عصرآزادی آنلاین / بهزاد مهدی زاده
حوزه میراث فرهنگی از حوزه هائی است که با رشته های مختلفی از جمله باستان شناسی، مرمت اشیاء، مرمت بناها و موزه داری در ارتباط است و از کارشناسان این حوزه ها در بخشهای مختلف سازمانی استفاده می کند. در این راستا در کنار نیاز چندین ساله میراث استان برای جذب نیروی جدید، بسیاری از کارشناسان فعلی نیز در حال بازنشستگی هستند و این امر لزوم توجه به این مسئله در برنامه های توسعه ای این اداره کل را دوچندان می کند. لذا با توجه به وضعیت تعداد کارشناسان موجود در اداره کل میراث فرهنگی استان و لزوم جذب کارشناس در تمامی رشته های فوق الذکر، انتظار می رود که مدیریت اداره کل در این حوزه نیز ورود کند و برای جذب نیروهای کارشناس زبده و متخصص که تعدادشان نیز کم نیست اقدام نماید. اما متأسفانه چنین اهتمامی در مدیریت میراث فرهنگی استان دیده نمی شود. سال 1403 اولین سالی است که وزارت میراث فرهنگی ردیف های استخدامی در رشته های مختلف را به ادارات میراث استانها اختصاص داده است و مجوزهای لازم در این خصوص نیز صادر شده است. اما در کمال ناباوری برای استان آذربایجان شرقی بجز رشته مراقبت آثار تاریخی، در دیگر رشته های مورد بحث که پایه و اساس فعالیتهای این سازمان هستند، هیچ ردیف استخدامی دیده نمی شود. این امر نشانگر گارد بسته اداره کل در جذب نیروهای جوان و متخصص است که مصداق آن را عملا در این آزمون استخدامی مشاهده می کنیم.
لذا تعالی و توسعه میراث فرهنگی استان آذربایجان شرقی در گرو بکارگیری نیروهای متخصص است و بدون آن نمی توان آینده خوبی برای میراث استان متصور شد. این امر در حالی است که از سالیان دور لزوم جذب نیروهای کارشناسی و حفاظتی برای پژوهش و حفظ آثار از طریق اساتید دانشگاهی گوشزد شده است، که اگر این امر محقق شده بود از تخریب بسیاری از آثار منقول و غیرمنقول استان که میراث نیاکان ما هستند، جلوگیری می شد. بخصوص در حوزه باستان شناسی و مرمت این نیاز محسوس تر است. در حوزه باستان شناسی با وجود پایگاههای میراث فرهنگی متعدد در تبریز و شهرستانها می بایست برای هر کدام از آنها حداقل یک کارشناس میراث فرهنگی گمارده شود که در حال حاضر هیچ کدام از آنها چنین وضعیتی ندارند و کارشناسان مستقر در مرکز استان بصورت پاره وقت به امورات پایگاههای استان رسیدگی می کنند که با توجه به ماهیت پژوهش محور مدیریت پایگاهها، این شیوه مدیریت به هیچ وجه پاسخگوی نیاز پایگاهها نیست. لذا با توجه به اینکه پایگاههای ملی میراث استان هیچ بودجه پژوهشی دریافت نمی کنند، لذا جذب کارشناسان پژوهشگر در این زمینه حداقل کاری است که مدیریت میراث استان می تواند انجام دهد که متاسفانه از این امر نیز دریغ نموده است. لذا این کم کاری لطمه های جبران ناپذیری به میراث ملموس استان وارد خواهد کرد؛ میراثی که ماها امانت داران آن برای نسل های آینده هستیم. در حوزه مرمت نیز می توان گفت که بسیاری از آثار منقول و غیرمنقول استان به حال خود رها شده است و تنها آثار شاخص مرمت و نگهداری می شود، که اصولا نباید به این شکل باشد. با توجه به ظرفیت بالای دانشگاه هنر اسلامی تبریز در پرورش نیروهای متخصص مرمتگر شرایط کاملا محیا است تا با جذب این نیروها در بدنه میراث فرهنگی بسیاری از آثار منقول مورد مرمت و حفاظت علمی قرار گیرد و از خطر نابودی کامل در امان بمانند.
در نهایت باید گفت که با نگاه حداقلی و کوتاه بینانه مدیرت میراث استان مسائل و مشکلات مطروحه همچنان بر سرجایش باقی خواهد ماند. لذا درخواست ما پژوهشگران اینست که با همکاری دیگر دستگاههای تصمیم گیرنده در این خصوص مثل استانداری و سازمان برنامه و بودجه تحرکی در این خصوص ایجاد شود و خیل عظیم فارغ التحصیلان این حوزه که چشم امیدشان به حمایت های عملی و مؤثر اداره کل میراث استان است، از بلاتکلیفی درآیند و از طرف دیگر از هدررفت سرمایه های انسانی استان جلوگیری به عمل آید. لذا از مدیران میراث فرهنگی استان خواهشمندیم گامی مؤثر در این خصوص بردارند تا از مهاجرت فارغ التحصیلان این حوزه به خارج از کشور و هدررفت سرمایه انسانی و آثار فرهنگی که در حقیقت حفظ بیت المال نیز می باشد، جلوگیری به عمل آید..
[1] – ایمیل: mehdizadeh.ege@yahoo.com
