سلامِ آذربایجان شرقی به فدراسیون روسیه

بازار ۶۰۰ میلیارد دلاری روسیه فرصتی بی‌نظیر برای توسعه صادرات استانهای ایران است اما در سایه بی‌تدبیری‌ها، سهم کشور از این بازار بزرگ تنها یک میلیارد دلار است؛ آماری که یک زنگ هشدار محسوب شده و نشان می‌دهد ظرفیت‌های استان‌های صنعتی و تولیدمحور همچون آذربایجان شرقی، هنوز به‌ طور کامل به کار گرفته نشده است.

آذربایجان شرقی با برخورداری از صنایع متنوع در حوزه‌هایی مانند صنایع غذایی، پتروشیمی، ماشین‌آلات، نساجی، قطعه‌سازی و حتی صنایع نوآورانه می‌تواند نقش کلیدی در افزایش سهم ایران از بازار روسیه ایفا کند اما چرا تاکنون این اتفاق نیفتاده است جای تعجب و بسی تامل دارد.

صنایع غذایی استان و محصولات گلخانه ای، به‌ویژه شیرینی و شکلات، خشکبار و لبنیات، از کیفیت و شهرتی جهانی برخوردارند و می‌توانند در بازار روسیه جایگاه ویژه‌ای پیدا کنند، همچنین صنایع قطعه‌سازی و ماشین‌آلات تبریز که از دیرباز زبانزد بوده‌اند، می‌توانند نیازهای صنعتی روسیه را تأمین کنند.

علاوه بر این، شرکت‌های دانش‌بنیان و SMEها یا همان شرکت‌های پرتعداد کوچک و متوسط آذربایجان شرقی که در حوزه‌های فناوری و نوآوری فعالیت می‌کنند، می‌توانند با ارائه محصولات با ارزش افزوده بالا، سهم این استان صنعتیرا در صادرات افزایش دهند.

به گفته فعالان اقتصادی آذربایجان شرقی، با وجود ظرفیت‌های گسترده، چند مانع اصلی باعث شده‌اند که شرکت‌های این نتوانند سهم خود را از بازار روسیه به دست آورند؛ نبود زیرساخت‌های کافی برای حمل‌ونقل کالا از استان به روسیه، ضرورت حضور در نمایشگاه‌های بین‌المللی و سخت‌ گیری‌های گمرکی، بهداشتی و استانداردی در بازار روسیه از آن دست مشکلات‌اند که باید مورد واکاوی قرار گیرند.

رئیس اتاق بازرگانی تبریز با اشاره به اینکه بازار روسیه برای فعالیت تجار و فعالان اقتصادی آذربایجان شرقی نامحدود و وسیع است معتقد است: یکی از راه‌های گسترش حضور فعالان اقتصادی آذربایجان شرقی در این بازار، رفع اشکالات موجود در محصولات داخلی است.

یونس ژائله با بیان اینکه در زمان کنونی چندین شرکت‌ فعال از آذربایجان شرقی در بازار روسیه حضور دارند افزود: پرهیز از فعالیت‌های انفرادی و افزایش حضور تیمی در بازارهای بین‌المللی ضروری است.

وی اضافه کرد: اعمال تحریم‌های بین‌المللی علیه روسیه فرصت مناسبی برای گسترش مبادلات تجاری با این کشور بوده و گسترش این مبادلات منوط به بهبود کیفیت محصولات از یک سو و کاهش قیمت‌ نهایی محصولات از سوی دیگر است.

ژائله یکی از مهمترین چالش‌های موجود در راه مبادلات اقتصادی با روسیه را عدم آشنایی تجار با قوانین این کشور اعلام کرد و یادآور شد: بر این اساس اتاق بازرگانی تبریز تلاش می‌کند تا با برگزاری دوره‌های آموزشی در رابطه با افزایش مهارت در تجارت با روسیه، صادرکنندگان و واردکنندگان استان را توانمندتر کند.

رییس اتاق بازرگانی تبریز با اشاره به اینکه هزینه حضور در روسیه برای تجارت هنگفت است تاکید کرد: اگر تاجری به صورت انفرادی در این کشور اقدام به تاسیس شعبه کند، با مشکلات عدیده‌ای مواجه خواهد شد به همین منظور اتاق تبریز در نظر دارد با تشکیل مقر و میز مشترک در روسیه و ایجاد فضای مناسب برای بازاریابی شرکت‌های آذربایجان شرقی، هزینه‌های جاری این واحدها را تا حد زیادی کاهش دهد.

در میان جمهوری‌های خودمختار داخل فدراسیون روسیه، تاتارستان از مناطق توسعه یافته روسیه محسوب می‌شود گرچه سایر جمهوری‌های نزدیک روسیه به مرزهای ایران همچون داغستان را نیز نباید نادیده گرفت.

جمهوری تاتارستان یکی از مناطق عمده نفتی و صنعتی فدراسیون روسیه است که در استخراج نفت، ماشین‌سازی، کشتی‌سازی و همچنین پارک‌های فناوری و دستاوردهای علوم ربات و بیوتکنولوژی، از قابلیت ‌های توانمندی در ایجاد فرصت‌های مشترک اقتصادی و تجاری برخوردار است و آذربایجان شرقی باید از این امتیاز بهره‌مند گردد.

استان آذربایجان شرقی و جمهوری خودمختار تاتارستان، نقاط تحول‌ساز و البته تجارت‌محور ایران و روسیه به شمار می‌آیند و توسعه روابط تبریز و کازان مورد توجه طرفین بوده و می تواند موتور محرک همکاری‌های راهبردی میان دو استان باشد کمااینکه بر این اساس خواهرخواندگی این دو شهر، بستر و مقدمه خوبی برای توسعه مناسبات دوطرفه فراهم شده و سابقه این روابط تجاری در شهر تبریز به ۳۰۰ سال قبل باز می گردد و فعال بودن میز تجاری روسیه در اتاق بازرگانی تبریز نشانگر قابلیت ها و علاقه‌مندی‌های موجود در آذربایجان شرقی برای تقویت همکاری های اقتصادی با ایالت‌های روسیه است.

بدین ترتیب فعالان اقتصادی آذربایجان شرقی همواره از چالش‌های پیش‌روی تجارت با این کشور از قبیل لجستیک، عدم آشنایی با بازارهای CIS، عدم ارتباطات بین‌المللی مطلوب، عدم حضور شرکت‌های استانی در تصمیمات اتاق مشترک ایران و روسیه، مشکلات مرتبط با عدم آشنایی با قوانین کشور روسیه و ایجاد دبیرخانه اتحادیه اقتصادی اوراسیا در استان انتقاد کرده‌اند که معمولاً گوش شنوایی نداشته است!