اهمیت توجه به مشکلات توانخواهان آذربایجان شرقی به مناسبت روز جهانی معلولین از نگاه "عصرآزادی"
معلولان؛ چشمانتظارِ فراگیرسازی جامعه!
عصرآزادی آنلاین/ شهرام صادق زاده
معلولیت واژهای آشنا برای عموم مردم ماست، اما برخیها، آن را به یک ناتوانی عام معنی میکنند، در حالی که شاید فرد معلول، کاستی و نقص عضو داشته باشد اما میتواند در کنار سایر شهروندان به زندگی خود ادامه دهد کمااینکه افراد معلول اما موفقِ زیادی را سراغ داریم که پا به پای من و شما در فعالیتهای مختلف مشارکت دارند.
مناسبت ۳ دسامبر به عنوان روز جهانی معلولین که از سال ۱۹۹۲ از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد تعیین شده، فرصت مناسبی برای بازنگری در وضعیت معلولین شهرهای آذربایجان شرقی به عنوان یک استان پیشرو است زیرا مدارس استثنایی ایران از این منطقه استارت خورده و آذربایجانیها باید در فراهم نمودن شرایط برابر برای آنان تلاش کنند تا سطح کیفیت زندگی آنها ارتقا یابد.
شعار روز جهانی معلولین سال ۲۰۲۵ با عنوان “فراگیرسازی جامعه، تلفیق اجتماعی افراد دارای معلولیت” تعیین شده که بیانگر لزوم توجه روز افزون عموم شهروندان به این قشر مهم جامعه و زندگی در کنار آنهاست.
در حقیقت، همواره در تمام مراسم و آیینهای گرامیداشت قشر معلول آذربایجان شرقی از شعارهای احساسی و حمایتی سخن به میان میآید اما آنچه در عمل مشاهده میشود غفلت بزرگی است که در سطح دستگاههای اجرایی وجود دارد و معلوم نیست اگر خودِ مسئولان هم معلول بودند همین روند را در پیش میگرفتند یا نه…
به هیچوجه نمیتوان غفلت نامسئولان را در ازای معلولین توجیه کرد
وقتی از عدم توجه دستگاههای اجرایی و مسئولان نالایق سخن به میان میآید شاید در نگاه اول، برایشان خوشایند نباشد اما با قدم زدن در سطح شهرهای آذربایجان شرقی میتوانند غفلت از کوچکترین امکانات تردد آنها را لمس نمایند، حتی در یکی از همایشهای گرامیداشت روز جهانی معلولان، تردد آسان و بدون زحمت برای معلولان جسمی و حرکتی در نظر گرفته نشده بود و دریغ از احداث سطح شیبدار و ویلچررو برای تردد آسان معلولان که این قدر از بیتوجهی جای تعجب دارد!
وقتی انسان میبیند در همایش گرامیداشت روز جهانی معلولین، یک مادر مهربان قامت خود را خم کرده تا فرزندش را از پلهها بالا ببرد و خواهرش نیز به کمک آنها میآید تا برادرش را با ویلچر به سمت پلهها حرکت دهد دل هر شهروند مسئولیتپذیر به درد میآید و مهمتر اینکه وقتی این روش هم جواب نمیدهد و جوان معلول، خود از ویلچر پیاده شده و کشان کشان به سمت بالا میرود چه میتوان گفت و چگونه میشود غفلت مسئولان را توجیه کرد!؟
مشاهده این صحنه در همایش گرامیداشت معلولین دور از انتظار است و گویی به رسم عادت همیشه صرفاً برگزاری همایش برای مسئولان ما مهم است و جالب اینکه مسئولان یادشان میرود که مدعوین همایش چه کسانی هستند، شاید این معلولین با چشم امید به این همایش قدم میگذارند تا گره از کلاف پیچ در پیچ مشکلاتشان باز شود ولی بیتوجهی به ابتداییترین خواسته آنها که همانا مسیر هموار و بدون مانع است ذهنیتشان را آشفته کرده و درصد امید به حل سایر مشکلاتشان را به حداقل میرساند!
برخی از معلولین توان تهیه داروها و امکانات زندگی برای خود را ندارند!
گرچه مبلغ سوبسید اختصاصی برای مراکز نگهداری روزانه، شبانه و همچنین مستمری معلولان آذربایجان شرقی در یک سال گذشته یک رقم درشت و بیش از ۱۲ هزار میلیارد تومان را دربرگرفته است اما با این حال باز هم طبق اعلام مجموعه بهزیستی استان، مساعدت های مالی نیکوکاران آذربایجانی در این خصوص به شدت احساس میشود!
یک فعال حوزه توانبخشی معلولان در آذربایجان شرقی با اشاره به بخشی از مشکلات معلولان استان گفت: رفع مشکلات این قشر نیازمند کار جمعی و مشارکت همه آحاد جامعه اعم از دستگاهها، رسانهها و اقشار مختلف مردم است.
حسن صفری با اشاره به اینکه در سطح استان، شهرداری تبریز تا حدودی در زمینه مناسب سازی محیط شهری برای توانخواهان تلاش کرده است افزود: ولی رفع مشکلات این اقشار به تلاش بیشتر تمام دستگاههای متولی استان نیاز دارد.
وی با بیان اینکه احتمال ایجاد معلولیت برای همه افراد جامعه وجود دارد اضافه کرد: نبود خودروهای حمل و نقل و اتوبوسهای درون شهری ویژه توانخواهان و عدم استفاده از فضاهای عمومی و تفریحی شهر از جمله مشکلات توانخواهان و معلولین است.
صفری با ذکر این نکته که امکانات توانبخشی در سطح شهرهای آذربایجان شرقی در حد صفر است تاکید کرد: متاسفانه تعداد اندکی از معلولان جسمی و حرکتی توانسته اند به حق و حقوق خود دست یابند.
وی، معلولان را به نوعی زندانیان بدون جرم قلمداد کرد و یادآور شد: متاسفانه جامعه و عدم مناسب سازی محیط شهرها فعالیت معلولان را محدود کرده و وضعیت نامناسب اقتصادی نیز، مشکلاتشان را دوچندان نموده است به طوری که برخی از آنان توان تهیه داروها و امکانات زندگی برای خود را ندارند!
چرا معلولان سعی دارند حضور کمرنگتری در سطح جامعه داشته باشند!؟
بر اساس آمارها، گویا آذربایجان شرقی به لحاظ تعداد افراد معلول در رده ششم کشوری قرار دارد و با توجه به حجم فراوانی این افراد، رسیدگی به مشکلات جسمی، روانی، اقتصادی و معیشتی آنها بسیار سخت و پیچیده است.
از قرار معلوم، نزدیک به ۱۱ هزار دانش آموز معلول و بیش از یکهزار و ۲۰۰ دانشجوی معلول تحت حمایت و پوشش خدمات گوناگون ادارهکل بهزیستی آذربایجان شرقی قرار گرفتهاند تا با حمایتهای معیشتی، درمانی، پزشکی و توان بخشی از آنها، توانمندسازی جامعه معلولان استان شکل بگیرد.
مشکلات اقتصادی معلولان در آذربایجان شرقی همانند سایر استانهای کشور نیازمند توجه و اقدام جدی است و آنچه بیش از هر چیز به چشم میآید، ناتوانی در رفع مشکلات معلولان در حوزههای اشتغال، تردد، معیشت، بهداشت و آموزش است که باید سیاستگذاری و اقدامات جامعتری در زمینه رفع تبعیضها و فراهمکردن امکانات و خدمات ویژه برای افراد معلول انجام شود تا آنها نیز به عنوان شهروندان فعال و مؤثر در جامعه مشارکت کنند.
بعضی از معلولان آذربایجان شرقی سعی مینمایند حضور کمرنگتری در سطح جامعه داشته باشند زیرا نحوه برخورد صحیح با معلولین آموزش و فرهنگسازی نشده است، به همین خاطر باید در پی ایجاد بستری برای این فرهنگ سازی و آموزش افراد جامعه در مقابله با معلولین چاره ای اندیشید زیرا معلولین نیز جزوی از افراد استان بوده و حق دارند همانند سایر افراد جامعه به تفریح و انجام کارهایی که به آن علاقه دارند بپردازند.
بدین ترتیب، ایجاد فرصتهای شغلی مناسب، تأمین خدمات درمانی و آموزشی ویژه و تغییر نگرشهای اجتماعی نسبت به معلولیت ازجمله اقداماتی است که میتواند با حمایت دولت و دستگاههای اجرایی و متولی مقوله معلولیت به کاهش مشکلات اقتصادی این طیف انسانهای نجیب و شریف کمک کند.
