقویت کریدور شمالی و کاهش صادرات، اهمیت موضوع تجارت این استان افزایش یافته است.
به گفته فعالان اقتصادی آذربایجان شرقی، با وجود ظرفیتهای گسترده اما، چند مانع اصلی باعث شده تا شرکتهای این استان نتوانند سهم خود را از بازار روسیه به دست آورند؛ نبود زیرساختهای کافی برای حملونقل کالا از آذربایجانِ ایران به روسیه، ضرورت حضور در نمایشگاههای بینالمللی و سخت گیریهای گمرکی، بهداشتی و استانداردی در بازار روسیه که معلوم نیست چه کسی باید راهگشای آنها باشد…
◾️آذربایجان شرقی میتواند نقش کلیدی در افزایش سهم ایران از بازار روسیه ایفا کند
بازار ۶۰۰ میلیارد دلاری روسیه فرصتی بینظیر برای توسعه صادرات استانهای تولیدمحور ایران همچون آذربایجان شرقی است اما در سایه بیتدبیریها، سهم این استان از بازار بزرگ روسیه بسیار ناچیز است؛ امری که نشان میدهد ظرفیتهای صنعتی و کشاورزی آذربایجان شرقی هنوز به طور کامل به کار گرفته نشده است!
آذربایجان شرقی با برخورداری از صنایع متنوع در حوزههایی مانند صنایع غذایی، پتروشیمی، ماشینآلات، نساجی، قطعهسازی و حتی صنایع نوآورانه میتواند نقش کلیدی در افزایش سهم ایران از بازار روسیه ایفا کند اما چرا تاکنون این اتفاق نیفتاده است جای تعجب و بسی تامل دارد!
صنایع غذایی استان و محصولات گلخانه ای، بهویژه شیرینی و شکلات، خشکبار و لبنیات، از کیفیت و شهرتی جهانی برخوردارند و میتوانند در بازار روسیه جایگاه ویژهای پیدا کنند، همچنین صنایع قطعهسازی و ماشینآلات تبریز که از دیرباز زبانزد بودهاند، میتوانند نیازهای صنعتی روسیه را تأمین کنند.
رئیس کمیسیون صادرات و مدیریت واردات اتاق بازرگانی تبریز با اشاره به ظرفیت قابل توجه بازارهای هدف صادراتی روسیه، بر ضرورت استفاده حداکثری از فرصتهای موجود برای افزایش صادرات آذربایجان شرقی تأکید کرد و گفت: با برنامهریزی و همراهی فعالان اقتصادی استان، ظرفیت دو برابر کردن صادرات در ۶ ماهه نخست سال آتی وجود دارد.
سیدیوسف حسینی با اشاره به اینکه امروزه بازار مناسبی در اختیار تجار آذربایجانشرقی قرار دارد و این شرایط میتواند به یکی از بهترین فرصتها برای توسعه صادرات تبدیل شود افزود: بسیاری از فعالان اقتصادی و تجار آذربایجانی در حال حاضر در این بازارها حضور داشته و فعالیت میکنند اما ظرفیت موجود بسیار فراتر از سطح فعلی مبادلات است و نباید به شرایط کنونی اکتفا شود.
◾️باید ظرفیت تولیدی واحدهای صنعتی آذربایجان شرقی به بازار روسیه معرفی شود
محصولات غذایی و کشاورزی، مصالح و محصولات ساختمانی، محصولات پلیمری و شیمیایی و همچنین تریلر و قطعات خودرو از مهمترین گروههایی هستند که امکان افزایش سهم استانهای صنعتمحور ایران همچون آذربایجان شرقی در بازار روسیه را دارند لذا ورود به زنجیره تولید و ارزش روسیه یک راهکار اساسی برای ایجاد صادرات پایدار عنوان میشود که تولیدکنندگان داخلی میتوانند از طریق همکاری با شرکای روسی خود، سرمایهگذاری مشترک، انتقال مواد اولیه و دانش فنی، به بخشی از زنجیره تولید این کشور تبدیل شوند.
از سوی دیگر، برخی از واحدهای تولیدی در استانهای کمترتوسعهیافته شمالغرب ایران که به آن سوی ارس نزدیکترند با ظرفیتی کمتر از توان واقعی خود فعالیت میکنند که این واحدها نیز میتوانند با شرکای روسی خود قرارداد منعقد کنند تا مواد اولیه یا بخشی از نیاز تولید از سوی طرف روسی تأمین و محصول نهایی در ایران تولید شود و سپس به کشور روسیه یا سایر بازارهای هدف صادر گردند.
آمارهای گمرکی و عملکرد کارتهای بازرگانی صادر شده در آذربایجان شرقی نشان میدهد که طی ۴ سال اخیر، تجارت این استان با روسیه در بخش صادرات و واردات افزایش قابل توجهی داشته است لذا اگرچه اجرای توافقنامه تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا هنوز تأثیر قابل توجهی بر تجارت کشور نداشته، اما بررسی شرایط آذربایجان شرقی نشان میدهد که این توافقنامه بر مراودات تجاری استان اثرگذار بوده است.
مدیرکل گمرکات آذربایجان شرقی با تأکید بر ضرورت رفع موانع تجارت فعالان اقتصادی این استان با کشور روسیه گفت: استانداردهای سختگیرانه روسیه یکی از چالشهای جدی صادرکنندگان ماست، بنابراین باید الزامات و استانداردهای بازار این کشور پیش از مرحله صادرات، بهصورت شفاف در اختیار تولیدکنندگان و تجار داخلی قرار گیرد تا امکان تطبیق محصولات با نیازهای این بازار فراهم شود.
علیاصغر عباسزاده خواستار ارائه اطلاعات دقیق و بهروز درباره ترکیب واردات و صادرات روسیه، کشورهای تأمینکننده و نیازهای واقعی این بازار شد و افزود: شناخت این ظرفیتها میتواند علاوه بر افزایش صادرات، فرصتهایی برای تأمین مواد اولیه و کالاهای مورد نیاز ایران از روسیه ایجاد کند کمااینکه توسعه تجارت صرفاً به معنای افزایش حجم صادرات نیست و شناخت سلیقه مصرفکنندگان، الزامات کیفی و ایجاد بازارهای پایدار باید مورد توجه قرار گیرد.
کارشناسان حوزه صادرات معتقدند فعالیت در بازار روسیه کار سادهای نیست و فعالان اقتصادی استانهای شمالغرب ایران باید با استانداردها، ضوابط و شرایط حضور در این بازار آشنایی کافی داشته باشند.
با این اوصاف و به گفته صابر پرنیان – مدیرکل صنعت، معدن و تجارت آذربایجان شرقی – سطح فعلی تجارت این استان با روسیه متناسب با توانمندیهای موجود نیست و باید ظرفیت واحدهای تولیدی استان شناسایی و به بازار روسیه معرفی شود زیرا توسعه تجارت خارجی نیازمند تعامل مستمر دولت، اتاق بازرگانی و بخش خصوصی به همراه رفع موانع اداری و مقرراتی فعالان اقتصادی است.
بدین ترتیب و طبق مطالعات انجام شده درباره ظرفیت بازار روسیه، گفته میشود بازار این کشور به حدود ۱۲۳ قلم کالای مزیتدار نیاز دارد که تمرکز بر آنها میتواند زمینه افزایش حدود ۵۶۰ میلیون دلاری صادرات ایران به روسیه از طریق شاهراه آذربایجان شرقی را فراهم نماید.
