ناشنوایان، منتظر اقدام شنوایان!

عصرآزادی/ شهرام صادق زاده

کشف نیازهای ناشنوایان و دشواری‌های زندگی آن‌ها کار خیلی سختی نیست، کافی است یک روز، پنبه در گوش‌هایمان بگذاریم و از خانه خارج شویم تا ببینیم زندگی بدون صداها چقدر می‌تواند دشوار و پیچیده باشد؛ اگر خودمان راننده وسیله نقلیه شخصی باشیم می‌توانیم درک کنیم که انواع مختلف محرومیت صوتی از صدای دور موتور خودرو گرفته تا صدای بوق هشدار رانندگان دیگر، چه‌قدر دردسرساز خواهد بود و خرید و تردد در پیاده‌رو نیز جای خود دارد!
هدف از نامگذاری مناسبت ۳۰ سپتامبر مصادف با ۸ مهر ماه به عنوان روز جهانی ناشنوایان، ارتقای فرهنگ ارتباط با ناشنوایان، دانسته هایی از زبان اشاره و آگاهی سیاست مداران و عموم مردم از مشکلاتی است که این قشر با آن دست و پنجه نرم می کنند و این روز در راستای گرامیداشت سالروز درگذشت دکتر شرایر است که اولین رئیس ناشنوای فدراسیون ناشنوایان و دانشگاه گالوت بود.
بسیاری از ناشنوایان می‌گویند که جدای از نبود امکانات شهری، متاسفانه همواره در تأمین مایحتاج زندگی خود نیز ناتوان هستند زیرا این روزها شرایط زندگی برای آنها سخت شده و با توجه به اینکه هزینه توانبخشی بسیار گران است اما هیچ یک از مسئولان شنوا و ارگان‌های متولی به جامعه ناشنوایان توجهی ندارند…

◾️شهرداری‌ها در جهت مناسب‌سازی معابر عمومی وظایف خود را انجام نمی‌دهند!

این روزها باید امکانات شهری به گونه ای باشد که برای شهروندان عادی و همه اقشاری که در آن زندگی می‌کنند ایجاد رفاه و آسایش نماید اما متاسفانه در بسیاری از شهرهای ما، معلولان و ناشنوایان در طول سال‌ های‌ گذشته، به‌ دلیل نامناسب بودن فضای شهری کمتر توانسته‌اند از فضای عمومی مناطق مختلف استفاده کنند و لذا حتماً باید امکانات شهری برای ناشنوایان مناسب‌سازی شود.
در حقیقت، قانون حمایت از حقوق معلولان برای حمایت از همه گروه‌هاست و شامل نابینا، ناشنوا، ضایعات مغزی و نخاعی، جسمی و حرکتی، اوتیسم و سایر بیماری‌های پایدار می‌شود که در این میان، شهرداری‌ها بخش اعظم کار خود را باید در جهت مناسب‌سازی معابر عمومی انجام دهند تا این قشر از افراد جامعه نیز بتوانند از تمام امکانات شهری استفاده نمایند.
در این میان، نیاز معلولان به استفاده از امکانات شهری متفاوت است و نیازمند برنامه‌ریزی برای استفاده همه گروه‌های توان یاب در استفاده از فضاهای شهری است و ناشنوایان نیز همواره با مشکل تردد در شهرها روبه‌رو هستند و متاسفانه اتوبوس‌های شهری حتی فاقد نمایشگر می باشند و به همین خاطر ناشنوایان برای یافتن مسیرها دچار سردرگمی می شوند.
در ایران زنده‌یاد جبار عسکرزاده مشهور به “باغچه بان” یکی از خادمان پرتلاش عرصه فرهنگ و به معنی واقعی کلمه معلم، مؤسس اولین کودکستان یا همان باغچه اطفال در تبریز بود که توانست آموزش سمعی بصری را به دستگاه آموزشی کشور وارد نماید لذا در ابتدای کار همه او را مورد تمسخر قرار می‌دادند اما وی طی یک سال موفق شد به سه کودک ناشنوا خواندن و نوشتن بیاموزد.
با وجود این که انجمن خانواده ناشنوایان ایران تخمین زده است که بیش از ۱،۵ میلیون فرد ناشنوا یا کم شنوا در سطح کشور وجود دارد اما تنها پرونده مربوط به یک پنجم از افراد دارای معلولیت شنوایی در سازمان بهزیستی ثبت شده است؛ یعنی تنها ۱۵ درصد از ناشنوایان و کم شنوایان کشور در بهزیستی پرونده دارند و از خدمات این سازمان بهره مند می شود و مابقی، گویا در زیر نگاه‌های سنگین اطرافیان خود گرفتار شده‌اند و باید مورد توجه متولیانی قرار گیرند که همیشه دَم از عدالت و خدمات بهینه به درماندگان می‌زنند.

◾️تقریباً هیچکدام از نهادهای زیرمجموعه بهزیستی مسلط به زبان اشاره نیستند!

هزینه‌های سرسام آور وسایل کمک توانبخشی، کمبود رابط و مترجم زبان اشاره، بی‌ میلی کارفرمایان برای اشتغال، موانع ازدواج، مستمری اندک، مشکلات عدیده در آموزش و غیره تنها گوشه‌ای از مشکلات دنیای خاموش ناشنوایان است که شنیدن و درک آنها، گوش شنوا می‌خواهد!
رئیس انجمن ناشنوایان کشور معتقد است: به باور اکثریت مردم، نابینایی یکی از بزرگ‌ترین عوارضی است که می‌تواند زندگی یک فرد را تحت‌تأثیر قرار دهد؛ در حالی‌ که ناشنوا بودن نیز دست‌کمی از آن ندارد لذا اصلی‌ ترین ابزار ادراک محیط پیرامونی برای ناشنوایان از طریق بینایی است و به همین دلیل، شهرداری‌ها باید مناسب‌سازی فضاهای شهری را از طریق نصب تابلوها، اعلان‌های بصری و حتی اپلیکیشن‌های هوشمند دنبال کنند.
حامد عابدین‌زاده افزود: ناوگان حمل‌ونقل عمومی یکی از مهم‌ترین عرصه‌هاست، تابلوهای دیجیتال و نمایشگرهای مسیر، پیام‌های نوشتاری و نمادهای تصویری می‌توانند جایگزین اعلان‌های صوتی شوند کمااینکه اپلیکیشن‌های موبایل با اطلاع‌رسانی بصری مسیرها، زمان انتظار و تأخیرها را برای ناشنوایان قابل‌دسترس می‌کنند، این برنامه‌ها به همراه پورتال‌های خدمات شهری باید امکان نمایش پیام‌ها و اعلان‌ها به صورت متن و نماد را داشته باشند تا ناشنوایان بتوانند بدون محدودیت، به اطلاعات و خدمات مختلف دسترسی پیدا کنند.
وی اضافه کرد: به‌موازات آموزش و فرهنگ‌سازی برای عموم مردم، کارکنان شهرداری‌ها نیز باید در سطوح مختلف بتوانند مهارت‌های ارتباط‌گیری با ناشنوایان و رسیدگی به نیازهایشان را فرابگیرند، علاوه بر این، انواع اطلاع‌رسانی‌های اضطراری در کلان‌شهرها نیز نیازمند بازنگری است تا وقتی مسافران ناشنوا از مبادی مختلف وارد شهر می‌شوند، بتوانند به اطلاعات مراکز خرید، اقامت و سرویس‌های حمل‌ونقل درون‌شهری و غیره دسترسی داشته باشند.
آن طور که فعالان خانواده بزرگ ناشنوایان ایران می‌گویند علاوه بر بیکاری و عدم اشرافیت متولیان امور ناشنوایان به زبان اشاره، پنهان کردن معلولیت شنوایی افراد از سوی والدین آنها نیز، مهمترین علت بدون پرونده ماندن بیشتر ناشنوایان و کم شنوایان نزد بهزیستی است که باید در این زمینه فرهنگ سازی گردد.
یک فعال حوزه ناشنوایان کشور با اشاره به بیکاری قشر ناشنوایان گفت: مهمترین علت آمار بالای بیکاری ناشنوایان و سایر افراد دارای معلولیت این است که با وجود این که در قانون آمده است که باید سه درصد از کارکنان تمام دستگاه‌های دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی را معلولان تشکیل بدهند اما متاسفانه این قانون در عمده نهادهای دولتی و عمومی رعایت نمی شود!
علی رمضانی افزود: وقتی حتی در نهادهای زیر مجموعه سازمان بهزیستی به عنوان متولی رسیدگی به امور معلولان هم شاهد اجرایی شدن قانون استخدام سه درصدی معلولان نیستیم، نمی توان از دستگاه های دیگر انتظار داشت که به این قانون پای‌بند باشند.
این فعال اجتماعی خاطرنشان کرد: به غیر از اکثریت کارکنان بهزیستی که هیچگونه آشنایی با زبان اشاره ناشنوایان ندارند تقریباً هیچ کدام از نهادهای زیرمجموعه بهزیستی را هم نمی توان پیدا کرد که در آن یک نفر به زبان اشاره آشنا باشد و این امر، یک ایراد بزرگ برای دستگاه‌های اجرایی متولی قشر ناشنوایان محسوب می‌شود.
بدین ترتیب، بی‏ تردید تحقق مشکلات مربوط به ناشنوایان کشور مستلزم ایجاد وحدت رویه بین تشکل‏‌ها و ارگان‌های فعال در حوزه آسیب ‏های شنوایی، همگرایی گام ‏های فعالان امر در بخش ‏های دولتی و غیردولتی و همسویی نگاه‏ های معطوف به مسائل ناشنوایان است و تنها در چنین فضایی می ‏توان اثبات نمود که ناشنوایی صرفاً یک محدودیت نیست و ناشنوایان با بهره ‏گیری از چشمان تیزبین، دستان توانمند و اندیشه پویای خود می‏ توانند حضور موثری در عرصه‏ های مختلف زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی کشور داشته باشند.