عصر آزادی آنلاین-بنفشه عبداله پور
روانشناس تربیتی
مرکز مشاوره امروز من در تبریز
نوجوانی دورهای حساس از بحران رشد و شکل گیری هویت است که امروزه با فشارهای دنیای دیجیتال و دغدغه های اجتماعی، بیش از پیش با چالش (افت امید) روبروست. امید در روانشناسی تنها یک آرزوی منفعلانه نیست بلکه مهارت هدف گذاری و تاب آوری است. برای روشن نگهداشتن این شعله، خانواده و جامعه می توانند گام های زیر را بردارند.
1- شنیدن بدون قضاوت، مرهمی بر انزوای فکری پیش از هر پندی، نوجوانان نیاز دارد دیده و شنیده شوند. نصیحت فوری و شعار زدگی، فاصله عاطفی را زیاد می کند. (اعتبار سنجی هیجانی)یعنی اول احساسات او را درک کنیم”میفهمم چقدر سر در گمی”. ایجاد امنیت در خانه پایه ریزی امید است. 2- تبدیل آرزو به مهارت نوجوانان به این دلیل ناامید می شوند که فقط یک مسیر برای موفقیت می شناسند. با خرد کردن هدفهای بزرگ به گامهای کوچک و ملموس به آنها یاد می دهیم در صورت بروز مانع، مسیرهای جایگزین بیابند. 3- تمرکز بر فرایند تلاش به جای نتیجه فرهنگی که فقط به نمرات بالا بها می دهند اضطراب آور است. به جای نتیجه گیری مطلق، باید ارزش تلاش، پشتکار و رشد فردی(ذهنیت رشد) را به نوجوانان بیاموزیم تا شکست برایشان پایان راه نباشد. 4- واگذاری مسئولیت واقعی امید بدون تجربه کارآمدی رشد نمی کند، سپردن نقش های واقعی در خانه یا فعالیت های اجتماعی و دانش آموزی به نوجوانان حس (تاثیر گذاری) و توانمندی می بخشد. 5- مدیریت مصرف رسانه ای و ایجاد تفریحات سالم دنیای دیجیتال منبع مقایسه های منفی و فرسودگی انگیزه است. تشویق به ارتباطات حضوری، ورزش و هنر مغز را از دام بی حوصله گی رها کرده و سلامت روان را باز سازی می کند.
6- ایجاد حس خود باوری باور به خود، سوخت حرکت به سمت اهداف است. نوجوانان باید باور کنند که (از پس آن بر می آید) با برجسته کردن نقاط قوت، تحسین تلاش ها و یادآوری موفقیت های گذشته، حس خود باوری و اعتماد به نفس را در او زنده نگه دارید.
7-داشتن برنامه و نقشه راه امید بی برنامه آرزویی شکننده است. به نوجوانان بیاموزید هدف خود را به گام های کوچک، زمانبندی شده و ملموس تقسیم کنند. داشتن برنامه ای روشن و داشتن مسیرهای جایگزین، حس کنترل بر زندگی را جایگزین اضطراب و نا امیدی می کنند.
امید یک دستور نیست که بتوان آن را بر نسل نوجوان دیکته کرد، امید در فضایی تنفس می کند که در آن پذیرش، اعتماد و فرصت بالیدن وجود داشته باشد.
وظیفه والدین، معلمان و جامعه ساختن فضایی امن است تا نوجوانان جسارت رویاپردازی بیابند چرا که آینده را کسانی می سازندکه در چشمان بزرگترهای خود نوری از اعتماد دیده اند.
