تبریز برای همیشه شهر جهانی فرش دستباف خواهد ماند

عصرآزادی‌آنلاین/ شهرام صادق زاده: شهرهای جهانی از منظر شورای جهانی صنایع‌دستی World Crafts Council موسوم به wcc شهرهایی هستند که باید در زمینه عنوان انتخابی، فعالیت مستمری داشته باشند؛ یعنی تمام ویژگی‌ها، مزیت‌ها، پتانسیل میدانی و نظری هنر – صنعت مورد هدف آن شهر که تحت همان عنوان، شهر جهانی معرفی می‌شود، به صورت پویا از نظر تئوری و عملی مداومت داشته باشد، همانگونه که به سبب همین ویژگی‌ها، تبریز تحت عنوان “شهر جهانی دائمی فرش دستباف” به جهان معرفی شده است.
مشاور راهبردی دبیرخانه با اشاره به اینکه عنوان “تبریز؛ شهر جهانی فرش دستباف” به راستی که شایسته این کُهن‌شهر است به “عصرآزادی‌آنلاین” گفت: شهرهایی که توان، استعداد و پیشینه لازم را در یک زمینه خاص حوزه صنایع دستی دارا هستند از سوی شورای عالی جهانی صنایع دستی طی یک پروسه زمان‌بَر به عنوان شهر جهانی همان رشته انتخاب می‌شوند.

“سعید رونقیان تبریزی” که ادامه دهنده تجارت نسلی خانوادگی در فرش دستباف است با اشاره به اینکه در ایران ۸ شهر جهانی و حدود ۷۰ شهر و روستای ملی صنایع دستی ثبت شده داریم ادامه داد: علاوه بر تبریز به عنوان شهر جهانی فرش دستباف، لالجین همدان شهر جهانی سفال، اصفهان شهر جهانی صنایع دستی، ملایر شهر جهانی مبل و منبت، مشهد شهر جهانی سنگ‌های تزئینی، شیراز شهر جهانی صنایع دستی فلزی، سیرجان شهر جهانی گلیم و مریوان شهر جهانی کلاش دارای عنوان جهانی از سوی شورای جهانی صنایع دستی هستند.
وی با ذکر این نکته که از سوی شورای جهانی صنایع دستی، برخی از شهرهای جهانی به عنوان شهر دائمی جهانی معرفی شده و برخی دیگر نیاز به تمدید عنوان ثبت شده دارند اضافه کرد: در سال ۱۳۹۴ طی مراسمی از سوی نمایندگان اتحادیه جهانی صنایع دستی، استوارنامه شهر تبریز، بعنوان شهر دائمی جهانی فرش دستباف با حضور وزیر میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی و دستیار ویژه رئیس جمهور به استاندار فقید دکتر اسمائیل جبارزاده اعطا شده و تابلوی یادبود آن در مرکز تجارت فرش دستباف آذربایجان در سرای مظفریه بازار تاریخی تبریز نصب گردید.
رونقیان تبریزی یادآور شد: تبریز در رقابت تنگاتنگ با شهر باکو، توانست با سابقه تاریخی خود در رشته‌های دست بافته های داری خصوصاً فرش دستباف، عنوان دائمی شهر جهانی فرش دستباف را از آن خود کند که یکی از مولفه های مهم تبریز در کسب این جایگاه جهانی، وجود تنها دانشکده فرش ایران در دانشگاه هنر اسلامی تبریز بود و همچنین وجود کارگاه‌ها و مجتمع‌های بزرگ بافندگی فرش دستباف، بازار فیزیکی فرش دستباف، عوامل ماهر میدانی، پیشینه قوی فرش دستباف تبریز در حوزه بومی، ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی و غیره همگی دست به دست هم داد تا نظر شورای جهانی صنایع‌دستی را به خود جلب کرده و صاحب این عنوان شد.

این عضو شورای راهبردی صنایع دستی آذربایجان شرقی با اشاره به اینکه متعاقب این رویداد مهم و علیرغم تاسیس دبیرخانه دائمی شهر جهانی فرش دستباف در تبریز جهت اجرای اهداف شورای جهانی صنایع‌دستی، متاسفانه چندین سال است که این پتانسیل راکد مانده و دبیرخانه از تحرک و پویایی لازم برخوردار نبود تاکید کرد: بالاخره پیرو جلسات و پیگیری های کارشناسانه با مدیران عالی استانی و با ورود مسئولانه و دلسوزانه استاندار محترم آذربایجان شرقی مقرر گردید که این دبیرخانه باید مجدداً به شکل همه جانبه و نتیجه محور فعال گردیده و وظایف خود را انجام دهد تا جایگاه شایسته فرش دستباف تبریز و آذربایجان در سطوح استانی، ملی و بین‌المللی تثبیت و توسعه یابد.
وی متذکر شد: برای این منظور و در جهت تحقق اهداف مقام عالی اجرایی استان، نتایج مشاوره جمعی از فعالین میدانی، مسئولان شهری و مدیران استانی منجر به این نتیجه شد که با توجه به سوابق قبلی مهندس “مرتضی آبدار” در مدیریت اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان، مجموعه شهرداری تبریز و کارنامه عملکرد درخشان‌شان در برگزاری رویداد گردشگری “تبریز – ۲۰۱۸” بهترین گزینه برای تصدی این مسئولیت بوده و می‌تواند علاوه بر ارتباطات لازم در حوزه میدانی، و پیوند آن با ارکان شهری و تنظیم روابط با حوزه حقوقی و سایر موضوعات مرتبط را به انجام رساند.
رونقیان تبریزی متذکر شد: در دورانی که فرش دستباف تبریز در سال‌های اخیر به نوعی نیمکت‌نشین شده است حضور آقای مهندس مرتضی آبدار در راس دبیرخانه دائمی شهر جهانی فرش دستباف فرصت مغتنمی است که می‌تواند منشاء اثر باشد، البته شاید همین نکات و نتیجه مشاوره‌ها بود که علیرغم میل باطنی، ایشان را اقناع نمود تا به خاطر هویت فرهنگی تبریز این مسئولیت را بپذیرند.
مشاور راهبردی دبیرخانه تبریز، شهر دائمی و جهانی فرش دستباف خاطرنشان کرد: فرش دستباف یک استعاره قومی و ملی قوی برای ماست که اینک اکوسیستم آن در معرض انواع آسیب‌هاست و شایسته است که این موضوع را به طور همه جانبه مورد دقت نظر و توجه ویژه قرار دهیم تا بتوانیم با تدوین استراتژی های کارآمد، وضعیت موجود را اصلاح، تثبیت و به سوی وضعیت مطلوب هدایت کنیم، لذا هیچگونه تعللی در این زمینه قابل توجیه نیست چرا که این امر بر همه ما یک تکلیف ملی و واجب عقلی است!
پژوهشگر حوزه فرش دستباف در پایان گفت: از اینروی، دبیرخانه «تبریز، شهر جهانی فرش دستباف» بنا بر وظیفه سازمانی و بحسب وظایف تکلیفی، به عنوان یک نهاد فرا دستی با همه عوامل میدانی که مستقیم یا غیرمستقیم با فرش دستباف مرتبط می باشند و همچنین همه مسائل و مواردی که به نوعی در حوزه فرش دستباف می گنجند، آماده همکاری، همراهی و همیاری می باشد.