فاطمه زمانی در گفت و گوی اختصاصی با عصرآزادی آنلاین:
بازیگری کودک نیازمند صداقت عریان و عبور از کلیشه‌هاست
فاطمه زمانی در گفت و گوی اختصاصی با عصرآزادی آنلاین:
بازیگری کودک نیازمند صداقت عریان و عبور از کلیشه‌هاست
عصرآزادی آنلاین / سرویس فرهنگی – علیرضا نیاکان:
عرصه نمایش کودک و نوجوان، به عنوان یکی از زیربنایی‌ترین حوزه‌های فرهنگ‌سازی و پرورش تفکر انتقادی، همواره نیازمند نگاهی نو، ژرف‌اندیش و به دور از سطحی‌نگری است.
«گروه هنری سافاتا» با تولید و خلق اثر نمایشی متفاوت «کلبه ممنوعه»، توانسته است با تکیه بر استانداردهای حرفه‌ای و روان شناسی مخاطب، تحولی تازه در این عرصه ایجاد کند.
این نمایش پس از درخشش چشمگیر در «جشنواره ملل» و کسب عناوین برتر در بخش‌های کلیدی کارگردانی، نویسندگی و موسیقی، از ۲۴ آبان‌ماه اجرای عمومی و رسمی خود را در سالن اصلی تئاتر محراب آغاز می‌کند.
به همین بهانه، در آستانه شب‌های اجرا، نشستی صمیمی و در عین حال تخصصی با فاطمه زمانی تهیه‌کننده، کارگردان و مدرس برجسته بازیگری و امیررضا آبی نویسنده اثر ترتیب داده‌ایم تا ابعاد مختلف این تولید فاخر را واکاوی کنیم:
– خانم زمانی، موفقیت نمایش «کلبه ممنوعه» در جشنواره ملل و کسب مقام‌های برتر در سه حوزه حیاتی کارگردانی، نویسندگی و موسیقی، نقطه عطفی برای گروه هنری سافاتا محسوب می‌شود. از این مسیر و حس و حال این موفقیت بگویید.؟
– موفقیت در جشنواره ملل، بیش از آنکه یک افتخار فردی باشد، پاداش ماه‌ها کار گروهی، عرق ریختن در تمرینات فشرده و باور عمیق بچه‌ها و عوامل به این اثر بود. وقتی هیئت داوران یک جشنواره معتبر، اثر را در سه ضلع اصلی یعنی کارگردانی، متن و موسیقی شایسته تقدیر و برگزیده می‌داند، نشان می‌دهد که نگاه تخصصی ما به تئاتر کودک و نوجوان راه درستی را پیموده است. ما در گروه هنری سافاتا معتقدیم که مخاطب کودک، باهوش‌تر و نکته‌سنج‌تر از آن است که با کارهای کلیشه‌ای و دم‌دستی راضی شود. این جوایز به ما مسئولیت سنگین‌تری داد تا در اجرای عموم با قدرت بیشتری ظاهر شویم.
– امیررضا آبی : به عنوان نویسنده، بزرگترین دغدغه‌ام این بود که متن به دام شعارزدگی نیفتد. در «کلبه ممنوعه» تلاش کردم جهانی خلق کنم که در عین برخورداری از استانداردهای دراماتیک، با دنیای درونی کودک امروز همسو باشد. اینکه واژگان و دیالوگ‌ها توانسته‌اند هم با مخاطب ارتباط برقرار کنند و هم نظر داوران جشنواره ملل را جلب نمایند، نشان می‌دهد که کلمات روی صحنه به درستی نشسته‌اند.
-خانم زمانی، هدایت و کارگردانی بازیگران کودک همواره با موانع و ظرافت‌های خاصی همراه است. سخت‌ترین چالش شما در این پروژه برای رسیدن به این سطح از پختگی بازیگری چه بود؟
– فاطمه زمانی: بازیگری کودک یکی از سخت‌ترین و در عین حال لطیف‌ترین شاخه‌های هنرهای نمایشی است. بزرگترین چالش من به عنوان کارگردان، حفظ اصالت و سادگی ذاتی بچه‌ها و در عین حال آموزش تکنیک‌های دقیق بازیگری به آن‌ها بود. متأسفانه گاهی در تئاتر کودک شاهد «ادا درآوردن» و تقلیدهای گل‌درشت هستیم؛ اما رویکرد من در کارگاه‌ها و تمرینات گروه سافاتا بر مبنای «فعل‌محوری» و درک درام بود.
بازیگر کودک نباید نقش بازی کند، بلکه باید در لحظه «زندگی» کند. ما ساعت‌ها روی تمرکز، حس، بدن و بیان کار کردیم تا بچه‌ها به جای حفظ کردن مکانیکی دیالوگ‌ها، با پوست، استخوان و عواطف پاک خود وارد جهان نمایش شوند. صداقت عریانی که روی صحنه از این کودکان می‌بینید، نتیجه همین تمرینات مستمر و روانشناختی است.
– شیوه اجرایی نمایش «کلبه ممنوعه» ترکیبی هوشمندانه از فضاهای رئالیستی، مدرن و سورئال است. چگونه این مرزهای متفاوت را در مقام کارگردان مدیریت کردید تا به یک‌دست‌سازی اثر لطمه نزند؟
– فاطمه زمانی: دنیای ذهنی و تخیل کودکان، خط‌کشی‌شده و بوروکراتیک نیست. آن‌ها در کسری از ثانیه می‌توانند از یک اتاق معمولی به کهکشان‌های دوردست سفر کنند. به همین دلیل، نمی‌توانستیم نمایش را در قالب خشک و محدود رئالیسم نگه داریم.
ما ساختار اجرا را به صورت سیال طراحی کردیم؛ نمایش با فضایی کاملاً رئال و ملموس آغاز می‌شود تا مخاطب با کاراکترها و مسئله آن‌ها همذات‌پنداری کند. اما به محض اینکه قصه اوج می‌گیرد و چالش‌های درونی رخ می‌نمایند، پرده‌های واقعیت کنار می‌رود و وارد جهان مدرن و سورئال می‌شویم. طراحی نور، فضاسازی بصری، حرکت بدن و موسیقی متن، ابزارهایی بودند که به ما کمک کردند این انتقال فضا برای تماشاگر کاملاً طبیعی، روان و در عین حال شگفت‌انگیز جلوه کند.
– امیررضا آبی : از زاویه نگارش نیز همین رویکرد دنبال شد. ساختار دراماتیک «کلبه ممنوعه» به گونه‌ای مهندسی شد که لایه‌های زیرین داستان، مفاهیمی عمیق‌تر از یک قصه ساده را به ذهن مخاطب منتقل کند. تلفیق المان‌های مدرن زندگی امروزی با فضای فانتزی و سورئال، به نویسنده و کارگردان اجازه می‌دهد که همزمان با سرگرم کردن مخاطب، ذهن او را به چالش بکشد و دغدغه‌های فکری او را فعال کند.
در پایان، سخن شما با مخاطبان، خانواده‌ها و جامعه هنری چیست؟
فاطمه زمانی: تئاتر مستقل کودک، نیازمند حمایت معنوی و حضور گرم مخاطبان است. از تمام خانواده‌ها، اهالی رسانه، مدرسان و دوستداران هنر دعوت می‌کنیم از ۲۴ آبان‌ماه با حضور در سالن اصلی تئاتر محراب، حامی این فرشتگان هنرمند روی صحنه باشند. دیدن این نمایش نه تنها یک تفریح سالم برای کودکان است، بلکه فرصتی است برای بزرگسالان تا دوباره به دنیای پاک و پر از تخیل کودکانگی سر بزنند.
– امیررضا آبی: منتظر حضور پرشور شما در سالن محراب هستیم تا سفری خاطره‌انگیز را در «کلبه ممنوعه» با هم تجربه کنیم.
خرید بلیت این نمایش هم‌اکنون از طریق سایت تیوال امکان‌پذیر است.
