عصرآزادی آنلاین/ به قلم سید وحید پیمان
مصاحبه اخیر معاون وزیر امور خارجه ارمنستان نشان داد که برخلاف فضاسازیهای برخی جریانهای داخلی، توافق زنگزور نه به معنای حذف ایران است و نه نشانه حضور امنیتی آمریکا در منطقه. برعکس، مقامات ایروان صراحتاً اعلام کردهاند که ملاحظات ژئوپولیتیکی ایران در این توافق مورد توجه قرار گرفته، مرز تاریخی ایران و ارمنستان تحت هیچ شرایطی تغییر نخواهد کرد، و گشایش مسیرهای ارتباطی میتواند دسترسی تهران به دریای سیاه را تقویت کند. این موضع روشن، همسویی با خطوط قرمزی است که رئیسجمهور ایران بر آن تأکید کرده است.
با این حال، در داخل کشور هنوز صدای جریان روسوفیل – چه در قامت دیپلمات پیشین، چه در قالب نماینده مجلس – بلند است؛ جریانی که از حذف روسیه در این توافق آزرده خاطر شده و بیپروا بر طبل تنشزایی میکوبد. در شرایطی که ایران با بحران مذاکرات هستهای، خطر بازگشت مکانیسم ماشه و افزایش فشارهای بینالمللی دست به گریبان است، حمله به رئیسجمهور و تیم سیاست خارجی نه تنها کمکی به منافع ملی نمیکند، بلکه ایران را بیش از پیش در انزوای ژئوپولیتیکی فرو میبرد.
تجربه نشان داده است که سیاست «نگاه یکسویه به شرق» و وابستگی به روسیه، نتیجهای جز عقبماندن ایران از تحولات منطقهای و جهانی نداشته است. روسیه در بزنگاههای حساس، همواره منافع خود را بر ایران ترجیح داده و بارها از کارت ایران در بازیهای ژئوپولیتیک با غرب سوءاستفاده کرده است. ادامه این مسیر خطا، تنها ایران را از فرصتهای بزرگ همکاری منطقهای محروم میکند.
امروز ایران بیش از هر زمان دیگر نیازمند دیپلماسی متوازن و چندجانبه است؛ دیپلماسیای که بر پایه منافع ملی و نه تمایلات ایدئولوژیک روسوفیلها استوار باشد. تعمیق روابط با همسایگان – بهویژه جمهوری آذربایجان و ارمنستان – باید در اولویت سیاست خارجی قرار گیرد. این همکاریها نه فقط میتواند گرههای اقتصادی ایران را بگشاید، بلکه نقش تهران را بهعنوان بازیگری فعال و مسئول در ثبات قفقاز جنوبی تثبیت میکند.
ایران در لحظهای حساس از تاریخ دیپلماسی خود قرار دارد. در چنین شرایطی، صدای منافع ملی باید بر هر صدای جانبدارانهای غلبه کند. روسوفیلها اگر دلسوز ایران هستند، باید بپذیرند که دوران سیاست شکستخورده نگاه به شرق سپری شده است؛ امروز زمان آن است که ایران با نگاه به همه همسایگان، از شرق و غرب، شمال و جنوب، برای آیندهای امنتر و قدرتمندتر گام بردارد.
