"عصرآزادی‌آنلاین" از ضرورت توجه به جایگاه صنایع فرآوری انگور در اقتصاد کشاورزی آذربایجان شرقی گزارش می‌دهد؛
کشمش بناب، نیازمند نگاه ناب
عصرآزادی‌آنلاین/ شهرام صادق زاده
محصول انواع انگور در اقتصاد کشاورزی آذربایجان شرقی و جایگاه بناب در صادرات کشمش در کنار سایر مراکز قطب انگور در جنوب این استان بر کسی پوشیده نیست اما بررسی وضعیت تولید و فرآوری، شناسایی موانع فعالیت تولیدکنندگان و صادرکنندگان و پیگیری راهکارهای رفع مشکلات این بخش باید در دستور کار مسئولان و متولیان استان قرار گیرد.
برآوردها نشان می‌دهد در فصل برداشت سال ۱۴۰۵ حدود ۳۴۰ هزار تن انگور در آذربایجان شرقی تولید شده است؛ ظرفیتی که ضرورت توسعه صنایع فرآوری، تکمیل زنجیره ارزش و تسهیل صادرات این محصول را افزایش می‌دهد و با توجه به جایگاه بناب در صنعت کشمش کشور، این شهرستان رتبه نخست فرآوری انگور در استان را داشته و از مراکز مهم تجاری و صادراتی کشمش ایران به شمار می‌رود.
در حقیقت، این ظرفیت‌ها نقش مهمی در حضور بناب در بازارهای داخلی و خارجی و تقویت جایگاه آن در زنجیره تولید و تجارت کشمش دارد که علاوه بر انگور تولیدی منطقه، بخش قابل‌توجهی از محصول سایر شهرها به‌ویژه قزوین، برای فرآوری به بناب منتقل می‌شود که نشان‌دهنده ظرفیت بالای واحدهای فرآوری این شهرستان در زنجیره تأمین و صادرات کشمش است و طبیعتاً حمایت‌ها باید تداوم یابد…
◾️مشکلات صادرات محصولات انگور و کشمش نیازمند پیگیری جدی است
شهرستان بناب در جنوب استان آذربایجان شرقی حدود ۳ هزار و ۷۰۰ هکتار باغ انگور دارد و میزان تولید این محصول در سال‌های گذشته بین ۲۰ تا ۲۵ هزار تن بوده است؛ اما بر اساس برآوردهای انجام شده در سال ۱۴۰۵، تولید انگور این شهرستان به حدود ۶۲ هزار تن خواهد رسید.
به گفته کارشناسان حوزه کشاورزی آذربایجان شرقی، ظرفیت فرآوری این شهرستان به تولیدات محلی محدود نمی‌شود و سالانه حجم قابل توجهی از انگور و محصولات خشک‌شده سایر استان‌ها نیز برای فرآوری و تکمیل چرخه تولید به بناب منتقل می‌شود؛ پتانسیل بی‌بدیلی که می‌تواند با تقویت و توسعه زیرساخت‌های فرآوری این محصول، بنابی‌ها را به پله نخست عرضه خشکبار ایران تبدیل نماید.
نماینده مردم بناب در مجلس با تأکید بر ضرورت رفع موانع صادرات کشمش، از تأخیر در ترخیص و عبور دشوار محصولات کشاورزی از گمرک انتقاد کرد و گفت: مشکلات موجود در مسیر صادرات محصولات کشاورزی، به‌ویژه کشمش، نیازمند پیگیری جدی و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی و مسئولان استانی و کشوری است.
حجت‌الاسلام رضا باقری بنابی، رفع تعهدات ارزی و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل را از دیگر مشکلات صادرکنندگان کشمش برشمرد و افزود: این مسائل هزینه فعالیت‌های صادراتی را افزایش داده و شرایط را برای تولیدکنندگان و صادرکنندگان دشوار کرده است لذا باید با بررسی موانع موجود، زمینه تسریع در فرآیند صادرات و کاهش مشکلات تولیدکنندگان و صادرکنندگان انگور و کشمش جنوب آذربایجان شرقی فراهم گردد.
باقری بنابی تأکید کرد: با توجه به جایگاه بناب در تولید، فرآوری و صادرات کشمش، ضروری است مشکلات این بخش با همکاری مسئولان استانی و کشوری به‌صورت جدی دنبال شود. تسهیل فرآیندهای گمرکی، رسیدگی به مسائل تعهدات ارزی و توجه به هزینه‌های حمل‌ونقل می‌تواند در حفظ بازارهای صادراتی و حمایت از کشاورزان و فعالان این صنعت مؤثر باشد.
◾️امکان افزایش صادرات محصول کشمش به بیش از ۱۰۰ هزار تن وجود دارد
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بناب با اشاره به افزایش تولید انگور این شهرستان به ۶۲ هزار تن در سال جاری گفت: بناب با برخورداری از ۱۶ کارخانه و حدود ۷۰۰ کارگاه فرآوری انگور، یکی از قطب‌های اصلی فرآوری و صادرات کشمش کشور است و در صورت رفع موانع صادراتی، ظرفیت صادرات این محصول می‌تواند از ۱۰۰ هزار تن فراتر رود.
حسن علیوند با بیان اینکه امسال حدود ۱۰۰ هزار تن انگور از استان‌های مختلف برای فرآوری به بناب منتقل شده است افزود: بخش قابل‌توجهی از محصول تولیدی سایر شهرستان‌ها نیز برای فرآوری و عرضه به بازارهای داخلی و خارجی به بناب ارسال می‌شود به طوری‌که این شهرستان به یکی از مراکز مهم تجمیع، فرآوری و صادرات کشمش کشور تبدیل شده است.
وی با اشاره به ظرفیت بالای واحدهای فرآوری شهرستان‌های جنوب آذربایجان شرقی اضافه کرد: هر یک از این کارگاه‌ها که عمدتاً در بناب مستقر هستند ظرفیت فرآوری قابل‌توجهی دارند و فعالیت آنها در کنار کارخانه‌های صنعتی، زیرساخت گسترده‌ای برای تبدیل انگور به کشمش و توسعه صادرات این محصول فراهم کرده است و با رفع موانع موجود در مسیر صادرات و حمایت از فعالان این حوزه، امکان افزایش صادرات به بیش از ۱۰۰ هزار تن وجود دارد.
مدیر جهاد کشاورزی بناب خاطرنشان کرد: گستردگی زیرساخت‌های فرآوری و حضور فعالان این بخش از نقاط قوت کشاورزی شهرستان بناب است؛ ظرفیتی که با رفع مشکلات صادراتی و حمایت از تولیدکنندگان و فرآوری‌کنندگان می‌تواند زمینه افزایش صادرات، ایجاد ارزش افزوده و تقویت جایگاه بناب در بازار کشمش کشور را فراهم کند.
◾️کاهش قیمت کشمش در بازارهای صادراتی به بنابی‌ها زیان وارد می‌کند
فرماندار شهرستان بناب با اشاره به اُفت قیمت کشمش در بازارهای صادراتی و بروز مشکلات در روند صادرات این محصول، بر ضرورت تأمین سرمایه در گردش و همکاری بانک مرکزی برای رفع تعهدات ارزی صادرکنندگان تأکید کرد و گفت: کاهش قیمت کشمش در بازارهای صادراتی، زیان قابل‌توجهی به کشاورزان، تولیدکنندگان و فعالان این حوزه وارد کرده و ادامه این روند می‌تواند مشکلات بیشتری برای زنجیره تولید و صادرات این محصول ایجاد کند.
محمدحسین قلعه‌ای با اشاره به جایگاه بناب در تولید و صادرات کشمش افزود: این شهرستان یکی از قطب‌های مهم صادرات کشمش کشور به شمار می‌رود و بروز اختلال در روند صادرات، علاوه بر صادرکنندگان، معیشت کشاورزان و فعالیت سایر بخش‌های مرتبط با تولید و فرآوری این محصول را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.
وی با بیان اینکه بخشی از مشکلات فعالان این حوزه به تأمین منابع مالی و تعهدات ارزی مربوط می‌شود خاطرنشان کرد: در جلسه‌ای که در اتاق بازرگانی تبریز برگزار شد بر ضرورت پرداخت تسهیلات سرمایه در گردش از سوی بانک‌ها برای حمایت از فعالان این بخش تأکید شد لذا اجرای این تصمیم می‌تواند به تأمین نقدینگی مورد نیاز واحدهای تولیدی و صادراتی و تداوم فعالیت آنها کمک کند.
قلعه‌ای، خواستار همکاری بانک مرکزی برای رفع مشکلات مربوط به تعهدات ارزی صادرکنندگان شد و تاکید کرد: تسهیل فرآیند رفع تعهدات ارزی در کنار تأمین سرمایه در گردش، از الزامات حمایت از فعالان بازار کشمش و کمک به استمرار صادرات این محصول است، لذا در صورت اجرایی نشدن تصمیمات اتخاذشده و تداوم مشکلات موجود، کشاورزان، تولیدکنندگان و صادرکنندگان با زیان‌های بیشتری مواجه خواهند شد!
