آغاز فعالیتهای بیستویکمین جشنواره بینالمللی نمایش عروسکی تهران–مبارک
عصرآزادی آنلاین / سرویس فرهنگی – علیرضانیاکان:
مراسم افتتاحیه بیست و یکمین جشنواره بین المللی نمایش عروسکی تهران – مبارک، عصر روزجمعه۱۶ مرداد ۱۴۰۵ با حضوراتابک نادری مدیرکل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ وارشاداسلامی وجمع کثیری از هنرمندان حوزه تئاتر واصحاب رسانه درسینماتک موزه هنرهای معاصر.به نشانی: خیابان کارگر شمالی، جنب پارک لاله، موزه هنرهای معاصر برگزار شد.
در ابتدای این نشست، پیتر شومان، پایه گذار تئاتر «نان و عروسک» به صورت آنلاین همراه با بازیگران این گروه پیامی را برای این جشنواره صادر کرد.
در ادامه نیز کارنامه کاری این کارگردان تئاتر به صورت گزارشی تصویری در سالن پخش شد.
پیتر شومان از چهرههای سرشناس دوران طلایی تئاتر آلترناتیو آمریکا، تحت تاثیر متقدمین اش؛ آنتونن آرتو، برتولت برشت و یرژی گروتفسکی و همچنین متأثر از اوضاع سیاسی، اقتصادی و فرهنگی آمریکا در دهه ۵۰ و ۶۰ میلادی، گروه تئاتر خیابانی «نان وعروسک» (Bread and Puppet Theater) رادر سال ۱۹۶۳ با دو تن از دوستان خود؛ برونو ایکارت و باب ارنست هال پایهگذاری کرد. این موزیسین ۳۱ ساله شورشی که تنها دو سال از مهاجرت اش به همراه همسرش؛ الگا شومان و دو فرزندش از آلمان به آمریکا میگذشت، چگونگی ارتباط «نان» با «عروسک» در ذهن خود را اینطور شرح داده است:
«در سال ۱۹۶۳ در نیویورک وقتی هنرمندی شهری، بسیارمعمولی و بدون احساس رضایت بودم و تنها به نمایشهای عروسکی نامتعارف اشتغال داشتم، تصمیم گرفتم نان را به عروسک مرتبط سازم…. من میخواستم در حین نمایشهای خود که هضم آنها چندان ساده نیست، عملی حقیقی را که فراموش شده است دوباره تمرین دهم؛ یعنی خوردن نان چاودار را که به جویدن بسیار احتیاج دارد…»
پیتر شومان که پایهگذار یکی از رادیکالترین و پرکارترین گروههای تئاتر عروسکی جهان و یکی از شناختهشدهترین گروههای anti-war در برابر جنگ آمریکا علیه ویتنام (آوریل ۱۹۶۹) بود، بیتفاوت نسبت به انگِ ارزانبودن و مُصّر بر این که «Cheap Art is not important» در یکی از رسالههای خود نوشته است: «هنر ارزان مبارزهجوست. هنر ارزان تَشَخُص بورژوازی را تمسخر و تقدس فریبنده جامعه اقتصادزده را افشا میکند. هنر ارزان رادیکال و انقلابی است و راهی مطمئن برای نجات…» (از پایاننامه کارشناسیارشد پوپک عظیمپور با عنوان «گروه تئاتر نان و عروسک: تحلیل شیوه کارگردانی پیتر شومان»- دانشگاه تربیت مدرس- ۱۳۸۴)او اساس کار «نان و عروسک» را در طول یک دهه بعد(۱۹۷۳-۱۹۶۳) بر فعالیت با عروسکهایی از هر نوع و اندازه، ماسک، لباسهای نمایش، نقاشی، سازهای موسیقایی، هنر بازیگری، رقص و حتی بناها و مناظر طبیعی، برای تحقق تصورش از اجرابهعنوان «پاتیلِ ذوبِ» رشتههای مختلف(Melting Pot) در هواخواهی معمولیترین آدمها، پایه گذاشت. آن هم،خلاف جهت «هنر نخبگانی» (Elite Arts) و در اصل، به قصد اجرا برای تازه ازراهرسیدگانی که از صحنههای هنری ویژه طبقه سرآمد جامعه دور نگه داشته شده بودند.
او در سال ۱۹۷۳ اعلام کرد با طی شدن دوران شکوفایی «نان و عروسک»، تصمیم گرفته است گروه را منحل کند، به همراه همسر خود؛ الگا شومان و ۵ فرزند اش به مزرعه موروثیاش در ورمونت واقع در شمال آمریکا برود و در آنجا ساکن شود. با وجود اعلام خبر انحلال، شومان اما از اجرای تابستانی «سیرک احیاء» در مرزعهاش دست برنداشت.
دربیوگرافی بلندبالای پیتر شومان که از معروفترین نمایشهای گروهش میتوان به «دنیا را ببین» (See the Word)، «جنگ» (War)، «آتش» (Fire)، «فریاد برای گوشت» (People s Shout For Meat) و… اشاره کرد، سابقه دو مرتبه سفر به ایران نیز دیده میشود.
یکبار در سال ۱۳۴۹، برای شرکت در چهارمین دوره جشن هنر شیراز با اجرای نمایش «آتش»؛ نمایشی که به نورمن موریسون، راجر لاپورت و آلیسون هرتز که با آتش زدن خود به جنگ ویتنام اعتراض کرده بودند تقدیم شده بود. دومین سفر او به ایران ۳۴ سال بعد از سفر اول، در سال ۱۳۸۳ به همت دبیرخانه دائمی جشنواره تئاتر عروسکی دانشجویی اتفاق افتاد و طی این سفر «مراسم تدفین ایدههای کهنه» را در حیاط دانشگاه هنر اجرا کرد.
ضمن این که سال ۱۴۰۰ نیز در هشتمین سمینار بینالمللی نمایشهای آیینی و سنتی جایزهای تحت عنوان جایزه جلال ستاری از راه دور به او اهدا شد.
پیتر شومان اگرچه دیگر از چهرههای سرشناس تئاتر آلترناتیو آمریکا نیست اما قطعاً به واسطه برانگیختن غولپیکرترین عروسکها به قیام، در هواخواهی معمولیترین آدمها، ردپای او هیچگاه از تاریخ نمایش عروسکی پاک نخواهد شد.
در ادامه این نشست از پوستر بیست و یکمین دوره جشنواره نمایش عروسکی تهران مبارک رونمایی شد.
