صنایع آذربایجان، نگرانِ زمستان!

عصرآزادی آنلاین/ شهرام صادق زاده

آذربایجان شرقی با دارا بودن ۵۷ شهرک و ناحیه صنعتی دولتی، ۱۵ شهرک خصوصی، یک منطقه آزاد تجاری و یک منطقه ویژه اقتصادی، در حوزه اشتغال واحدهای صنعتی با استقرار حدود ۶،۴ درصد واحدهای صنعتی ایران، ششمین استان کشور است و ۵ درصد اشتغال صنعتی را در اختیار دارد.
این استان یکی از قطب‌های اصلی صنعت کشور به شمار می‌رود و گرچه کارخانجات متعدد فولاد و مس در آن مستقر هستند اما چه فایده که، معمولاً با چالش قطعی برق در فصل تابستان و قطعی گاز در فصل زمستان مواجه‌اند و آن‌طور که شواهد نشان می‌دهد باید خود را برای احتمال ناترازی انرژی گاز آماده کنند زیرا تامین سوخت دوم برای صنایع نیز با محدودیت‌های جدی روبرو است!
در حقیقت، شرکت‌های بزرگ تولیدی استان‌های تولید محور همچون آذربایجان شرقی نیاز مُبرمی به حمایت مسئولان استانی و کشوری دارند تا بتوانند از کاهش تولید انواع و اقسام محصولات غذایی، صنعتی و غیره جلوگیری کرده و در تامین نیازهای جامعه موفق باشند.
بی‌شک صنایع بزرگ با کارکنان فراوانی که به صورت مستقیم و غیرمستقیم در حال توسعه اقتصادی استان‌های منطقه شمال‌غرب به ویژه آذربایجان شرقی هستند، در صورت کاهش درآمد با مشکلات زیادی از قبیل آسیب‌های اجتماعی مواجه می شوند که به‌طور حتم به ضرر همه ماست…

◾️صنایع آذربایجان شرقی از قطعی بیشتری برخوردارند!

این روزها که صنایع بزرگ ایران به‌ ویژه در استان‌ آذربایجان شرقی بیش از پیش در حال نبرد در میدان جنگ اقتصادی هستند و در جنگ ۱۲ روزه اخیر ایران با رژیم اسرائیل نیز نقش خود را ایفا نموده و نیازهای غذایی سطح کشور را تامین کردند اکنون نیز نیاز صنایع آذربایجان به انرژی مخصوصاً گاز در پایداری تولید بسیار مهم است که باید مدنظر دولت چهاردهم قرار گیرد.
موضوع سوخت ژنراتورهای گازسوز واحدهای صنعتی در برنامه‌ هفتم توسعه پیش‌بینی شده و در آن، بر اعلام راندمان مؤثر این ژنراتورها تأکید شده است اما متاسفانه وقتی نوبت اجرای برنامه توسعه فرا می‌رسد صدای متولیان درنمی‌آید!
این در حالی است که مهدی امینی – رئیس خانه صنعت و معدن آذربایجان شرقی – با انتقاد از نحوه محاسبه قبوض برق و گاز واحدهای صنعتی استان معتقد است: متاسفانه نحوه‌ محاسبه قبوض برق مشخص نیست و فرآیندهای موجود نیز به‌ صورت عادلانه انجام نمی‌شود!
مشکلات ناشی از کمبود انرژی در شهرک‌های صنعتی آذربایجان شرقی و به ویژه تبریز نسبت به سایر استان‌ها نمود بیشتری دارد زیرا بیشتر صنایع اصلی کشور از جمله صنعت مادر ایران در این استان متمرکز هستند و به جای اینکه، قطعی در آن کمتر باشد بالعکس، گویا قطعی‌ها از شدت بیشتری برخوردارند!
کارشناسان حوزه اقتصادی معتقدند موضوع ارتقای فناوری برای بهینه‌سازی مصرف سوخت و انرژی شامل گاز و برق در واحدهای صنعتی که شاید با ناترازی و کاهش تولید مواجه‌ شده و بسیاری از آنها متحمل زیان گردند بسیار ضروری و از واجبات حوزه اقتصادی است.

◾️برخی واحدهای صنعتی ذخیره‌ سوخت جایگزین ندارند!

یک فعال بخش صنعت و عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تبریز با اشاره به مشکلات انرژی واحدهای صنعتی آذربایجان شرقی گفت: نبود شفافیت در سهمیه‌ سوخت ژنراتورهای گازسوز، افزایش قیمت گاز ناشی از نوسانات ارزی و جرائم سنگین دیماند و دیرکرد قبوض برق، فشار مضاعفی بر واحدهای صنعتی استان وارد کرده و ادامه‌ فعالیت بسیاری از این واحدها را با مشکل مواجه ساخته است.
یونس اکبرپور پایدار افزود: ضرورت دارد سوخت ژنراتورهای گازسوز مورد استفاده در روزهای خاموشی، ظرفیت ژنراتورها و سهمیه‌های اختصاص‌ یافته به واحدهای صنعتی به‌ صورت دقیق مشخص و شفاف‌سازی شود زیرا تأمین سوخت ژنراتورها یکی از مشکلات اصلی واحدهای صنعتی به‌شمار می‌رود.
وی با اشاره به وضعیت واحدهای غیرفعال آذربایجان شرقی تاکید کرد: باید به وضعیت حدود ۶۰۰ واحد صنعتی غیرفعال استان رسیدگی شود لذا ۷ میلیون لیتر سوخت باقی‌مانده از فصل گذشته باید به‌عنوان سهمیه‌ زمستان منتقل شود و حذف نشود چراکه برخی واحدهای صنعتی ذخیره‌ سوخت دوم یا جایگزین ندارند و امکان نگهداری بلندمدت سوخت برای آنها فراهم نیست.
اکبرپور پایدار با اشاره به تأثیر نوسانات اقتصادی یادآور شد: نوسانات نرخ ارز موجب افزایش قیمت گاز شده و این موضوع سبب می‌شود واحد صنعتی‌ای که محصول خود را فروخته است، با افزایش ناگهانی قیمت گاز متضرر و زیان‌دِه شود.
این فعال حوزه صنعت منطقه آذربایجان با اشاره بر ضرورت تعیین نرخ خوراک پتروشیمی‌ها به‌صورت عددی ثابت و شفاف، از جرائم دیرکرد در حوزه‌ انرژی انتقاد کرد و متذکر شد: جرائم مربوط به تجاوز از دیماند مصرفی بسیار سنگین است و نحوه‌ محاسبه‌ بهای ترانزیت نیز مشخص نیست لذا در چنین شرایط آشفته، واحدهای انرژی‌بَر استان قادر به پاسخگویی نیستند.

◾️ادامه فعالیت صنایع آذربایجان شرقی دشوار شده است

مدیریت و اداره یک واحد تولیدی در این وضعیت آشفته اقتصادی یک نوع جهاد اقتصادی است و قطعی برق و گاز که گاهاً بدون اطلاع قبلی صورت می‌گیرد، مشکلات عدیده‌ای را به وجود آورده و این پرسش را ایجاد می‌کند که آیا برخی دست‌های پُشت پرده واقعاً در پی آسیب‌ رسانی به صنایع هستند یا اینکه از روی نادانی و ناآگاهی بر وارد شدن فشار به صنایع منطقه آذربایجان اصرار دارند؟
سهم بخش خصوصی آذربایجان شرقی در اقتصاد این استان بر کسی پوشیده نیست زیرا بیش از ۹۵ درصد واحدهای تولیدی استان خصوصی هستند، بدون رانت و کاملاً خودساخته به فعالیت می‌پردازند و طبیعتاً حمایت از این واحدها برای جلوگیری از مهاجرت و حفظ ارزش افزوده استان حیاتی است.
در حقیقت، آذربایجان شرقی با بیش از ۲۵ هزار نیروی شاغل در بخش خصوصی، رتبه نخست استانی در سرمایه‌گذاری خصوصی کشور را داراست و شرکت گاز باید در آستانه فصل سرما به صورت پیش‌بینی‌پذیر عمل کند لذا اگر قرار است فرمولی برای محاسبه نرخ گاز وجود داشته باشد، باید به‌صورت شفاف در اختیار صنایع قرار گیرد زیرا نمی‌توان نرخ گاز را با شناور بودن قیمت دلار گِرِه زد که اگر بی‌توجهی شود این روش با اصول شفافیت و پیش‌بینی‌پذیری در سیاست‌گذاری اقتصادی کشور مغایرت دارد.
بدین ترتیب، اگر افزایش تعرفه انرژی اجتناب‌ناپذیر است باید با درصد مشخص و از قبل اعلام شود زیرا قطعی گاز واحدهای صنعتی استان می‌تواند حقوق کارگران، بیمه و ادامه فعالیت بنگاه‌های اقتصادی آذربایجان شرقی را با بحران مواجه کند.