"عصرآزادی" اهمیت برگزاری دهمین جشنواره انار در روستای تاریخی اوشتیبین شهرستان جلفا را گزارش می‌دهد؛
درخشش جهانی آذربایجان با یاقوت سرخ جلفا
عصرآزادی/ شهرام صادق زاده
دهمین جشنواره انار ارس در روستای پلکانی و تاریخی اوشتیبین در محدوده منطقه آزاد ارس برگزار شد؛ آیینی که با تجلی ظرفیت‌های بی‌بدیل این مهد انار در منطقه آذربایجان، رکوردِ برداشت ۴۰ تن در هکتار را به تماشا گذاشت.
این جشنواره، هفته گذشته و با حضور مردم منطقه و گردشگرانی از استان‌های آذربایجان شرقی و غربی در روستای تاریخی اوشتیبین در حاشیه رود مرزی ارس برگزار شد؛ رویدادی برای معرفی ظرفیت‌های باغداری، گردشگری و میراث فرهنگی این منطقه که از روستاهای تاریخی شهرستان جلفاست، با معماری پلکانی، خانه‌های قدیمی و باغ‌های میوه و به ویژه، آرامگاه ابدی حکیم ابوالقاسم نباتی شاعر و عارف نامدار آذربایجان که بر بلندای کوهی مشرف به روستا قرار دارد و از جاذبه‌های فرهنگی این منطقه به شمار می‌رود.
در حقیقت، دهمین جشنواره انار ارس همزمان با روز ملی انار و با هدف معرفی قابلیت‌های کشاورزی و تولیدی منطقه آزاد ارس، حمایت از باغداران و عرضه محصولات بومی با استقبال گردشگران و ساکنان بومی منطقه برگزار شد و در حاشیه آن، موضوعاتی همچون توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی، جلوگیری از خام‌فروشی، ارتقای کیفیت و بسته‌بندی محصولات، گسترش بازارهای فروش و بهره‌گیری از ظرفیت‌های گردشگری روستایی مورد تأکید کارشناسان و فعالان حوزه کشاورزی قرار گرفت تا جلفا همچنان به دانه‌های کانون گوهرانه انار آذربایجان معروف باشد…
◾️جذب پایدار گردشگر در گرو ایجاد امکانات رفاهی و بهسازی راه‌های ارتباطی است
دهمین جشنواره انار ارس در حالی در روستای گردشگری اوشتیبین جلفا برگزار شد که ظرفیت تولید سالانه بیش از ۱۰ هزار تن انار در آذربایجان شرقی و سهم ۸۲ درصدی شهرستان جلفا از تولید این محصول، جایگاه ویژه این منطقه را در تولید انار استان نشان می‌دهد؛ ظرفیتی که با توسعه صنایع تبدیلی، تکمیل زنجیره ارزش، بهبود زیرساخت‌های بازاریابی و بهره‌گیری از توان گردشگری منطقه می‌تواند به یکی از محورهای مهم رونق اقتصادی و اشتغال پایدار در منطقه ارس تبدیل شود.
نماینده مردم مرند و جلفا در مجلس در این‌خصوص با اشاره به اینکه جشنواره انار ارس نمادی از دست‌رنج و تلاش بی‌وقفه باغداران منطقه محسوب می‌شود گفت: توسعه متوازن زیرساخت‌های گردشگری و راه‌اندازی صنایع تبدیلی، پیش‌شرط رونق اقتصادی، حمایت از باغداران و شکوفایی ظرفیت‌های منطقه است.
“عزت‌الله حبیب‌زاده” با ذکر این نکته که برگزاری هدفمند چنین جشنواره‌ها نقشی موثر در معرفی پتانسیل‌های بومی و انتقال مطالبات بحق فعالان بخش کشاورزی استان به مسئولان اجرایی ایفا می‌کند افزود: رونق صنعت توریسم روستایی نیازمند توجه ویژه است زیرا جذب پایدار گردشگر در گرو ایجاد امکانات اقامتی و رفاهی و بهسازی راه‌های ارتباطی است که تحقق این مهم، هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی در سطح شهرستان و استان را می‌طلبد.
وی با انتقاد از قیمت‌گذاری محصول انار منطقه جلفا اضافه کرد: بهای کنونی این محصول نیازمند اصلاح و بازنگری جدی است لذا عدم تناسب نرخ فروش با هزینه‌های سنگین کاشت، داشت و برداشت، باغداران را با دشواری مواجه کرده و البته، نظارت مستمر نهادهای صنفی و متولیان امر برای جبران این نارسایی و حمایت از قشر کشاورز یک ضرورت غیرقابل انکار است.
حبیب‌زاده، جلوگیری از خام‌فروشی را عامل کلیدی توانمندسازی اقتصادی اهالی دانست و یادآور شد: ایجاد صنایع فرآوری و خطوط بسته‌بندی مدرن از مطالبات اساسی منطقه به شمار می‌رود که با راه‌اندازی این صنایع، ارزش افزوده واقعی محصول نصیب خود تولیدکنندگان خواهد شد و محصولات باغی منطقه با نشان تجاری مشخص به بازارهای مصرف داخلی و صادراتی عرضه می‌گردد.
◾️جلفا ۸۲ درصد از کل تولید انار آذربایجان شرقی را به خود اختصاص داده است
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان جلفا در این جشنواره، از آغاز فصل برداشت محصول انار در سطح ۶۰۰ هکتار از باغات این شهرستان خبر داد و گفت: متغیرهای اقلیمی از جمله ارتفاع، دمای مناسب و رطوبت نسبی مطلوب در کنار مه‌آلود بودن باغ‌های حاشیه رود ارس، نقش مهمی در کاهش خسارات سرمازدگی ایفا کرده که این شرایط مساعد، نه تنها کیفیت محصول را ارتقا داده، بلکه زمینه‌ساز توسعه کشت نهال‌های انار در این منطقه نیز شده است.
“رضا عباسی” افزود: بر اساس برآوردهای کارشناسی، متوسط تولید انار در شهرستان جلفا به ۱۵ تن در هر هکتار و در باغات شاخص با اعمال اقدامات مدیریتی و بهبود عملیات داشت تا ۳۵ تن در هکتار رسیده است که برگزاری کلاس‌های ترویجی و به‌کارگیری روش‌های مبارزه بیولوژیک با کرم گلوگاه انار از مهم‌ترین دلایل افزایش تولید و ارتقای کیفیت این میوه است.
وی، روستاهای اوشتیبین، قولان، میسن، کردشت، دوزال، نوجه مهر و پهناور را از جمله قطب‌های اصلی تولید انار در سطح شهرستان جلفا عنوان کرد و یادآور شد: توانمندی‌های موجود تنها به تأمین بازار داخلی محدود نمی‌شود و محصول انار جلفا باید با بسته‌بندی و استاندارهای لازم در بازارهای خارجی نیز عرضه شود زیرا این شهرستان با تولید انار مرغوب و ارگانیک، حدود ۸۲ درصد از کل تولید انار مناطق آذربایجان شرقی را به خود اختصاص داده است.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی نیز با تشریح وضعیت تولید انار در سطح استان گفت: سالانه ۱۰ هزار و ۵۲۵ تن انار در باغات این استان تولید می‌شود که شهرستان جلفا با برخورداری از حدود ۶۰۰ هکتار باغ انار، نزدیک به ۷۰ درصد سطح زیرکشت و ۸۲ درصد تولید این محصول را به خود اختصاص داده است.
“صادق نادری صومعه” با اشاره به ظرفیت قابل‌توجه باغات انار استان برای افزایش تولید و ارتقای بهره‌وری افزود: متوسط عملکرد تولید انار در استان حدود ۱۴،۵ تن در هکتار است، در حالی که عملکرد برخی باغات به ۳۵ تن در هکتار نیز می‌رسد، این اختلاف عملکرد نشان‌دهنده ظرفیت موجود برای افزایش تولید از طریق به‌کارگیری روش‌های نوین باغداری، مدیریت اصولی آبیاری، تغذیه متعادل درختان و کنترل به‌موقع آفات و بیماری‌هاست.
وی با تأکید بر ضرورت ارتقای بهره‌وری در باغات انار، توسعه صنایع تبدیلی و تکمیلی را از مهم‌ترین الزامات اقتصادی‌سازی تولید انار دانست و اضافه کرد: ایجاد و تقویت واحدهای فرآوری با محوریت تولید آب‌انار، کُنسانتره و رُب انار، در کنار توسعه بسته‌بندی مناسب و روش‌های اصولی نگهداری، می‌تواند زمینه افزایش ارزش افزوده، کاهش ضایعات و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید در منطقه را فراهم کند.
نادری صومعه، نقش تکمیل زنجیره تولید از مرحله برداشت تا فرآوری، بسته‌بندی و عرضه در بازارهای داخلی و خارجی در تقویت جایگاه انار ارس را مهم توصیف کرد و متذکر شد: باید با استفاده از ظرفیت سرمایه گذاران و فعالان بخش خصوصی، زمینه توسعه این زنجیره در منطقه فراهم شود زیرا مجاورت باغات انار با رودخانه ارس و برخورداری منطقه از چشم‌اندازهای طبیعی و ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی، فرصت مناسبی برای توسعه گردشگری کشاورزی و معرفی هرچه بیشتر محصولات بومی فراهم کرده است.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی در پایان اظهارات خود خاطرنشان کرد: برگزاری جشنواره‌های محصولات کشاورزی، عرضه مستقیم تولیدات باغداران، معرفی باغات و ایجاد فرصت برای تجربه گردشگری در فصل برداشت انار می‌تواند ضمن معرفی ظرفیت‌های تولیدی منطقه، به رونق کسب و کارهای محلی، افزایش درآمد باغداران و تقویت پیوند میان کشاورزی و گردشگری کمک کند.
بر اساس آمارهای ارائه‌شده در این جشنواره، از مجموع ۲۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی شهرستان جلفا، بالغ بر ۱۴۵ هزار تن محصول برداشت و بیش از ۱۰۲ هزار تن به بازارهای هدف صادر می‌شود که این شاخص‌ها، جلفا را در جایگاه یکی از قطب‌های کلیدی صادرات محصولات کشاورزی کشور قرار داده است.
بدین تریب، توسعه زیرساخت‌های نوین آبیاری در ۱۰ هزار هکتار از اراضی منطقه، اجرای طرح‌های انتقال آب در ۲۵ کیلومتر از نوار مرزی ارس و معرفی روستای تاریخی اوشتیبین به عنوان مهد انار با رکوردهای کم‌نظیر تولید، از محورهای کلیدی هستند که می‌تواند جلفا را به کانون اصلی تولید، فرآوری و صادرات محصول انار آذربایجان تبدیل نماید.
