پرستاران؛ سخت‌کوش با حقوق ناکافی!

آذربایجان شرقی با کمبود شدید نیروی حوزه سلامت به ویژه در بخش پرستاری مواجه است که این کمبودها باعث افزایش فشار کاری و اضافه‌کارهای اجباری برای پرستاران مراکز درمانی استان شده است که اگر روال فرسایشی فعلی برای پرستاران آذربایجانی تداوم یابد، آنها برای رفع مشکلات روحی، جسمی و صنفی خود اعتراض خواهند کرد که آن‌هم به صورت مستقیم با سلامت بیماران و نیازمندان ارتباط دارد لذا در حالی که پرستاران با ۲۵ سال سابقه می توانند بازنشسته شوند اما به علت نیاز، گاهاً با درخواست پرستاران برای بازنشستگی پیش از موعد، موافقت نمی شود و آنها مجبور به خدمت ۳۰ ساله می‌شوند!

رئیس نظام پرستاری تبریز با ابراز نگرانی از کمبود شدید نیروی پرستاری در سطح استان آذربایجان شرقی، این وضعیت را تهدیدی جدی برای سلامت جامعه هدف حوزه سلامت و بیماران منطقه شمال‌غرب کشور عنوان کرد و گفت: استاندارد کشوری نسبت پرستار به تخت بستری ۱،۸ است در حالی که این رقم در آذربایجان شرقی تنها ۰،۸۳ بوده و کمتر از نصف میانگین کشوری است.

“مهدی ظلی” افزود: این شرایط باعث فشار مضاعف بر پرستاران شاغل، اجبار به اضافه‌کاری‌های سنگین و در نهایت تهدید سلامت بیماران می‌شود، اگرچه همکاران پرستار ما با تمام توان به بیماران خدمت می‌کنند اما با افزایش تعداد بیماران تحت مراقبت، زمان کافی برای ارائه خدمات باکیفیت وجود نخواهد داشت.

وی با اشاره به افتتاح بخش‌ها و تخت‌های جدید در بیمارستان‌ های آذربایجان شرقی اضافه کرد: تا زمانی که جذب کافی نیروی پرستاری صورت نگیرد، افزایش تخت‌ها تأثیر چندانی بر بهبود کیفیت خدمات بالینی نخواهد داشت.

ظلی با ذکر این نکته که در سال‌های اخیر رغبت فارغ‌التحصیلان رشته پرستاری برای استخدام به دلیل حقوق پایین، شرایط دشوار کاری و نبود انگیزه‌های کافی به شدت کاهش یافته است هشدار داد: پیش از افتتاح بیمارستان یکهزار و ۵۰۰ تختخوابی جدید تبریز باید اقدامات لازم برای جذب نیروی کافی انجام گیرد.

یک فعال حوزه نظام پرستاری با اشاره به اینکه کمبود پرستار به مرز بحران رسیده است گفت: تعرفه خدمات پرستاری پایین و رفاهیات آن ناچیز است و قانون مشاغل سخت نیز به درستی اجرا نمی‌شود لذا لازم است در دولت و نهادهای تصمیم‌گیر تغییر نگرش به جامعه پرستاری اتفاق بیفتد.

“مرتضی سپهریان” افزود: متأسفانه کمبود نیروی پرستاری در جامعه به وضعیت هشدار رسیده است به طوری که امروزه، نسبت پرستار به تخت‌های بیمارستانی در وضعیت مطلوب قرار ندارد در حالی که بر اساس استاندارد باید حدود ۱،۸ پرستار برای یک تخت داشته باشیم اما این استاندارد به شدت کاهش یافته و به حدود ۰،۹ پرستار و حتی در برخی از شهرهای مرزی به حدود ۰،۶ پرستار رسیده است!

وی با ابراز امیدواری در خصوص تصمیم‌گیری‌های مناسب برای جبران کمبود قشر پرستار اضافه کرد: با توجه به بازنشستگی نیروها و اضافه شدن تخت‌های بیمارستانی از یک طرف و نیاز جامعه در بحران‌ها و همچنین وضعیت سالمندی که کشور را تهدید می‌کند، ضرورت دارد برای تأمین نیروی انسانی کافی در حوزه پرستاری تصمیم‌های ایده‌آلی اخذ گردد.

سپهریان تاکید کرد: در زمینه تعرفه پرستاری، کارهای خوبی صورت گرفته، اما لازم است تغییرات ویژه‌ای در تعرفه ایجاد شود زیرا بیمه‌ها برای تغییر به‌ شدت مقاومت می‌کنند؛ به‌ عنوان خریداران خدمت، خدمات پرستاری را با مبلغ ناچیزی خریداری می‌کنند که امیدواریم با اهتمام دولت چهاردهم‌، این مشکل پرستاران نیز برطرف شده و خدمات پرستاری به قیمت واقعی و ارزشمند خریداری شود.

وی با اشاره به اهمیت موضوع نگهداشت نیروی پرستاری نیز یادآور شد: امروزه شغل پرستاری جذابیت‌های خود را از دست داده است زیرا حقوق ناکافی، مزایای اندک، کار سخت و پر استرس، خدمات رفاهی ناچیز، تأخیر در پرداخت‌ها و غیره بلای جان پرستاری شده و موجب کاهش ظرفیت برای نگهداشت نیروهای این حوزه شده است.

با نیم نگاهی بر آمارها مشخص می‌شود در کل کشور کمبود پرستار وجود دارد اما آذربایجان شرقی در مقایسه با سایر استان‌های ایران عقب مانده و از کمبود نیروی پرستار در بیمارستان‌های خود رنج می برد در حالی که کمبود پرستار می تواند فاجعه بار باشد که همانا در دوران شیوع ویروس کرونا تاثیر خود را به خوبی نشان داد!

آن‌طور که فعالان حوزه بهداشت و درمان می‌گویند مراکز درمانی شهرهای آذربایجان شرقی نیازمند جذب نیرو هستند تا بتوانند خدمات بهتری به ساکنان نقاط دور و نزدیک این استان ارائه دهند زیرا مردم این استان نباید همانند مناطق کم‌برخوردار کشور از کمبود پرستار رنج برده و در مضیقه باشند.

این در حالی است که بیمارستان های آذربایجان شرقی، استان های همجوار را هم تحت پوشش خود قرار می دهند و طبیعتاً کمبود نیروی پرستار یک تهدید امنیتی و سلامتی است و برای اینکه بیمارستان‌های این استان خالی نباشد مراکز درمانی بالاجبار به صورت قراردادی و شرکتی پرستار جذب می کنند که در آن حالت هم، پرستاران از لحاظ حقوق و مزایا در تنگنا قرار می‌گیرند.

به گفته کارشناسان حوزه درمان، تامین امنیت کاری، معیشت و رفاه پرستاران بیمارستان‌های دولتی امر بسیار مهمی است که علاوه بر افزایش نیرو نیازمند ایجاد انگیزه کار مطلوب هم در کادر پرستاری هستیم تا بیماران و نیازمندان مراجعه کننده به مراکز درمانی به سهولت مورد مداوا و مراقبت قرار گیرند که این انگیزه باید به شکل‌های مختلف پاداش، افزایش حقوق و تکریم باشد در حالی که از این بابت اغلب پرستاران آذربایجان شرقی با چالش‌های متعددی روبرو هستند.

بدین ترتیب و علیرغم همه این کمبودها و ضعف‌های سیستم درمانی، پرستاران آذربایجانی با جدیت و مسئولیت‌پذیری به کار خود ادامه می دهند هرچند ممکن است در آینده با مشکلات شدیدتری مواجه شوند زیرا جامعه به سوی سالمندی پیش می رود و نیاز به افزایش پرستار نمود بیشتری می یابد و اگر روال فعلی تداوم یابد وای به حال شهروندانی که در آینده در بیمارستان بستری شوند!