تبِ صنایع آذربایجان در گرمای تابستان

عصرآزادی/ شهرام صادق زاده

محدودیت‌های ناشی از تأمین انرژی و قطعی‌های مکرر برق طی ماه‌های گذشته به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های فعالان اقتصادی آذربایجان شرقی تبدیل شده است؛ موضوعی که کاهش ظرفیت تولید، اختلال در برنامه‌ریزی بنگاه‌ها، افزایش هزینه‌های عملیاتی و وارد شدن آسیب به تجهیزات صنعتی را به دنبال داشته است.
پس از جنگ ۴۰ روزه اخیر و آثار زیان‌بار ناپایداری شبکه برق در بخش خانگی و عمومی، بخش تولید آذربایجان شرقی بیشترین آسیب را از حیث این ناپایداری‌ها به جان خریده است زیرا توقف ناگهانی خطوط تولید و راه اندازی مجدد آنها هزینه‌های هنگفتی را به بخش تولید این استان وارد می‌کند که شاید برای غیرمتخصصان، بیشتر جنبه شوخی داشته باشد اما یک واقعیت بزرگ است!
بر این اساس و با پیگیری‌های مستمر اتاق بازرگانی تبریز برای کاهش محدودیت‌های برق صنایع آذربایجان شرقی و در راستای مدیریت بار در دوره پیک مصرف، پیشنهاد شده است تا به‌جای تعطیلی دو روزه کارخانجات، واحدهای صنعتی استان در روزهای کاری فعالیت خود را در قالب یک شیفت کاری تا ساعت ۱۶ ادامه دهند تا از افزایش روزهای خاموشی و تحمیل محدودیت‌های بیشتر بر بخش تولید جلوگیری شود.
به گفته فعالان بخش صنعت آذربایجان، به دلیل فرسوده‌ بودن عمده نیروگاه‌های استان، اگر بوروکراسی‌های زائد اداری و اعمال سلائق برخی‌ جریان‌ها اجازه بدهد با ساخت نیروگاه های جدید به ویژه نیروگاه‌های تجدیدپذیر می‌توان تا حدودی به آینده چالش انرژی منطقه آذربایجان امیدوار بود…

◾️ظرفیت های بخش خصوصی استان توان مقابله با ناترازی‌های معمول را دارد

آذربایجان شرقی با بهره‌مندی از ظرفیت‌های بالای صنعتی و تجاری، همواره یکی از قطب‌های مهم اقتصادی کشور بوده است و اخیراً نیز با سرمایه گذاری‌های مناسبی که در بخش صنعت این استان انجام شده، تأمین زیرساخت‌ها بیش از گذشته حائز اهمیت است اما بر اساس آمارهای اعلام شده سهم انرژی برق صنایع شهرک‌های صنعتی آذربایجان شرقی حدود ۴۴ درصد است که در گرمای تابستان همانند یک کابوس در بخش تولید آذربایجان خود را نشان داده و موجب فرسایش در راندمان واحدهای صنعتی این استان می‌شود و این روزها نیز به دلیل ناترازی مدیریت مصرف برق در تابستان ۱۴۰۵ تشدید شده است!
متاسفانه کمبود و ناترازی انرژی موضوعی است که قلب صنعت آذربایجان را هدف گرفته و آنطور که فعالان این حوزه در تبریز و سایر شهرهای آذربایجان شرقی اظهار می کنند گویا در استانهای دیگر کشور، ناترازی‌ها و قطعی انرژی تا این حد نیست در حالی که خاموشی صنایع آذربایجان، نگرانی از پیامدهای مکرر قطعی برق و از حرکت ایستادن چرخه تولید را باید جدی گرفت زیرا به خطر افتادن سرمایه و دلسرد شدن سرمایه گذاران را به وجود خواهد آورد، کمااینکه هشدار فعالان اقتصادی این استان در دفعات متعدد، ظاهراً بی نتیجه بوده است!
طی دو دهه اخیر و در راستای انتقال و ارتقای فناوری انرژی های تجدیدپذیر، آذربایجان شرقی به دلیل توانمندی های بالای علمی – صنعتی و ظرفیت های بالای استفاده از انرژی های تجدیدپذیر مانند آفتاب و باد گام های موثری در این حوزه برداشته و به یكی از قطب های پیشروی ایران در این حوزه تبدیل شده است اما باز هم مشکلات متعددی بر سر راه توسعه این تکنولوژی‌ها وجود دارد که با ظرفیت های بخش خصوصی این استان می‌توان با ناترازی‌های معمول مقابله کرد.
به اعتقاد کارشناسان حوزه انرژی در آذربایجان شرقی، باید برای تامین برق پایدار این استان که واحدهای صنعتی و فولادی قابل توجهی در آن مستقر هستند به جدیت باید به سَمت توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر پرداخت و تا قبل از تشدید و تهدید قطعی برق گسترده در شهرک‌های صنعتی، به فکر احداث و توسعه منابع انرژی های تجدیدپذیر بود که بخش خصوصی منطقه آذربایجان نیز با آن موافق بوده و به شرط حمایت های دولتی می توان به فعالیت قدرتمند صنایع آذربایجان امیدوار بود.

◾️شرکت توانیر باید قانوناً خسارت واحدهای صنعتی استان را جبران کند

پس از ناترازی‌های انرژی در سال‌های اخیر که ضربه مُهلکی بر مقوله تولید در استانهای صنعتی همچون آذربایجان شرقی وارد کرده و اتفاقاً قطعی های برق آن به نسبت سایر استانها نیز بیشتر بوده، پس از جنگ ۴۰ روزه اخیر، این امر تشدید شده و مقوله مهم تولید در واحدهای صنعتی بخش خصوصی آذربایجان شرقی را تحت‌الشعاع خود قرار داده است.
رئیس کمیسیون صنایع و محیط زیست اتاق بازرگانی تبریز اخیراً از وضعیت نامطلوب تامین برق واحدهای صنعتی آذربایجان شرقی در روزهای اخیر و ضررهای میلیاردی وارد بر صنایع استان سخن گفته و اظهار کرده که شرکت توانیر باید بر اساس قانون، خسارت صنایع را جبران کند.
“یونس اکبرپور پایدار” از وضعیت نامطلوب تامین برق صنایع در آذربایجان شرقی خبر داد و افزود: قطعی هفتگی برق واحدهای صنعتی استان به یک چالش تبدیل شده و آن دسته از واحدهای صنعتی‌ای که مصرف برق روزانه آنها بیش از دو مگاوات است با کاهش ۵۵ درصدی برق مواجه هستند.
وی اضافه کرد: در چنین شرایط بحرانی، یک واحد فولادی که روزانه ۹۰ مگاوات برق نیاز دارد حتی نیمی از این میزان را دریافت نمی‌کند و محکوم به توقف تولید است زیرا فولاد برای نورد شدن به حرارت یک‌هزار درجه ای نیاز دارد و اگر برق برای رسیدن به این دما تامین نشود با برق کمتر تولید پیش نمی‌ رود.
اکبرپور پایدار تاکید کرد: هزینه‌‌هایی که قطعی برق بر صنایع آذربایجان شرقی تحمیل می‌کند کمرشکن و ضررهای برآمده از آن میلیاردی است، این هزینه‌ها بر قیمت نهایی تولیدات این صنایع تاثیر می‌گذارد و به رشد تورم می‌انجامد و متاسفانه در نهایت مردم در انتهای زنجیره تولید بهای سوءمدیریت در تامین انرژی را پرداخت می‌ کنند!
وی یادآور شد: امروز تنها بخش صنعت آذربایجان است که بهای بی‌ برقی یک یا دو روز در هفته را پرداخت می‌کند وگرنه واحدهای تجاری و خانوارها با مقوله بحران انرژی آشنایی چندانی ندارند زیرا با قطعی موقت و چند ساعته مواجه‌اند لذا علاوه بر تولیدکنندگان و صنعتگران، باید سایر اقشار جامعه هم متوجه بحران کمبود برق شده و در فرهنگ مصرف صحیح و منطقی برق کوشا باشند.
به گفته کارشناسان اقتصادی، ایجاد نیروگاه‌های جدید در مناطق صنعتی آذربایجان شرقی با وجود ظرفیت های مناسب و طبیعی این استان مانند باد و خورشید یکی از راهکارهای پیشنهاد شده برای رفع ناترازی برق منطقه است که باید مدنظر دستگاه‌های اجرایی قرار گیرد که همانا می‌توان با احداث نیروگاه‌ها به منظور تامین پایدار و مطمئن انرژی مورد نیاز واحدهای تولیدی، تا حدودی از نگرانی‌ها و استرس‌های تداوم تولید کاست به شرطی که سنگ‌اندازی‌ برخی‌ها خاتمه یابد!
بدین ترتیب باید گفت آذربایجان شرقی به عنوان یک قطب مهم و بزرگ صنعت کشور سالانه نیازمند بیش از یکهزار و ۸۰۰ مگاوات برق است در حالی که تنها حدود یکهزار و ۲۰۰ مگاوات برق در سطح این استان تولید می‌شود و متاسفانه نیروگاه حرارتی تبریز هم به عنوان بزرگترین نیروگاه برق استان وضعیت قابل قبولی ندارد، گرچه مسئولان صنعت برق آذربایجان شرقی بارها بر ضرورت نوسازی و ایجاد نیروگاه‌های جدید در تبریز تاکید کرده‌اند اما بخش صنعت آذربایجان بیشترین خسارت را به جان می‌خرد و روزهای دشوار را می‌گذراند!