آذربایجان شرقی دوستدار صادرات غیرنفتی

عصرآزادی/ شهرام صادق زاده

آذربایجان شرقی یکی از استان های مهم ایران است که در شمال غربی کشور و در نزدیکی مرز کشورهای آذربایجان، ترکیه و ارمنستان قرار دارد، این استان به دلیل تاریخ غنی، فرهنگ کهن و موقعیت جغرافیایی استراتژیک خود از اهمیت ویژه ای در ایران برخوردار است و اکثر شهرهای آن به عنوان مراکز صنعتی و تجاری بزرگ کشور شناخته می شوند.
این استان همچنین به عنوان دروازه‌ای به کشورهای اوراسیا و آسیای میانه، از ظرفیت های فراوانی در زمینه تولید، تجارت و صادرات برخوردار است، زیرساخت های حمل ونقل این استان به ویژه در زمینه راه آهن و جاده ها، موجب تسهیل فرآیند صادرات به کشورهای مختلف می شود و از این رو، محصولات آذربایجان شرقی در بازارهای جهانی با استقبال خوبی مواجه هستند.
“گمرک” و “صادرات” دو موضوع زنجیره ای است که در استان های مرزی از اهمیت ویژه ای برخوردار است اما جایگاه این مقوله در آذربایجان شرقی به عنوان یک استان صنعتی و تولید محور بیش از سایر مناطق ایران است و همین امر، نقش صادراتی این استان استراتژیک را بیش از پیش پررنگ تر می کند.

رشد ۴۱ درصدی صادرات آذربایجان شرقی و عبور از مرز نیم‌ میلیارد دلار در ۳ ماهه اول سال ۱۴۰۵ خبر بسیار مسرت‌بخش برای فعالان اقتصادی و رسانه‌ای محسوب می‌شود تا یکبار دیگر به پتانسیل تولید بالای برخی از اقلام صادراتی در استانهای تولیدمحور ایران همچون آذربایجان شرقی توجه شود که آن از مسیر توسعه بنادر خشک و فضاهای لجستیکی استان امکان‌پذیر است…

◾️شناسایی مسیر‌های جدید برای صادرات کالا‌های استان ضروری است

صادرات از آذربایجان شرقی به‌ عنوان استان پیشران توسعه اقتصادی، نیازمند نگاهی هوشمندانه، علمی و آینده‌نگر است تا بتواند جایگاه واقعی خود را در رشد پایدار اقتصادی کشور تثبیت کند زیرا تولید باکیفیت، تسهیل‌گر تجارت است و تجارت روان نیز موجب تولید کالاهایی با اقبال جهانی می‌شود لذا بر این اساس، باید زیرساخت‌های دانش‌بنیان، فناوری‌های نوین و سیاست‌های تشویقی برای صادرکنندگان بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.
رئیس کمیسیون صادرات و مدیریت واردات اتاق بازرگانی تبریز بر لزوم شناسایی مسیر‌های جدید برای صادرات کالا‌های آذربایجان شرقی به خارج تاکید کرد و گفت: ترکیه، کشور‌های عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا و روسیه از بهترین گزینه‌ها برای توسعه تجارت جایگزین محسوب می‌شوند چرا که هم از نظر وسعت بازار و هم از منظر مسیر‌های ترانزیتی دارای ظرفیت‌های قابل توجهی هستند و عراق نیز از دیگر بازار‌های مهم و دارای پتانسیل برای گسترش مبادلات تجاری است.
“سیدیوسف حسینی” با اشاره به سابقه آذربایجان‌ شرقی در تجارت با کشور‌های شمالی افزود: این استان به دلیل تجربه طولانی مدت در فعالیت‌های تجاری در کریدور شمال و همجواری با بازار‌های هدف می‌تواند نقش محوری و راهبری در توسعه تجارت این کریدور ایفا کند لذا توسعه روابط اقتصادی و تجاری بین دو کشور ایران و روسیه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و در این راستا باید اقدامات متعددی در حوزه زیرساخت‌های بانکی و تجاری انجام گیرد تا زمینه افزایش جابجایی کالا و رونق مبادلات میان دو کشور فراهم گردد.
به اعتقاد کارشناسان اقتصادی، آذربایجان شرقی این ظرفیت را دارد تا به مرکز صادراتی محصولاتی که حتی در استان تولید نمی شود نیز تبدیل گردد که نمونه آن را در صادرات خرما از این استان به عینه دیده‌ایم که همانا خرما، محصول آذربایجان شرقی نیست اما بیشترین و بزرگترین محموله‌های صادراتی خرمای ایران از این استان ارسال می گردد.

◾️گمرک تبریز با ثبت ۳۴۰ میلیون دلار صادرات بدون‌ رقیب در منطقه است

نقش محوری بخش خصوصی آذربایجان شرقی در اقتصاد ایران بر کسی پوشیده نیست، در شرایطی که اقتصاد کشور نیازمند تقویت زیرساخت‌های تولیدی و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی است سرمایه‌گذاری در تولید به‌ عنوان یکی از ارکان اساسی اقتصاد مقاومتی اهمیت دوچندان یافته است.
آذربایجان شرقی به عنوان یک استان صنعتی، ۵۸ شهرک و ناحیه صنعتی مصوب دولتی و ۱۲ شهرک صنعتی غیردولتی را در خود جای داده است که از این تعداد ۵۱ شهرک صنعتی دولتی و ۹ شهرک صنعتی غیردولتی در مرحله بهره برداری قرار دارند و از حدود ۴ هزار و ۸۰۰ واحد صنعتی در سطح آذربایجان شرقی، ۴ هزار و ۳۴۲ واحد صنعتی در شهرک‌های صنعتی استان مستقر هستند.
ناظر گمرکات آذربایجان شرقی اخیراً از ثبت رکوردی چشمگیر در تجارت خارجی این استان خبر داد و اعلام کرد که در ۳ ماهه نخست سال ۱۴۰۵، بیش از ۸۸۹ هزار تُن کالا به ارزش ۵۴۲ میلیون دلار از گمرکات این استان تولیدمحور راهی بازارهای جهانی شده است.
“علی‌اصغر عباس‌زاده” افزود: این میزان صادرات که نسبت به مدت مشابه سال قبل، ۴۱ درصد رشد ارزشی و ۲۲ درصد افزایش وزنی را نشان می‌دهد، حکایت از جهشی قابل‌توجه در فعالیت‌های تجاری منطقه دارد.
وی، نقش پررنگ گمرک تبریز را در این موفقیت برجسته خواند و اضافه کرد: گمرک تبریز با ثبت ۳۴۰ میلیون دلار صادرات و سهم ۶۹ درصدی از کل ارزش، بدون‌ رقابت در صدر جدول قرار دارد و پس از آن، گمرک سهلان با ۱۱۲ میلیون دلار در جایگاه دوم ایستاده است.

وی با اشاره به اینکه سبد صادراتی آذربایجان شرقی عمدتاً شامل محصولات استراتژیکی همچون چدن، آهن و فولاد، فرآورده‌های پتروشیمی، مس و مصنوعات، روی و میوه‌های خوراکی است که معمولاً به مقاصد همسایه و بازارهای کلیدی نظیر ترکیه، عراق، ارمنستان، افغانستان و گرجستان ارسال می‌شود از واردات ۱۱۰ هزار تنی کالا به ارزش ۲۶۹ میلیون و ۶۷۰ هزار دلار طی این مدت خبر داد و اضافه کرد: عمده کالاهای وارداتی شامل ماشین‌آلات مکانیکی، توتون، قطعات خودرو، گوشت و تجهیزات راهسازی است که از کشورهای ترکیه، امارات، چین، آلمان و روسیه تأمین شده‌اند.
عباس‌زاده به واردات ۳۶،۶ هزار تن کالاهای اساسی به ارزش ۶۱،۷ میلیون دلار اشاره کرد و اقلامی همچون گوشت قرمز، حبوبات، کنجاله سویا، دارو، برنج، روغن و ذرت را از جمله این محموله‌ها برشمرد که نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی منطقه ایفا می‌کنند و یادآور شد: در این بازه زمانی ۶۶ هزار و ۳۱۱ میلیارد ریال درآمد گمرکی وصول شده است که از رشد چشمگیر ۱۷۹ درصدی این درآمد نسبت به سال قبل برخوردار است که نشان از پویایی اقتصادی و شفافیت هرچه بیشتر در فرآیندهای گمرکی دارد.
بدین ترتیب، بازرگانان و فعالان حوزه صادرات آذربایجان شرقی معتقدند عواملی مانند عوارض صادراتی، وضع قوانین بدون نظرخواهی از بخش خصوصی و تجار و بازرگانان و کمبود نقدینگی از عمده موانع پیش روی توسعه صادرات این استان به شمار می رود که صرف‌نظر از وعده و شعارها، باید برای گشایش صادرات شایسته جایگاه منطقه آذربایجان، کمر همت بست!