نقش استراتژیک آذربایجان شرقی در حوزه تجارت با تکمیل کریدور جلفا - کلاله از نگاه "عصرآزادیآنلاین"
کریدور ارس، تعریف جدید تجارت ایران در جهان
عصرآزادی آنلاین/ شهرام صادق زاده
وقتی از آذربایجان شرقی صحبت به میان میآید در اصل، منطقهای از ایران را به خاطر میآوریم که دارای ظرفیتهای بیشماری بوده و میتوان با فعالسازی و بهرهمندی از آنها گام بزرگی در جهت شکوفایی شمالغرب ایران برداشت.
کریدور ارس در مسیر جلفا به کلاله یکی از ابتکاراتی است که میتواند با ایجاد پیوند میان دو سوی ارس از طریق قلمرو سرزمینی منطقه قفقاز نقشآفرینی کند؛ کریدوری که قرار است از استان آذربایجان شرقی عبور کرده و روستای آقبند در بخش جنوب غربی بخش زنگیلان کشور آذربایجان را به شهر اردوباد در جنوب جمهوری خودمختار نخجوان متصل کند.
در حقیقت، در طول این مسیر مرزی حدود ۵۰ روستا با دو شهرستان جلفا و هادیشهر وجود دارند که مردم آنها میتوانند از مواهب راهاندازی این کریدور بینالمللی به صورت مستقیم بهرهمند شده و درآمد قابل توجهی داشته باشند.
متأسفانه برخی از مسئولان طی سالهای گذشته با تفکرات نادرست و مُغرضانه در خصوص جاده ترانزیتی کلاله – جلفا غفلت کردهاند در حالی که تداوم کمتوجهی به این مرز، با توجه به همسایگی و اشتراکاتی که با کشورهای حوزه قفقاز داریم میتوانست موجب انزوای ما در آینده نه چندان دور شود و چه عجب که بالاخره متوجه شدند…
◾️جلفای ایران با احداث ۵ پل بزرگ به کشور آذربایجان متصل میشود
جاده کلاله – جلفا مسیری است که به “کریدور ارس” معروف است و با حدود ۱۰۰ کیلومتر طول، در سطح ملی با سرعت تمام اجرا میشود.
همان جادهای که طی دو دهه گذشته از سوی ایران به کشور آذربایجان برای اتصال به جمهوری خودمختار نخجوان خدمات میداده و بعد از جنگ ۲۰۲۰ میلادی قره باغ که آذربایجان خاک اشغال شده خود را از ارمنستان پس گرفت، این مسیر کوتاهتر شده و با توجه به شرایط جدید، ایران اقدام به بهسازی، نوسازی و تعریض جاده قبلی کرده است.
این پروژه که در کریدور شرق به غرب واقع شده است از کلاله شهرستان جلفا در شمال استان آذربایجان شرقی آغاز و با احداث ۲۱ پل و ۵ پل بزرگ به کشور آذربایجان متصل میشود که از این حیث یکی از مهمترین پروژههای راه آهن و راه کریدور ارس، احداث پُل جاده آقبند بر روی رودخانه ارس است.
ارتباطات تجاری بین دو سوی رود تاریخی ارس که به عنوان مرز طبیعی بین ایران و مناطق قفقاز بهویژه کشورهای آذربایجان و ارمنستان فعلی شناخته میشود، به دلایل جغرافیایی، تاریخی و فرهنگی از اهمیت زیادی برخوردار است.
بر اساس منابع تاریخی نیز، ژان شاردن – جهانگرد فرانسوی – که در دوران صفویه به ایران سفر کرده بود، به عبور از رود ارس و نقش آن در تجارت بین ایران و مناطق قفقاز پرداخته و در سفرنامه خود به وضعیت راهها، پلهای ساخته شده روی ارس و ارتباطات تجاری بین ایران و قفقاز بهویژه در مناطق نخجوان و ایروان اشاره میکند که کاروانسراها و بازارهایی که در این مسیر قرار داشته و موجب رونق اقتصادی اروپا از طریق مشرق زمین میشده است!
◾️مسیر جلفا – کلاله اتصال زمینی روسیه به هند را تسهیل خواهد کرد
جلفا یکی از مهمترین شهرهای مرزی در حاشیه رود تاریخی ارس یا همان آراز است که به عنوان نقطهای مهم برای تجارت و ارتباط بین ایران و حوزه قفقاز شناخته میشود و نخستین مسیر ریلی ایران نیز در مسیر تبریز – جلفا – نخجوان احداث شده است که از اهمیت جایگاه این شهر در تجارت و اقتصاد منطقه شمالغرب کشور حکایت دارد.
از دوران صفویه تا قاجار، این مسیر به عنوان یکی از گذرگاههای اصلی کاروانهای تجاری بود که کالاهایی مانند ابریشم، ادویهجات و صنایع دستی را بین ایران و کشورهای حوزه قفقاز جابجا میکردند و امروزه نیز جلفا یکی از مناطق مهم مرزی و تجاری ایران محسوب میشود.
فرماندار جلفا با اشاره به اینکه تکمیل کریدورهای بین المللی میتواند پیشران رشد اقتصادی، جذب سرمایه گذاری و ارتقای جایگاه ترانزیتی این شهرستان مرزی باشد گفت: این شهرستان مرزی با برخورداری از موقعیت راهبردی در حاشیه رود ارس و دسترسی به بازارهای منطقهای، قابلیت تبدیل شدن به یکی از قطبهای مهم ترانزیت و تولید در شمالغرب کشور را دارد.
“یحیی دشتی” تکمیل کریدور راهبردی جلفا – کلاله را از مهمترین پروژههای زیرساختی منطقه دانست و افزود: این مسیر با اتصال به کشور آذربایجان و جمهوری خودمختار نخجوان میتواند نقش مؤثری در تسهیل تبادلات تجاری و تقویت جایگاه ایران در کریدور بینالمللی شمال – جنوب ایفا کند؛ مسیری که اتصال زمینی روسیه به هند را تسهیل خواهد کرد.
وی تاکید کرد: با تداوم سرمایهگذاری در زیرساختها، تقویت ظرفیتهای ترانزیتی و حمایت از تولید، جلفا میتواند به یکی از کانونهای اصلی تجارت، صنعت و گردشگری در شمالغرب کشور تبدیل شود.
◾️تلاش بر این است مسیر جلفا – کلاله تا یک سال آینده به بهرهبرداری برسد
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی آذربایجان شرقی از تخصیص بیش از ۵ هزار میلیارد تومان به جاده جلفا – کلاله خبر داد و گفت: طرح راهسازی جاده کلاله تا جلفا به طول بیش از ۱۰۷ کیلومتر با توجه به تأکید رئیسجمهور، با جدیت در حال پیگیری بوده و با وجود توپوگرافی سخت و وجود تونلهای متعدد، تلاش میشود این مسیر تا یک سال آینده به بهرهبرداری برسد.
“حیدر فتحزاده” افزود: پیشرفت فیزیکی کل پروژه در حال حاضر حدود ۲۴ درصد است و هزینه اجرایی برای بهرهبرداری از ۱۰۰ کیلومتر از مسیر، ساخت ۵،۷ کیلومتر تونل و پایانه، تملک اراضی و رفع معارضین ملکی و تاسیساتی در مجموع بیش از مبلغ ۱۵ هزار میلیارد تومان برآورد میشود.
وی اضافه کرد: مسیر جلفا – کلاله، بخشی از کریدور شرق به غرب محسوب میشود که مکمل کریدور شمال به جنوب خواهد بود و نقشی مهم در اتصال استان آذربایجان شرقی به سایر کشورهای منطقه و حتی اروپایی ایفا خواهد کرد.
مسیر ارتباطی کلاله – جلفا به طول ۱۰۰ کیلومتر از جمله پروژههایی است که میتواند شرق آسیا را با کشورهای اروپایی پیوند بزند؛ مسیری که به کریدور ارس شهرت یافته و با تکمیل آن وضعیت اقتصادی ساکنان استانهای شمالغرب کشور تغییر خواهد کرد.
بدین ترتیب، با توجه به اینکه سالانه حدود یک میلیون تُن ترانزیت ورودی و خروجی کالا از دو پایانه مرزی جلفا و نوردوز انجام میشود و بیش از ۵۰۰ هزار مسافر ایرانی و خارجی نیز از طریق این پایانهها تردد میکنند لذا کریدور ارس با قرار گرفتن در مسیر کریدور شرق به غرب، پل ارتباطی شرق آسیا با کشورهای اروپایی محسوب شده و باید در هر دو محور جادهای و ریلی تکمیل شود.
