سفر به ارس، سفر به اعماق تاریخ جهان

عصرآزادی/ شهرام صادق زاده

منطقه آزاد ارس Aras Free Zone در منطقه شمال‌غرب ایران و در گستره هم‌مرز با کشورهای آذربایجان، ارمنستان و نخجوان، طی سال‌های اخیر به یکی از قطب‌های اصلی گردشگری ایران تبدیل شده است؛ به‌ گونه‌ای که همه‌ساله میلیون‌ها گردشگر و مسافر داخلی و خارجی از این منطقه بازدید می‌کنند.
این منطقه تاریخی در ارزیابی شاخص‌های گردشگری، رتبه نخست را در میان مناطق آزاد کشور کسب کرده و در شاخص گردشگر خارجی رشد قابل توجهی داشته است؛ افزایشی مربوط به مسافران ۱۹ کشور جهان از چند قاره که نشان می‌دهد ارس در سواحل کرانه‌های رود تاریخی آراز وارد مرحله تازه‌ای از توسعه گردشگری شده و بررسی‌های آماری نشان می‌دهد روند مستمر رشد گردشگری در این منطقه تاکنون نتیجه مستقیم سرمایه‌گذاری‌های کلان در توسعه زیرساخت‌های اقامتی و جاده‌ای بوده است.
از آنجایی که منطقه آزاد ارس در سال‌های اخیر به کانون توجهات حوزه گردشگری منطقه شمال‌غرب ایران تبدیل شده و در تعطیلات نوروز ۱۴۰۵ نیز در دو حوزه گردشگران و مسافران داخلی و خارجی، رتبه نخست کشور را کسب کرد تعداد کثیری از اصحاب رسانه‌های آذربایجان شرقی از ظرفیت‌های گردشگری و تاریخی منطقه آزاد ارس بازدید کردند تا مخاطبان خود را جهت حضور در این منطقه تاریخی ترغیب نمایند.
در این تور رسانه‌ای، خبرنگاران تبریز، مرند، هادی‌شهر و جلفا از اماکن گردشگری و تاریخی منطقه آزاد ارس از جمله پل باستانی ضیاالملک نخجوانی، کلیسای سنت استپانوس، کلیسای چوپان، پل آهنی، سواحل ارس و غیره بازدید نموده و در جریان تاریخ درخشان احداث آنها و یا اتفاقات مناقشات ایران و شوروی سابق قرار گرفتند که هر گردشگر باید پیش از سفر به ارس از تاریخ آن آگاه باشند…

◾️بیش از دو میلیون گردشگر در تعطیلات نوروزی وارد منطقه آزاد ارس شدند

امروزه ارس، پرتحرک‌تر از همیشه، گام‌های بلندی در حوزه گردشگری برداشته و این پویایی را می‌توان در محوطه جاذبه‌های گردشگری آن به‌ وضوح مشاهده کرد لذا توسعه منطقه آزاد ارس به برنامه‌ریزی مدیران محدود نمی‌شود بلکه گردشگران نیز پای کار آمده‌اند و با یک انسجام خاص، موتور محرک توسعه ارس به حرکت درآمده است.
به گفته فعالان اقتصادی شهر جلفا، در چند ماه اخیر، ارس شاهد تحولات چشمگیری در حوزه‌های مختلف از جمله گردشگری و فرهنگی بوده و رشد خیره کننده ورود گردشگران داخلی و خارجی به این منطقه در ایام نوروزی و برگزاری برنامه های مختلف فرهنگی، اجتماعی و ورزشی در این منطقه یک پیام روشن دارد؛ ارس فقط در حال پیشروی است و توقفی در کار نیست.
در حقیقت، علیرغم اینکه منطقه آزاد ارس دارای ظرفیت‌های گردشگری بی‌ نظیری است در سالهای اخیر کمتر مورد توجه قرار گرفته و از اولویت خارج شده بود اما حالا این ظرفیت‌ ها نه‌ تنها شناخته شده، بلکه توسعه یافته‌اند، زیرساخت‌های گردشگری تقویت شده، برنامه‌هایی برای جذب بیشتر گردشگران در دستور کار قرار گرفته و تجربه حضور در ارس برای مسافران، متفاوت‌تر از همیشه شده است.

تعطیلات نوروزی دو سال اخیر، بهترین شاهد برای این ادعا بود، موج گسترده مسافران و گردشگرانی که برای مشاهده و لمس زیبایی‌های طبیعی و تاریخی منطقه آزاد ارس به همراه برنامه های فرهنگی از قبل پیش بینی شده، راهی ارس شدند نشان داد که جلفا در قلب ارس دیگر فقط یک نقطه بر روی نقشه نیست بلکه به مقصدی مهم برای گردشگران تبدیل شده است.
ارس‌وندان در نوروز ۱۴۰۴، شاهد یکی از بزرگترین موج‌های سفر به منطقه آزاد ارس بودند به طوری که بر اساس آمارهای اعلام شده، بیش از دو میلیون گردشگر در طول تعطیلات نوروز امسال وارد این منطقه شدند که این رقم با ثبت تردد بیش از ۵۰۰ هزار خودرو از سراسر کشور تأیید شده است که پیامدهای اقتصادی گسترده‌ای برای منطقه به همراه داشته است زیرا حضور میلیونی گردشگران باعث افزایش تقاضا برای ارائه انواع خدمات و رونق چرخه اقتصادی منطقه آزاد می گردد که باید هر روز توسعه‌یافته‌تر از دیروز باشد.

◾️دو هتل جدید با طی مراحل نهایی آماده بهره‌برداری و خدمت‌رسانی هستند

طبیعت بکر، آثار تاریخی متعدد، زیرساخت‌های رفاهی مدرن و تسهیلات ویژه باعث شده‌اند تا منطقه آزاد ارس نه‌ تنها محلی برای تجارت و سرمایه‌گذاری، بلکه به کانونی برای گردشگران داخلی و خارجی تبدیل شود زیرا ژئو پارک ارس به عنوان افتخار آذربایجان در زمره مناطق ثبت جهانی دنیاست.
معاون فرهنگی، اجتماعی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ارس در حاشیه این رویداد با اشاره به دستاوردهای اخیر این منطقه در حوزه‌های مختلف گفت: منطقه آزاد ارس در سال ۱۴۰۴ توانست رتبه نخست کشور را در میان تمام مناطق آزاد در حوزه فعالیت‌های فرهنگی و گردشگری کسب کند و در سال ۱۴۰۵ نیز در ارزیابی برگزاری رویدادها و آیین‌های نوروزی، جایگاه اول کشور به این منطقه اختصاص یافت.
“محمد مسعودی‌نیا” با اشاره به مهم‌ترین رویدادهای بین‌المللی منطقه آزاد ارس افزود: یکی از بزرگترین دستاوردهای ما در سال ۱۴۰۴، تصویب عضویت منطقه آزاد ارس در سازمان جهانی گردشگری در اجلاس ارمنستان بود که بر این اساس، ارس هم‌اکنون تنها منطقه آزاد کشور است که عضویت رسمی این نهاد معتبر بین‌المللی را داراست.
وی به روند ارزیابی‌های بین‌المللی ژئوپارک ارس نیز اشاره کرد و یادآور شد: ژئوپارک جهانی ارس در حال حاضر مراحل نهایی ارزیابی‌های بین‌المللی را سپری می‌کند که ظرفیت بی‌نظیری در حوزه میراث طبیعی و تاریخی برای جلب گردشگران خارجی و توسعه پایدار به همراه خواهد داشت.
معاون فرهنگی و گردشگری سازمان منطقه آزاد ارس با تأکید بر لزوم توسعه زیرساخت‌ها همگام با جذب گردشگر اضافه کرد: در حوزه زیرساخت‌های اقامتی، طی ۱۶ ماه گذشته ظرفیت پذیرش منطقه به میزان یک هزار تخت – واحد افزایش یافته و در حال حاضر دو هتل جدید نیز مراحل نهایی را طی کرده و آماده بهره‌برداری و خدمت‌رسانی هستند.
مسعودی‌نیا درباره برنامه‌های بین‌المللی سال ۱۴۰۵ خاطرنشان کرد: میزبانی از سومین دوره تور کارشناسان و کاردانان سازمان همکاری‌های اقتصادی موسوم به اکو با حضور میهمانان خارجی و همچنین برگزاری دومین رویداد بین‌المللی بوم‌گردان در دستور کار قرار دارد که بستر ارزنده‌ای برای معرفی ظرفیت‌های اکوتوریسم ارس در سطح جهانی فراهم می‌کند.
وی با تشریح آخرین وضعیت پروژه بین‌المللی شهر سالم اظهار کرد: پروژه شهر سالم جلفا با نظارت مستقیم نهادهای بین‌المللی پیگیری شده و هم‌اکنون با پیشرفت فیزیکی و ساختاری بیش از ۹۵ درصد به مراحل پایانی رسیده است که با تکمیل این فرآیند، جلفا به‌ عنوان سومین شهر سالم استان آذربایجان شرقی و نخستین شهر سالم در میان تمام مناطق آزاد کشور به‌طور رسمی معرفی می‌شود.
مسعودی‌نیا با تأکید بر اهتمام منطقه آزاد ارس به حوزه آموزش و پرورش و مسئولیت‌های اجتماعی عنوان کرد: از نیمه دوم سال ۱۴۰۳ بودجه سازمان منطقه آزاد ارس در بخش مدرسه‌سازی و آموزش ۳ برابر افزایش یافت که با این مقدار اعتبارات، ۸ پروژه مدرسه‌سازی در سال ۱۴۰۴ به بهره‌برداری کامل رسید و عملیات اجرایی ۶ پروژه جدید آموزشی نیز در سال ۱۴۰۵ آغاز می‌شود تا دغدغه‌های مربوط به پوشش تحصیلی و تراکم دانش‌آموزی رفع شود.
بدین ترتیب، سازمان منطقه آزاد ارس با تکیه بر میراث چند هزار ساله خود که ژئوپارک جهانی و جاذبه‌های طبیعی و تاریخی جلفا را در بر گرفته است توسعه گردشگری را در دستور کار قرار داده و همزمان با تقویت زیرساخت‌های اقامتی تلاش می‌کند این منطقه را به مقصدی ماندگار برای گردشگران داخلی و خارجی تبدیل کند و به جهت استقبال مسافران و گردشگران داخلی و خارجی از شرایط اقلیمی مناسب منطقه، این امر رو به رشد است زیرا ارس به غیر از ایام تعطیلات نوروزی و تابستانی، در سایر فصول سال نیز، مستعد جذب گردشگران می‌باشد.